Doorslag (carbon copy) van een officiële zakelijke brief.
Origineel
Doorslag (carbon copy) van een officiële zakelijke brief. 26 mei 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Vischmarkt Amsterdam). Den Heer J.M. Keus, Van Ostadestraat 111 I, Amsterdam-Zuid. [Handgeschreven aantekeningen bovenaan:]
Verzonden 26/5
26 Vischmarkt
H Koechers
morg HB.
[Getypte tekst:]
46c/31/1a M.
26 Mei 1943.
Den Heer J.M.Keus,
Van Ostadestraat 111 I,
Amsterdam-Zuid.
===============
Mij is gerapporteerd, dat U op Vrijdag 21 Mei jl. op het
terrein van de Vischmarkt alhier water over aan U toegewezen
garnalen heeft gestort.
In verband met deze overtreding, schors ik U voorloopig,
zulks met ingang van Donderdag 27 Mei a.s., van de verdeeling
van visch aan den afslag te dezer stede, terwijl aan den Bur-
gemeester de vraag zal worden voorgelegd, welke maatregelen te
Uwen aanzien genomen dienen te worden.
De Directeur,
[Handgeschreven paraaf] In deze brief wordt de heer J.M. Keus op de hoogte gesteld van een disciplinaire maatregel. Hij wordt per direct (met ingang van de volgende dag) voorlopig geschorst van de visverdeling bij de Amsterdamse visafslag. De aanleiding is een specifiek incident op 21 mei 1943, waarbij Keus water over aan hem toegewezen garnalen heeft gegoten.
Hoewel de brief het niet expliciet benoemt, was het toevoegen van water aan vis of garnalen een bekende methode van fraude: het verhoogt het gewicht van het product, waardoor er een hogere prijs voor gevraagd kan worden of waardoor men binnen het distributiesysteem onterecht voordeel behaalt. De directeur laat weten dat de zaak geëscaleerd wordt naar de burgemeester voor verdere sancties. De toon is strikt zakelijk en autoritair, kenmerkend voor de ambtelijke communicatie in die tijd. Het document dateert uit mei 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van grote voedselschaarste en was vrijwel elk levensmiddel onderworpen aan een streng distributiesysteem met distributiebonnen en vastgestelde prijzen.
De handel op de vismarkt stond onder streng toezicht van de gemeente en instanties zoals de Centrale Crisis Controle Dienst (CCCD). Fraude met gewichten of kwaliteit van voedsel werd in oorlogstijd zwaar bestraft, omdat het de officiële voedselvoorziening ondermijnde en vaak samenging met handel op de zwarte markt. Dat de burgemeester van Amsterdam (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) zich hierover moest buigen, geeft aan dat dergelijke "overtredingen" niet lichtvaardig werden opgevat binnen het toenmalige bestuursapparaat. J.M. Keus