(De transcriptie volgt de getypte tekst; handgeschreven toevoegingen zijn tussen [vierkante haken] weergegeven.)

-6-

gedeelte der bevolking reeds voor de 2e keer visch zou krijgen, terwijl in een ander gedeelte der stad bon 1 nog niet volledig is gehonoreerd. [Het klem moet worden verstrekt om de toewijzingen van kleinhandelaars, die om de een of andere reden uitvallen, op enige collega’s in dezelfde buurt over te schrijven. Dit zal op de V.M. technische moeilijkheden veroorzaken, doordat steeds in verschillende...]

F. Bevoorrading van den handel.

[[Handgeschreven in de marge:] coupures zou moeten worden gewogen. Verval zou dit stelsel groote onrust op de V.M. over de kleinhandelaren veroorzaken, omdat dan de bestaande verhoudingen, waaraan men thans is gewend geraakt geheel willekeurig zouden worden verstoord.]
Aanvankelijk is gedacht aan een zelfde systeem van bevoorrading, als bij de andere distributie-artikelen gebruikelijk is. Dit stelsel zou evenwel de bestaande verdeeling op de Vischmarkt volkomen in de war sturen. De bevoorrading zou dan nl. moeten plaats vinden op basis van de bij den Distributiedienst ingeleverde bonnen. Hierbij zijn verschuivingen mogelijk, hetgeen tot gevolg zou hebben, dat steeds wisselende hoeveelheden visch op de Vischmarkt zouden moeten worden afgewogen. Dit geeft technisch groote bezwaren, nog ongeacht de groote administratieve beslommeringen, welke aan dit stelsel zijn verbonden en waartegen het beperkte personeel op de Vischmarkt stellig niet is opgewassen.

Het is naar onze meening echter in het geheel niet noodig, dat bovenstaand stelsel wordt ingevoerd. Voor de bevoorrading van den handel kan zonder meer gebruik gemaakt blijven van de bestaande verdeelregeling op de Vischmarkt. Het gaat er slechts om, dat de op de Vischmarkt uitgegeven visch door bonnen wordt verantwoord, - hetgeen kan plaats vinden, doordat de Distributiedienst aan den Dienst Marktwezen telkens mededeelt de hoeveelheid bonnen, welke de kleinhandelaar van elke partij visch heeft ingeleverd. De contrôle op de Vischmarkt /achteraf/ kan nagaan of dit stemt met de hoeveelheid toegewezen visch. De kleinhandelaar moet worden verplicht zijn bonnen steeds op den dag, volgende op zijn toewijzing, bij den Distributiedienst in te leveren. Aan de hand van het totaal van de bij den Distributiedienst ingeleverde bonnen kan worden opgemaakt, in hoeverre de aangewezen bon is gehonoreerd. Dit kan trouwens worden gecontrôleerd in verband met de op de Vischmarkt uitgegeven hoeveelheden visch.

G. Bonaanwijzing en aflevering aan den consument.

Een bon van de vischkaart wordt aangewezen voor het koopen van een bepaalde hoeveelheid visch. Deze hoeveelheid ware te stellen op 1/4 kg. per persoon en per bon.

Zoodra de handelaar op de Vischmarkt visch heeft toegewezen gekregen, maakt hij op een zich op zijn verkoopplaats bevindend aankondigingsbord bekend, hoeveel volgnummers hij kan bedienen. Voor de winkeliers is dit eenvoudig; voor de straathandelaren moeilijker. Het publiek, dat bij een winkelier is ingeschreven, kan regelmatig langs den winkel gaan om te zien of zijn volgnummer al aan de beurt is. Het document biedt een unieke inkijk in de logistieke complexiteit van de voedseldistributie tijdens een periode van schaarste.

• Conflict tussen traditie en controle: Er bestaat een duidelijke spanning tussen de "Distributiedienst" (die alles via bonnen wil administreren) en de "Dienst Marktwezen" (die de praktische gang van zaken op de Vischmarkt wil bewaken). Men vreest dat een te rigide bureaucratisch systeem de fysieke handel verlamt.
• Logistieke bezwaren: Het wegen van steeds wisselende kleine hoeveelheden vis op basis van ingeleverde bonnen wordt als technisch onuitvoerbaar beschouwd voor het aanwezige personeel.
• Consumentenregulering: De visvoorziening wordt strikt gerantsoeneerd (250 gram per persoon). Het gebruik van volgnummers en registratie bij specifieke winkeliers wijst op een systeem dat bedoeld is om rijen en sociale onrust op straat te minimaliseren. Dit document is hoogstwaarschijnlijk afkomstig uit de archieven van een gemeentelijke distributiedienst in een grote Nederlandse stad tijdens de Duitse bezetting (1940-1945). Vis was in deze periode een van de weinige eiwitbronnen die nog enigszins beschikbaar waren, hoewel de aanvoer onregelmatig was. De handgeschreven notities suggereren dat dit een conceptstuk is waarover nog overleg plaatsvond, met name over hoe om te gaan met de "menselijke maat" en praktische uitzonderingen (zoals handelaren die uitvallen) binnen een star distributiesysteem. F. Bevoorrading G. Bonaanwijzing Marktwezen