Getypte ambtelijke rapportage met handgeschreven correcties en toevoegingen. -6-

door wordt, wanneer ook de vischkooplieden zich voor den arbeids-inzet moeten melden, bereikt, ^[handgeschreven: zooveel mogelijk,] dat het uitvallen van de betreffende kooplieden gelijkelijk over de geheele stad plaatsvindt.

F. Bevoorrading van den handel.

~~Aanvankelijk is gedacht aan eenzelfde~~ ^[handgeschreven: Een] systeem van bevoorrading als bij de andere distributie-artikelen ~~gebruikelijk is. Dit stelsel zou evenwel de~~ ^[handgeschreven: zou het stelsel van] bestaande verdeeling op de Vischmarkt ~~volkomen in de war sturen.~~ ^[handgeschreven: onmogelijk maken.] De bevoorrading zou dannamelijk moeten plaats vinden op basis van de bij den Distributiedienst ingeleverde bonnen. Hierbij zijn verschuivingen mogelijk, hetgeen tot gevolg zou hebben, dat steeds wisselende hoeveelheden visch op de Vischmarkt zouden moeten worden afgewogen. Dit geeft technisch groote bezwaren, nog ongeacht de groote administratieve beslommeringen, welke aan dit stelsel zijn verbonden en waartegen het ~~beperkte personeel~~ ^[handgeschreven: administratieve apparaat] op de Vischmarkt stellig niet is opgewassen.

^[handgeschreven invoeging boven de volgende alinea: Voor een stelsel van klantenbinding is het thans ook de meening niet noodig]
~~Het is naar onze meening echter in het geheel niet noodig,~~
^[handgeschreven invoeging boven de volgende regel: De bestaande verdeelingregeling wordt gehandhaafd.]
~~dat bovenstaand stelsel wordt ingevoerd.~~ Het gaat er slechts om, dat de op de Vischmarkt uitgegeven visch door bonnen wordt verantwoord.

Dit kan als volgt geschieden.
De kleinhandelaren leveren op den Maandag de door hen ontvangen bonnen van de voorafgaande week bij den Distributiedienst in. Zij ontvangen daarvoor een ontvangstbewijs. Dit bewijs moet op de Vischmarkt worden ingeleverd. Daar kan dan op eenvoudige wijze worden vergeleken, of de hoeveelheden uitgegeven visch kloppen met de ingeleverde bonnen.

G. Bonaanwijzing en aflevering aan den consument.

In de practijk zullen met de straathandelaren moeilijkheden worden ondervonden met het vermelden van de volgnummers op het aankondigingsbord. Voor de bij de winkeliers ingeschreven klanten geeft dit punt weinig moeilijkheden. De bij hen ingeschreven klanten zullen wel dagelijks langs den winkel komen. Desniettemin ~~deelde de~~ ^[handgeschreven: onlangs een] winkelier Böhne ons mede, dat hij, reeds thans gebruik makende van volgnummers, van de op een dag 25 geannonceerde volgnummers (slechts 10 heeft kunnen bedienen, omdat 15 klanten niet ~~zijn~~ ^[handgeschreven: waren] gekomen. Het betrof hier vrij mooie schol. Dit punt zal voor het publiek, dat bij den straathandel is ingeschreven ~~zeer~~ ^[handgeschreven: nog] groote bezwaren opleveren. Immers, de dagen, dat de handelaren geen visch ontvangen staan zij ook niet op hun standplaats. De klanten zien dus niemand. Plotseling is hij er dan en dus moeten de klanten er nauwkeurig op letten, wanneer de standplaats wordt ingenomen. * Administratieve complexiteit: De tekst illustreert de spanning tussen de wens van de centrale overheid voor een uniform distributiesysteem (met bonnen) en de praktische onmogelijkheid daarvan op een dynamische plek als de vismarkt. Het afwegen van variabele hoeveelheden per handelaar wordt als een te grote technische en administratieve last gezien.
* Behoud van status quo: Men adviseert de bestaande verdelingsregels op de vismarkt te behouden, maar de verantwoording achteraf via bonnen te laten verlopen. Dit wijst op een pragmatische houding van de lokale autoriteiten.
* Straathandel versus Winkeliers: Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen de vaste winkelier (waar sociale controle en regelmaat zorgen voor een soepele distributie) en de straathandelaar (wiens aanwezigheid onvoorspelbaar is door wisselende aanvoer).
* Voedseltekorten: Het voorbeeld van de 15 klanten die hun schol niet kwamen ophalen, suggereert dat zelfs wanneer er 'vrij mooie' waar beschikbaar was, het gebrekkige communicatiesysteem leidde tot verspilling of inefficiëntie. Dit document is onderdeel van de uitgebreide bureaucratie die tijdens de Duitse bezetting in Nederland ontstond rondom de voedselvoorziening. De 'Arbeidsinzet' (gedwongen tewerkstelling in Duitsland) zorgde voor personeelstekorten, wat in de eerste alinea wordt benoemd: men probeert te voorkomen dat alle visverkopers tegelijkertijd worden opgeroepen, zodat de visvoorziening in de stad niet stilvalt. De genoemde 'Vischmarkt' verwijst zeer waarschijnlijk naar de markt in een grote stad (zoals Den Haag of Amsterdam), waar de aanvoer van verse zeevis essentieel was voor het dieet van de bevolking in tijden van schaarste. De handgeschreven correcties laten zien dat dit een conceptversie is die kritisch werd beoordeeld om de uitvoerbaarheid van het beleid te toetsen.