Getypte conceptnota met uitgebreide handgeschreven correcties en toevoegingen. (Opmerking: Doorgehaalde tekst is weergegeven als ~~tekst~~, handgeschreven toevoegingen staan tussen [vierkante haken].)

10

zou kunnen worden volstaan met een zelfde stelsel als bij de
garnalen. ~~Het gevaar van zwarte handel xxx is dan echter weder~~
latent aanwezig. Wanneer men bedenkt, dat in 1942 plusminus
190.000 pond ger.aal werd aangevoerd, dan kan daarvan in een
seizoen slechts de helft van de bevolking worden voorzien. ~~Al zou~~
[vnl voor] ~~komt er dus~~ ger.aal een bon [worden uitgeschreven], dan nog zal het publiek graag bereid
zijn om meer te betalen, teneinde zijn bon te kunnen inwisselen!
~~De eenige mogelijkheid is gebruik te maken van xxx de voor de~~ [Het beste schijnt om ook voor de gerookte aal]
~~versche visch te treffen~~ [de] klantenbinding [regeling te doen laten gelden]. ~~De~~ [Zulke] visch- en fruitzaken [vinke?]
moeten dan worden uitgeschakeld. Thans hebben niet alle ~~vxxx~~ [zouden]
~~versche vischhandelaren een toewijzing voor ger.aal.~~ [de] vrij[e]
[komende] toewijzingen der comestibleszaken ~~zullen dan~~ [kunnen] worden gegeven
aan de versche vischhandelaren, die nog geen gerookte aal ont-
vangen. Verder kan het stelsel op dezelfde wijze worden toegepast
als bij de versche visch.
Ten aanzien van bijzondere vischsoorten, sprot file
e.d. kan worden opgemerkt dat deze in de wintermaanden worden
aangevoerd. Afgewacht kan hierbij worden, hoe de regeling ten
aanzien van de andere vischsoorten in de practijk werkt [om dan]
[mede reken[ing]] ~~mede te~~ [bij de te treffen regeling.]

[Klantenbinding]

I. Controle in de stad.

Door het wegvallen van de vischcontrole op de dagmarkten
komen 5 ambtenaren beschikbaar en nog 2 reserve-ambtenaren. [Gerekend]
[op] ~~mag verder~~ [een waarborging v.] 5 ambtenaren van C.C.D. In totaal kan dus
[dienen te] over 10 ambtenaren worden beschikt. De stad zal in rayons worden
verdeeld, waar de ambtenaar b.v. om de ~~14 dagen~~ [maand] rouleerend dienst
zullen doen. Op de thans bestaande vischmarkten, de 5 hoofdmarkten,
zullen, daar deze markten in dicht bevolkte buurten zijn gelegen
wel 10 vischkooplieden per markt kunnen worden geplaatst. Deze
kooplieden kunnen door de op deze markten dienstdoende chefs-
marktambtenaren worden gecontroleerd. Er blijven dan 250 straat-

(Kanttekening links onderaan:)
Hoe is de rek. form Dit document vormt een belangrijke primaire bron voor de studie naar de Nederlandse distributie-economie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele kernpunten uit de tekst:

• Schaarste en Zwarte Handel: De tekst erkent expliciet dat de aanvoer van gerookte aal (190.000 pond in 1942) onvoldoende is voor de gehele bevolking. De angst bestaat dat consumenten bereid zijn illegaal meer te betalen ("zwarte handel") om hun schaarse bonnen te verzilveren.
• Klantenbinding: Als oplossing wordt "klantenbinding" voorgesteld. Dit hield in dat een consument zich vast moest registreren bij één specifieke winkelier, wat de controle op de goederenstroom vergemakkelijkte en de bewegingsvrijheid van de zwarte handel inperkte.
• Specialisatie van de Detailhandel: Er wordt voorgesteld om "comestibleszaken" (delicatessenwinkels) en algemene vis- en fruitzaken uit te sluiten van de verkoop van gerookte aal ten gunste van gespecialiseerde versche vischhandelaren.
• Handhaving: De tweede helft van het document beschrijft een reorganisatie van het toezicht. Door personeel van de dagmarkten vrij te maken en te combineren met de C.C.D. (Crisis Controle Dienst), wil men de stad in rayons verdelen voor effectievere surveillance. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) werd bijna elk voedingsmiddel gerantsoeneerd. Vis was aanvankelijk minder streng gereguleerd dan vlees, maar naarmate de oorlog vorderde en de visserij op de Noordzee door de Kriegsmarine aan banden werd gelegd, nam de schaarste toe. De Crisis Controle Dienst (C.C.D.), die in het document genoemd wordt, was berucht om zijn strenge controles op prijsopdrijving en illegale handel. De handgeschreven correcties suggereren dat dit een ambtelijk werkdocument is waarbij men zocht naar een juridisch en praktisch sluitend systeem om de distributie in een grote stad (mogelijk Amsterdam of Rotterdam, gezien de "5 hoofdmarkten") beheersbaar te houden.