Officieel persbericht (getypt).
Origineel
Officieel persbericht (getypt). Vermeldt "Maandag, 14 Februari a.s.". Gezien de context (visserij-regulering en politiestempel) betreft dit waarschijnlijk het jaar 1944. De Waarnemend Politiepresident van Amsterdam. P e r s b e r i c h t.
De Wnd. Politiepresident maakt bekend, dat met ingang van Maandag, 14 Februari a.s., de queue-vorming bij de plaatsen, waar onder toezicht van een marktambtenaar visch aan het publiek wordt verkocht, des middags vóór 2.30 uur is verboden, zulks met behoud tevens van het reeds geruimen tijd bestaande verbod, om zich des ochtends vóór 10 uur bij deze plaatsen op te stellen.
Ook des middags zal het publiek, dat zich dan mitsdien om 2.30 uur in queue zal kunnen opstellen, door den marktambtenaar in eenige groepen worden verdeeld, waarna door loting zal worden uitgemaakt, in welke volgorde de verschillende groepen van de rij voor visch in aanmerking zullen kunnen komen.
Na afloop van den ochtendverkoop mag het publiek, in afwachting van den middagverkoop niet ter plaatse blijven staan.
(Stempel:)
HOOFDBUREAU VAN POLITIE
W
7e Bureau
* AMSTERDAM * * Doel van het bericht: Het voorkomen van overmatige drukte en ordeverstoringen bij vismarkten door strikte regels te stellen aan het tijdstip en de wijze van wachtrijvorming.
* Kernmaatregelen:
1. Verbod op in de rij staan vóór 10:00 uur (ochtend) en vóór 14:30 uur (middag).
2. Verbod op het blijven wachten op de locatie tussen de ochtend- en middagverkoop.
3. Introductie van een lotingsysteem voor de volgorde van de groepen in de rij om 14:30 uur.
* Toon: Directief en bureaucratisch. De overheid probeert met repressieve middelen (verboden) en administratieve middelen (loting) de schaarste in goede banen te leiden.
* Taalgebruik: Gebruik van archaïsche spelling ("visch", "eenige") en formele termen zoals "mitsdien" en "queue-vorming". Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De term "Waarnemend Politiepresident" duidt op de herstructurering van de politie onder het naziregime, waarbij de burgemeester zijn zeggenschap over de politie verloor aan een door de bezetter aangestelde Politiepresident.
Tijdens de oorlogsjaren was er sprake van grote voedselschaarste. Vis was een van de weinige producten die soms nog buiten het strikte bonnensysteem of met minder bonnen verkrijgbaar was, wat leidde tot enorme rijen ("queues"). De bezetter en de lokale politie vreesden dat deze samenscholingen een haard voor onrust of demonstraties zouden vormen. De invoering van een loting voor de volgorde in de rij was een tactiek om te voorkomen dat mensen uren van tevoren postvattend de straat blokkeerden; het maakte vroegtijdig aanwezig zijn immers zinloos. Dit specifieke document illustreert de dagelijkse strijd om voedsel en de verregaande overheidscontrole op het publieke leven in oorlogstijd.