Officiële correspondentie / Brief. 17 juli 1943. De Nederlandsche Visscherijcentrale, Adelheidstraat 300, 's-Gravenhage. Den Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE

AFDEELING Verd.
BETREFFENDE levering van aal
BERICHT OP SCHRIJVEN
BIJ ANTWOORD VERMELDEN 18638 V/Vij
BIJLAGEN ............ STUKS, T.W.

'S-GRAVENHAGE, 17 Juli 1943.

Den Heer Directeur van het Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
AMSTERDAM.

No. 46 A / 207 / 7 M. 1943 [stempel met handgeschreven toevoeging 21/7]
[Handgeschreven paraaf over stempel: mr. [onleesbaar]]

Hiermede berichten wij U, dat den Heeren H. Dammen en A.C. Boekelman te Amsterdam vergunning is verstrekt resp. 600 en 400 ½kg versche aal te betrekken van elke 11.000-½kg aal, welke te Volendam wordt aangevoerd.

Deze aal is bestemd om na te zijn gerookt, te worden afgeleverd aan fabrieken, welke van hoogerhand worden aangewezen.

Aangezien de levering aan de fabrieken geschiedt tegen consumentenprijs, dienen de meergencoemde rookers de door hen extra gemaakte winst uit te keeren aan Uw afslag, teneinde dit bedrag te doen uitkeeren aan de vroegere kleinhandelaren in paling te Uwent.

In afwijking van het Tweede Uitvoeringsbesluit is aan de firma's Dammen en Boekelman vergunning verleend de bovengenoemde hoeveelheden aal rechtstreeks van Volendam naar hun rookerij te vervoeren of doen vervoeren.

NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE,
Gr. [Handgeschreven handtekening/paraaf]

ADELHEIDSTRAAT 300, 'S-GRAVENHAGE — POSTGIROREKENING 245271 — TELEGRAMADRES: NEDVISCEN
TELEFOON 720080 EN 772162, INTERCOMM. XX. VOOR AFDEELING DISTRIBUTIE 722641
[Logo A] 40710 - 20000 - 12 - '42 - V.V.O. 1001 - K 983 [Onderaan rechts handgeschreven: 46A] * Inhoud: De brief informeert de directeur van het Amsterdamse Marktwezen over een specifieke regeling voor twee palingrokers (Dammen en Boekelman). Zij krijgen toestemming om quota verse aal uit Volendam te betrekken. Deze vis moet gerookt worden en vervolgens aan door de overheid aangewezen fabrieken worden geleverd.
* Financiële constructie: Omdat de rokers aan de fabrieken leveren tegen de (hogere) consumentenprijs, ontstaat er een overwinst. De Visscherijcentrale verplicht de rokers deze extra winst af te dragen aan de Amsterdamse visafslag. Dit geld is expliciet bedoeld als compensatie voor voormalige kleine palinghandelaren die door de oorlogsomstandigheden hun handel hebben verloren.
* Juridisch aspect: Er wordt melding gemaakt van een afwijking van het "Tweede Uitvoeringsbesluit", wat de rokers toestaat de vis direct van de bron (Volendam) naar de rokerij te transporteren, in plaats van via de reguliere distributiekanalen.
* Vorm: Typisch ambtelijk schrijven uit de bezettingstijd, opgesteld op officieel briefpapier met voorgedrukte velden en diverse administratieve stempels en parafen die de procesgang binnen de bureaucratie markeren. Dit document stamt uit juli 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) was een zogenaamd 'publiekrechtelijk bedrijfslichaam', opgericht om de gehele visserijsector strak te reguleren.

In een tijd van grote schaarste en distributiebonnen was de voedselvoorziening volledig onderworpen aan de "ordening" van de bezetter. De term "hoogerhand" in de tekst verwijst naar de bezettingsautoriteiten of de door hen gecontroleerde departementen. De regeling waarbij winsten worden afgeroomd om voormalige kleine zelfstandigen te compenseren, toont hoe diep de overheid ingreep in de economische keten om de sociale en economische gevolgen van de oorlog en de centralisatie van middelen (directe levering aan fabrieken in plaats van aan winkels) te beheersen. De locatie van het Marktwezen aan de Jan van Galenstraat verwijst naar de toenmalige Centrale Markthallen in Amsterdam.