Dienstverslag/Rapport van een controleur-opzichter aan de Inspecteur van het Marktwezen. No. 46c/36/1 M. 1943 10/6 [stempel/opschrift] Inschrijven [diagonaal geschreven] 925

Aan den heer Inspecteur
Dir. v.h. Marktwezen

Op 5 Juni '43 heeft S. de Ruijg st. No. 46
Mosplein een toewijzing van 10 KG baars
ontvangen. Bij contrôle bleek mij dat hij
5 KG verkocht, dus 5 KG had achtergehou-
den. Ik deelde de Ruijg mede het te zullen
rapporteeren, waarop hij uit een kistje
dat op zijn fiets stond de 5 KG achter-
gehouden visch te voorschijn haalde.
Ik liet alsnog deze visch verkoopen.
Het publiek was over Ruijg zijn
handeling niet best te spreken. Ik
stel u dan ook voor om Ruijg voor
zijn overtreding te straffen.

Amsterdam 7 Juni '43
Contr: Opz: T. Slitclogh.

[Aantekeningen onderaan in verschillende handschriften/inkt:]

voorl. schorsing
in november
en wegn. vergunn.
4 mnd.
202.

46c/36/1 a Dir
46c/36/1 b Dit document is een ambtelijk rapport uit de Tweede Wereldoorlog betreffende een overtreding van de distributievoorschriften op de markt.

De casus:
De vishandelaar S. de Ruijg kreeg op 5 juni 1943 een toewijzing van 10 kilo baars. In een tijd van grote schaarste was de verkoop van dergelijke producten strikt gereguleerd. De controleur merkte op dat de helft van de voorraad (5 kg) niet te koop werd aangeboden, maar verborgen was in een kistje op een fiets. Dit duidt op poging tot zwarte handel of het achterhouden van goederen voor eigen gebruik of specifieke klanten.

Gevolg:
Nadat hij betrapt was, dwong de controleur de handelaar om de resterende vis alsnog direct aan het publiek te verkopen. De controleur merkt expliciet de onvrede van het publiek op ("niet best te spreken"), wat de sociale spanningen rondom voedselverdeling in oorlogstijd illustreert.

Sanctie:
Onderaan het document is in een ander handschrift (waarschijnlijk door de directie) een strafvoorstel genoteerd: een voorlopige schorsing in de maanden november en december en het intrekken van de vergunning voor een periode van 4 maanden. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was de voedselvoorziening een cruciaal en streng gecontroleerd onderdeel van het dagelijks leven. De "Directeur van het Marktwezen" in Amsterdam zag toe op de eerlijke verdeling van de schaarse goederen via officiële distributiekanalen.

Het "Mosplein" in Amsterdam-Noord was een belangrijke marktlocatie. Verkopers die goederen achterhielden ("hamsterden" of voor de zwarte markt bestemden), riskeerden zware straffen, variërend van boetes en schorsingen tot sluiting van hun bedrijf of zelfs gevangenisstraf. Dit rapport toont de werking van het lokale toezicht en de directe gevolgen voor handelaren die de regels overtraden. De woede van het publiek, zoals vermeld door de controleur, was typerend voor deze periode; mensen stonden vaak uren in de rij voor minimale rantsoenen en ervoeren elke vorm van corruptie of achterhouden van voedsel als een direct onrecht. S. de Ruijg T. Slitclogh Marktwezen