Getypte brief (kopie/afschrift). 19 juli 1943 (verzending vanuit Den Haag); 21 juli 1943 (behandeling in Amsterdam). Nederlandsche Visscherij Centrale, afdeling Verdeeling ('s-Gravenhage). Den Heer Burgemeester van Amsterdam. No. 459 L.M. 1943 21/7
No. 46a/217/8 M. 1943 22/7 A F S C H R I F T
=================

NEDERLANDSCHE VISSCHERIJ CENTRALE

afd. Verdeeling
Betref. regeling aal voor
H. Dammen en A.C. Boekelman
bericht op schrijven:
18-6-1943 No. 459/1943 afd. L.M.
bij antwoord vermelden 18672-V) Vy 's-Gravenhage, 19 Juli 1943.

                                         Den Heer Burgemeester
                                         van Amsterdam,
                                         A m s t e r d a m.


        Naar aanleiding van Uw nevenvermeld schrijven deelen wij

U mede, dat wij voor de rookers H. Dammen en A.C. Boekelman een re-
geling hebben kunnen treffen door hen in de gelegenheid te stellen
het kwantum aal, dat voorheen uit Volendam op Uw afslag voor den
Amsterdamschen kleinhandel werd aangevoerd, te rooken voor de
Rüstungsbetriebe.
In verband hiermede ontvangen de meergenoemde rookers
resp. 600 en 400 ½kg. versche aal van elke 11.000 ½kg, welke te
Volendam wordt aangevoerd.
Aangezien aan de Rüstungsbetriebe tegen consumentenprijs
wordt geleverd, is aan de desbetreffende rookers opdracht gegeven
de extra-winstmarge, welke door hen wordt ontvangen, af te dragen
aan Uw afslag, ter verdeeling onder de rechthebbende kleinhandelaren
in aal te Uwent.

                                         NEDERLANDSCHE VISSCHERIJ
                                         CENTRALE,

                                         w.g. onleesbaar.

De Wethouder voor de Levensmiddelen
enz. stelt deze in handen van den
Heer Directeur van het Marktwezen
om advies.

Amsterdam, 21 Juli 1943. Deze brief beschrijft een specifieke economische maatregel tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kernpunten zijn:

1. Vordering voor de oorlogsindustrie: Aal (paling) die oorspronkelijk bestemd was voor de Amsterdamse consumentenmarkt via de lokale kleinhandel, wordt nu toegewezen aan twee specifieke rokers (Dammen en Boekelman) om te worden verwerkt voor de Rüstungsbetriebe (Duitse defensiebedrijven).
2. Distributiesleutel: Er wordt een exacte verhouding vastgesteld: van elke 11.000 pond aangevoerde verse aal in Volendam, gaat een deel (600 en 400 pond) naar deze rokers voor dit specifieke doel.
3. Financiële compensatie: Omdat de rokers direct aan de Duitsers leveren tegen de (hogere) consumentenprijs in plaats van de groothandelsprijs, maken zij een "extra-winstmarge". De bezettingsautoriteiten verplichten hen deze winst af te dragen aan de Amsterdamse visafslag. Dit geld is bedoeld om de Amsterdamse kleinhandelaren, die hun handelswaar nu mislopen, te compenseren.
4. Bestuurlijke afhandeling: De brief wordt door de Amsterdamse wethouder van Levensmiddelen doorgezet naar de Directeur van het Marktwezen voor nader advies, wat duidt op de bureaucratische complexiteit van de voedselvoorziening in oorlogstijd. Het document dateert uit juli 1943, een periode waarin de schaarste in Nederland toenam en de Duitse greep op de economie en voedselvoorziening verstrakte. De Nederlandsche Visscherij Centrale was een orgaan dat tijdens de bezetting toezicht hield op de visserijsector, vaak in dienst van de Duitse behoeften.

De term Rüstungsbetriebe is cruciaal; het toont aan hoe basale voedingsmiddelen zoals paling werden ingezet om de Duitse oorlogsmachinerie draaiende te houden (bijvoorbeeld als krachtvoer voor arbeiders in de wapenindustrie). De regeling om winstmarges af te romen ter compensatie van de lokale handel was een typisch instrument van de geleide economie uit die tijd, bedoeld om sociale onrust onder handelaren te voorkomen terwijl de fysieke goederen toch naar de bezetter vloeiden.