Archiefdocument
Origineel
25 oktober 1943 Waarschijnlijk een ambtenaar of controleur van de visverdeling (geparafeerd met 'J.S.'). Vischverdeeling [onderstreept]
A’dam, 25/10 1943
W. G. M.
[in rood:] 46C/53/8
Naar aanleiding van
Uw brief dd. 20 October jl.
no. 587/L.M. 1943 heb ik de
eer U te berichten, dat de zaak
der spiering van de acht vischkoopers
heeft plaats gevonden op 31 Aug.
jl. ; dit is de laatste dag waarop de goed-
koope spieringprijs gold. op
1 Sept. jl. is deze prijs n.l.
ongeveer verdubbeld. En dit
zeer bijzondere geval was door [boven de regel geschreven]
~~31 Augs. heeft L. Jansen~~ [doorgehaald]
~~getracht ook spiering van~~ [doorgehaald]
~~kleinkoopers op te koopen.~~ [doorgehaald]
Jansen dacht de ook op 31
Augustus goedkoope spiering
te koopen om deze op 1 Sept.
veel duurder in gerookte staat
te verkoopen. ~~grote winst maken~~ [doorgehaald]. Deze bijzondere
omstandigheid brengt evenwel
geen wijziging in mijn standpunt
neergelegd in mijn brief van 11 Oct. jl.
[In de linkermarge:]
no. 109/814 M.
J.S. [geparafeerd met een rood vinkje] Dit document is een ambtelijke memo of brief over een onderzoek naar de handel in spiering (een kleine vissoort). Centraal staat een prijsstijging die plaatsvond op 1 september 1943, waarbij de prijs van spiering bijna verdubbelde.
Een zekere handelaar genaamd Jansen wordt ervan beschuldigd op de laatste dag van de oude, lage prijs (31 augustus) grote hoeveelheden te hebben ingekocht. Zijn opzet was om deze vis vervolgens na de prijsverhoging in gerookte vorm voor een veel hogere prijs te verkopen. De schrijver van de brief concludeert dat deze speculatieve handeling van Jansen ("grote winst maken") niets verandert aan het eerder ingenomen standpunt (waarschijnlijk een boete of sanctie), zoals verwoord in een eerdere brief van 11 oktober. De doorhalingen wijzen op een concepttekst of een zeer nauwkeurige correctie tijdens het schrijven. Het document dateert uit oktober 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de voedselvoorziening strikt gereguleerd door de overheid (het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening). Er golden maximumprijzen en distributieregels om zwarte handel en prijsopdrijving tegen te gaan.
Speculatie met schaarse goederen, zoals hier beschreven met de spiering, werd streng aangepakt. De "Vischverdeeling" was het orgaan dat toezag op de eerlijke verspreiding van visvangst. Het feit dat Jansen probeerde te profiteren van een aangekondigde prijsstijging door voorraden aan te leggen, werd in de context van de oorlogseconomie gezien als een economisch delict. L. Jansen Rijksbureau