10 april 1945. [Rechtsboven, getypt:] vO/HB.

[Bovenaan, gecentreerd getypt:] c o n c e p t .

[Handgeschreven in blauwe inkt:]
10 April 1945.
Plan Vischdistributie door middel
van een vischkaart

[Een groot rood kruis is getrokken door de volgende getypte paragraaf:]
~~Plan van het Kringbestuur van den Vakgroep Detailhandel~~
~~in visch in samenwerking met den Dienst van het Marktwe-~~
~~zen te Amsterdam voor de vischvoorziening der stad Am-~~
~~sterdam door middel van een vischkaart met een spreiding~~
~~over de bevolking door middel van kleurvarieëring der~~
~~vischkaarten.~~

[Vervolg getypte tekst:]
Met het oog op het a.s. aalseizoen en de te ver-
wachten grootere vischaanvoeren in de naaste toekomst
wordt het wenschelijk geoordeeld om met het thans bestaan-
de systeem van vischverdeeling over de bevolking, door
middel van het toewijzen van visch aan bedrijven en in-
stellingen, te breken en te trachten de geheele bevolking
van de aanvoeren van visch te laten profiteeren. Daarbij
wordt uitgegaan van het principe, dat de kleinhandel in
visch weer wordt ingeschakeld, hetgeen, in verband met
het instand houden der zaken na den oorlog, waarvoor her-
stel van het contact met het publiek noodig is, wensche-
lijk wordt geacht.

Er wordt op gewezen, dat in Juni 1943 een uitge-
werkt plan met vertegenwoordigers van den handel is be-
sproken. Dit plan ging uit van een vischkaart en klanten-
binding. Door het koppelen aan een klantenbinding bleek
het plan practisch onuitvoerbaar te zijn. Daarom is thans
uitgegaan van het uitgeven van een vischkaart zonder meer
en om te komen tot een redelijke spreiding over de bevol-
king, waardoor groote rijvorming wordt vermeden, wordt in
overweging gegeven om de vischkaarten in verschillende
kleuren te doen uitreiken.

[Doorgehaald in rood:] ~~In het kort worden hieronder de punten behandeld.~~

A. Uitreiking van een vischkaart aan de bevolking.
Aan ieder, die op rechtmatige wijze in het bezit
is van een distributie-stamkaart wordt een vischkaart
uitgereikt. Het model ware nader door den Distributiedienst
in overleg met/[rood doorgehaald: ons] [handgeschreven blauw: de andere daartoe aangewezen instanties] vast te stellen. Aan deze vischkaart
bevinden zich een aantal genummerde bonnen, namelijk bon-

[Kantlijn links onderaan, handgeschreven in blauw:]
de andere
daartoe
aangewezen
instanties * Status van het document: Het betreft een 'concept', wat duidelijk blijkt uit de titel en de zware redactionele ingrepen. De eerste alinea is volledig weggekruist en vervangen door een handgeschreven titel.
* Beleidsverandering: Het document markeert een significante verschuiving in de voedselvoorziening tijdens de laatste fase van de bezetting. Men wil afstappen van distributie via instellingen en centrale keukens ('bedrijven en instellingen') naar een systeem van individuele toewijzing via viskaarten aan de burger.
* Economisch motief: Er wordt expliciet verwezen naar het belang van de kleine zelfstandige (de vishandelaar). Men wil de detailhandel herstellen om de overgang naar de naoorlogse situatie te vergemakkelijken en het contact tussen winkelier en publiek te herstellen.
* Logistiek: Men heeft geleerd van eerdere fouten (het plan uit 1943). Het nieuwe systeem moet 'klantenbinding' (verplichte winkelkeuze) vermijden om uitvoerbaar te blijven. Kleurvariatie van de kaarten wordt voorgesteld als middel om de beruchte rijen voor winkels te beheersen.
* Correcties: De handgeschreven correctie onderaan is interessant: waar de tekst eerst suggereerde dat de vakgroep zelf ('ons') zou beslissen over het model van de kaart, wordt dit verbreed naar 'andere daartoe aangewezen instanties', wat duidt op ambtelijke afstemming tussen verschillende distributie-organen. Dit document is gedateerd op 10 april 1945, minder dan een maand voor de bevrijding van Nederland. Amsterdam bevond zich op dat moment in de eindfase van de Hongerwinter. Hoewel de nood extreem was, toont dit document aan dat de ambtelijke en sectororganisaties (zoals de Vakgroep Detailhandel) nog steeds functioneerden en plannen maakten voor de nabije toekomst.

Vis was een van de weinige resterende eiwitbronnen die nog lokaal (bijvoorbeeld via het IJsselmeer) gewonnen konden worden. Het "aalseizoen" (paling) was aanstaande, en men hoopte hiermee de ergste honger te verlichten. De focus op het herstel van de detailhandel "na den oorlog" getuigt van het sterke besef dat de bevrijding aanstaande was. De genoemde "distributie-stamkaart" was het centrale identificatiebewijs waarmee burgers recht hadden op voedselbonnen. Marktwezen Vakgroep