Getypte ambtelijke rapportage of beleidsnota (pagina 5). -5-

ingeschreven. Het zou het meest practische zijn, wanneer alle
klantenkaarten, gerangschikt naar handelaar, bij den Dienst zouden
berusten. De vischkaart zou dan uit 3 deelen moeten bestaan, name-
lijk 1 deel voor den consument, 1 deel voor den handelaar en 1 deel
voor het Marktwezen.
Opgemerkt moet worden, dat de arbeidseinzet en de terug-
voering in de krijgsgevangenschap voor deze regeling moeilijkheden
oplevert. De regeling is namelijk gebaseerd op een gefixeerd aantal
kleinhandelaren. Wanneer daaruit wellicht meer dan 100 kooplieden
zouden wegvallen, zal, als gevolg van de klantenbinding, een ge-
deelte van de bevolking zonder leverancier komen.

      Ten einde aan deze moeilijkheden tegemoet te komen, zouden,

wat de straathandelaren betreft, de uit te geven standplaatsen bij
series van 4 of 5 op één punt kunnen worden geconcentreerd. De stad
ware hierbij in 5 rayons, de postwijken, te verdeelen, waarover com-
binaties van standplaatsen zooveel mogelijk voor een gelijk aantal
waren uit te geven, waarbij, zooals reeds werd vermeld, rekening met
de bevolkingsdichtheid zal worden gehouden.
Wanneer één koopman van de combinatie van standplaatsen
uitvalt, kan zijn toewijzing op de overblijvenden der combinatie
worden overgeschreven, met dien verstande, dat een van hen verant-
woordelijk wordt gesteld; dit is voor een goede contrôle op de in te
leveren bonnen noodzakelijk. De winst van deze visch kan in gelijke
deelen over de tot de combinatie behoorende standplaatshouders worden
verdeeld. Het codenummer van den afgevallen koopman wordt gehand-
haafd, zoodat de bij hem ingeschreven klanten geen enkel nadeel
ondervinden.
Bij het uitgeven van standplaatsen in de stad kan vooraf
zooveel mogelijk met den leeftijd van de kooplieden worden rekening
gehouden, zoodat op iedere standplaats ongeveer eenzelfde aantal
personen onder bijv. 45 jaar geplaatst zullen worden. Hierdoor
wordt, wanneer ook de vischkooplieden zich voor den arbeidseinzet
moeten melden, bereikt, dat het uitvallen van de betreffende koop-
lieden zooveel mogelijk gelijkelijk over de geheele stad plaatsvindt.
F. Bevoorrading van den handel.
Een systeem van bevoorrading als bij de andere distributie-
artikelen zou bij dit bestaande stelsel van verdeeling op de Visch-
markt volkomen onmogelijk zijn. De bevoorrading zou dan namelijk
moeten plaatsvinden op basis van de bij den Distributiedienst inge-
leverde bonnen. Hierbij zijn verschuivingen mogelijk, hetgeen tot Dit document biedt een inkijk in de complexe logistiek van de voedselvoorziening in een grote stad tijdens de bezettingsjaren. De kern van het probleem is de kwetsbaarheid van het distributiesysteem door het wegvallen van personeel.

• Administratieve controle: Men stelt een drieledige viskaart voor om zowel de consument, de handelaar als de overheid (Marktwezen) controle te geven over de rantsoenering.
• Impact van de bezetting: De tekst noemt expliciet de 'arbeidseinzet' en 'terugvoering in krijgsgevangenschap' als verstorende factoren. Dit duidt op de Duitse maatregelen waarbij Nederlandse mannen werden weggevoerd voor dwangarbeid of als krijgsgevangenen.
• Risicospreiding: Om te voorkomen dat hele wijken zonder visleverancier komen te zitten, stelt men voor om handelaren in groepen ('combinaties') op centrale punten in de stad te plaatsen.
• Demografische planning: Er wordt zelfs rekening gehouden met de leeftijd van de handelaren; door mannen onder de 45 jaar (de groep die het meest risico liep op tewerkstelling in Duitsland) te spreiden, hoopt men de continuïteit van de visverkoop in de hele stad te waarborgen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Nederland onderworpen aan een streng distributiestelsel vanwege schaarste. Vis was een van de producten die op de bon gingen. De 'arbeidseinzet' (Arbeitseinsatz) werd vanaf 1942 steeds intensiever ingezet door de Duitse bezetter, wat leidde tot grote tekorten aan arbeidskrachten in de civiele sector. Dit document laat zien hoe de Nederlandse bureaucratie trachtte de voedselvoorziening draaiende te houden door mee te bewegen met deze externe verstoringen, waarbij 'postwijken' als basis dienden voor de ruimtelijke ordening van de handel.