Dienstverslag / Rapport.
Origineel
Dienstverslag / Rapport. Amsterdam, 11 juni 1943. J. v.d. Stam (medewerker Marktwezen). Rapport.
Amsterdam 11 Juni 1943.
No. 46^A/228/1 M. 1943 22/6
den WelEdHeer
S. H. de Boer.
Insp: Marktwezen
Amsterdam
Heden morgen was Huisman bezig met verdeelen van grove Zeevisch, terwijl ik zelf bezig was met verdeelen van de fijne Zeevisch. Opeens kwam bij mij voor het afslaghek K. C. Jansen. en schreeuwde, dat hij zijn toewijzing grove zeevisch van Huisman niet kreeg, omdat hij een paar minuten te laat was, dus toen hij afgeroepen werd, was hij niet tegenwoordig. Hij was naar den dokter geweest voor een ziek kind van hem.
Ik zeide tegen hem, dat ik daar niets aan doen kon, die er niet is wordt overgeslagen.
Toen werd hij erg boos en heeft mij toegeroepen dat ik de tering kon krijgen, net als zijn dochtertje, dat ik het weer wat te goed [had].
Daarna heeft hij Mijnheer Lieberg opgebeld en op order van mijnheer Lieberg heeft hij nog een mand visch toegewezen gekregen.
Hoogachtend
J. v.d. Stam
Z.O.Z.
[Kantlijn links onderaan:]
Dit vind ik een vreeselijke verwensching. * Inhoud: Het rapport beschrijft een conflict bij een visafslag. Een zekere K. C. Jansen miste zijn beurt voor de toewijzing van 'grove zeevisch' omdat hij met zijn zieke kind naar de dokter was. Wanneer ambtenaar J. v.d. Stam weigert hem alsnog te bedienen conform de regels ("die er niet is wordt overgeslagen"), volgt een emotionele uitbarsting. Jansen wenst de ambtenaar "de tering" (tuberculose) toe, een ziekte waar zijn eigen dochter blijkbaar aan lijdt. Uiteindelijk krijgt Jansen via een hogergeplaatste (Mijnheer Lieberg) alsnog zijn vis.
* Taal en handschrift: Het document is geschreven in een duidelijk, zakelijk Nederlands met een voor die tijd gebruikelijk cursief handschrift. De toon is formeel, maar de persoonlijke verontwaardiging van de schrijver over de verwensing ("vreeselijke verwensching") schijnt door in de kantlijn.
* Opvallende details: De vermelding van "de tering" illustreert de ernst van deze volksziekte in die tijd. Het feit dat Jansen alsnog vis krijgt na een telefoontje naar een superieur, wijst op de informele hiërarchie en de rekbaarheid van regels in tijden van schaarste. * Historische context: Het document dateert uit juni 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarste en distributie: Voedsel was in deze periode strikt gerantsoeneerd. De Dienst van het Marktwezen hield toezicht op de eerlijke verdeling. Spanningen bij distributiepunten waren schering en inslag door de heersende tekorten en de bureaucratische strengheid.
* Volksgezondheid: Tuberculose ("tering") nam tijdens de oorlogsjaren sterk toe door slechte voeding en gebrekkige woonomstandigheden. De verwensing van Jansen is een uiting van diepe frustratie en machteloosheid over de situatie van zijn gezin.