Getypte ambtelijke nota of instructie betreffende de visdistributie. -2-

De consumenten, die in het bezit zijn van een vischkaart, zijn verplicht om den dag, dat hun volgnummer aan de beurt is, de visch te koopen. Indien zij dit niet doen, is hun beurt voorbijgegaan. Op kwaliteit kan dus niet gelet worden.

Aangezien het kan voorkomen, dat niet alle opgeroepen volgnummers bij den handelaar verschijnen, moet deze in staat zijn de overgebleven visch aan anderen te verkoopen. De knoeierij, die hierbij bedreven kan worden, zou op de volgende wijze ondervangen kunnen worden:

Tot een bepaald tijdstip, dat in de pers algemeen bekend wordt gemaakt(b.v. tot 5 uur 's middags) mag de handelaar uitsluitend afleveren aan houders van de opgeroepen volgnummer; heeft hij na 5 uur nog visch over, dan mag hij die afleveren aan houders van hoogere volgnummers. Hij moet echter de visch steeds tegen bonnen verkoopen.

1. Contrôle.
   De contrôle op den handelaar, dat deze niets zonder bon verkoopt, bestaat hierin, dat hij elke aflevering visch volledig moet verantwoorden met de bonnen van de vischkaart. Bovendien kan contrôle worden uitgeoefend door eenige contrôleurs, die in het bezit zijn van een lijst van de vischhandelaren, met de toewijzing, welke ieder van hen ontvangen heeft. Door nu langs de vischwinkels en vischventers te gaan kunnen de contrôleurs aan de hand van de op duidelijke wijze vermelde volgnummers contrôleeren of iedere handelaar wel het juiste aantal klanten oproept.

Aan bovenstaande regeling zijn ongetwijfeld bezwaren verbonden b.v.
Voor het publiek, dat het telkens nauwkeurig moet toezien of zijn volgnummer aan de beurt is, op straffe van zijn beurt voorbij te laten gaan. Vooral door het geringe aantal handelaren(+ 350) en het groote percentage straatventers(+ 80%) is dit een groot ongerief;
Voor den handel, dat de bestaande verdeeling verstoord dreigt te worden, omdat het meerendeel van het publiek geneigd zal zijn, de bonnen in te wisselen bij de weinige winkeliers en niet bij de straatventers.

Wellicht kunnen echter door onderlinge gedachtenwisseling de bezwaren grootendeels ondervangen worden, waardoor een regeling zou kunnen worden ingevoerd, die meer bevredigt dan de toestanden die thans op dit gebied bestaan. Dit document beschrijft de logistieke uitwerking en de handhaving van de visdistributie via een systeem van volgnummers en distributiebonnen. De kernpunten zijn:

1. Aankoopplicht: Consumenten moeten op een specifiek moment hun vis kopen, anders vervalt hun recht. Er is geen vrije keuze in kwaliteit.
2. Restvoorraad: Handelaren mogen onverkochte vis na een bepaald tijdstip (bijv. 17:00 uur) aan anderen met een hogere volgnummers verkopen, mits er bonnen tegenover staan. Dit is bedoeld om bederf te voorkomen en fraude ("knoeierij") tegen te gaan.
3. Toezicht: Er wordt een controlesysteem voorgesteld waarbij inspecteurs de voorraadtoewijzing vergelijken met de ingenomen bonnen en de opgeroepen volgnummers.
4. Problematiek: De auteur onderkent dat het systeem zwaar drukt op de burger (die constant de krant moet spellen voor de volgnummers) en dat de straatventers dreigen te worden verdrongen door vaste winkels. Het document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Vanwege de schaarste aan voedsel werd vrijwel de gehele voedselvoorziening door het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in de Oorlogstijd gereguleerd via het distributiestelsel.

Vis was aanvankelijk een van de weinige producten die nog relatief vrij verkrijgbaar waren, maar naarmate de oorlog vorderde en de brandstof voor de visserijvloot schaars werd, werd ook vis op de bon gezet. De genoemde "vischkaart" was een specifiek distributiedocument. De angst voor "knoeierij" (zwarte handel) was groot, vandaar de nadruk op de strenge koppeling tussen volgnummers en bonnen. De opmerking over het grote aantal straatventers (80%) schetst een tijdsbeeld van de toenmalige detailhandel, die nog sterk ambulant was. Rijksbureau