Officiële brief / Circulaire. 6 augustus 1943. 75

NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE

AFD. Verdeeling/Prijzen.
BETREFFENDE Ingevroren schol III.

BERICHT OP SCHRIJVEN VAN: [Blanco]
No.: [Blanco]
BIJ ANTWOORD VERMELDEN:
No. 19987/P/Kr.
BIJLAGEN: [Blanco] STUKS, T W.: [Blanco]

Den Heer Directeur van het Marktwezen.
Jan van Galenstraat 14.
AMSTERDAM.-

[Stempel: No. 467/267/I M. 1943]

'S-GRAVENHAGE, 6 Augustus 1943.
2e ADELHEIDSTRAAT 300

Hierbij deelen wij U mede, dat met ingang van Maandag 9 Aug. a.s. begonnen zal worden een partij ingevroren schollen uit het koelhuis Frigo te IJmuiden naar de groote steden te dirigeeren.

Het ligt in de bedoeling ook Rotterdam (Amsterdam) hiervan een kwantum te geven, onder de volgende voorwaarden:

1. De bevroren visch wordt in IJmuiden afgewogen in kisten van 52½-½kg. en op dit gewicht gecontroleerd. De kleinhandel te Rotterdam (Amsterdam) moet deze kisten accepteeren tegen een inhoud van 50-½kg., afgezien van het feit of er meer dan wel minder in zit.
2. De aanvoerder ontvangt van den afslag een prijs van ƒ 1,20 per kist (de inhoud van de kist te rekenen op 50 kg., inclusief vracht).
3. Op dit bedrag kan door den afslag het gewone percentage van 2% afslagrechten worden geheven. [Handgeschreven: 1,20 + 2%]
4. De kleinhandelaar, die de visch ontvangt, is verplicht deze voor ƒ 1,45 per kg. aan den consument te verkoopen; hierin is de opslag voor afslagrechten begrepen.
5. De afslag draagt er zorg voor, dat de bevroren schol III, welke op deze wijze wordt aangevoerd, gescheiden blijft van eventueele andere aangevoerde schol III, zoodat de venters onmogelijk bevroren en niet bevroren schol III dooreen kunnen mengen.
6. De afslag is verplicht terstond na aanvoer der bedoelde schol III deze onmiddellijk te betalen aan de N.V. Expeditie voor de Vischhandelvereeniging te IJmuiden op haar rekening bij de Twentsche Bank te IJmuiden.

z.o.z.

[Voetnoot:] 2e ADELHEIDSTRAAT 300, 'S-GRAVENHAGE, POSTGIROREKENING 245271, TELEGRAMADRES: NEDVISCEN, TELEFOON 720080, INTERCOMM. XX
VOOR AFDEELING DISTRIBUTIE TELEFOON 722641

[Stempel linksonder: 28071 - 2000 - 2-'43 - V.V.O. 1789 - K 1157 - 43600]
[Handgeschreven rechtsonder: 46A] * Administratieve controle: Het document toont de strakke centrale regie over de voedselvoorziening. Er is sprake van vaste gewichten (met een marge van 2,5 kg die 'verdwijnt' in de keten), vaste marges voor de afslag en dwingende verkoopprijzen voor de consument (ƒ 1,45 per kg).
* Logistiek: De vis is afkomstig uit het koelhuis 'Frigo' in IJmuiden. Dit wijst op het gebruik van vries-technologie om voedselvoorraden te bufferen tijdens de oorlogsjaren.
* Fraude-preventie: Punt 5 is saillant: men is bang dat handelaren bevroren vis gaan mengen met verse vis (of vice versa) om kwaliteitsverschillen of prijsregels te omzeilen.
* Financiële afwikkeling: De betalingen verlopen via de Twentsche Bank naar de N.V. Expeditie voor de Vischhandelvereeniging, wat duidt op een geïnstitutionaliseerde geldstroom onder toezicht van de Centrale. Dit document stamt uit augustus 1943, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland gepaard ging met toenemende schaarste en een streng distributiesysteem. De Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) was een door de bezetter ingesteld of gecontroleerd orgaan dat de gehele visketen — van vangst tot consumentenprijs — beheerde.

De focus op "Schol III" (een sortering op grootte) en de specifieke vermelding van de steden Amsterdam en Rotterdam laat zien hoe de centrale overheid probeerde de voedselvoorziening in de dichtbevolkte stedelijke gebieden te reguleren om onrust te voorkomen. De Jan van Galenstraat in Amsterdam (locatie van de Centrale Markthallen) was het logische eindpunt voor dergelijke zendingen. Het document illustreert de bureaucratische realiteit van de "Ordnung" in de Nederlandse voedselvoorziening tijdens de Tweede Wereldoorlog.