Dienstbrief (getypt met handgeschreven aantekeningen) 27 oktober 1943 De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke distributiedienst of visafslag) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier 46c/53/8^M. [handgeschreven: Verzonden 28/10 Jmp] vD/RP.

27 October 1943.

Vischverdeeling: Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
==========

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 October jl. no.587 L.M. 1943 heb ik de eer U te berichten, dat de zaak der spiering van de acht vischkooplieden heeft plaatsgevonden op 31 Augustus jl; dit is de laatste dag waarop de goedkoope spieringprijs gold. Op 1 September jl. is de prijs nl. ongeveer verdubbeld. In dit zeer bijzondere geval kan L.Jansen, door op 31 Augustus goedkoope spiering te koopen om deze op 1 September veel duurder in gerookten staat te verkoopen, groote winst maken. Deze bijzondere omstandigheid brengt evenwel geen wijziging in mijn standpunt neergelegd in mijn brief van 11 October jl. no. 109/8/4 M.

De Directeur, * Kern van de zaak: De brief gaat over een prijsstijging van spiering per 1 september 1943. Omdat een specifieke handelaar, L. Jansen, op de laatste dag van de lage prijs (31 augustus) heeft ingekocht en het product na de prijsverdubbeling als gerookte vis verkocht, heeft hij een grote winstmarge behaald.
* Besluitvorming: De directeur erkent de uitzonderlijke winst van de heer Jansen, maar stelt dat dit geen reden is om af te wijken van zijn eerder ingenomen standpunt over de visverdeling of toewijzing.
* Stijl: Het document is opgesteld in een strikt formele, ambtelijke stijl, kenmerkend voor de Nederlandse bureaucratie tijdens de oorlogsjaren. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Tijdens deze periode was de voedselvoorziening een kritieke kwestie. Alles was strikt gereguleerd via distributiebonnen en prijsbeheersing om de zwarte markt tegen te gaan en de schaarse middelen te verdelen.

De functie van 'Wethouder voor de Levensmiddelen' was in die tijd van vitaal belang voor het dagelijks leven in een gemeente. Dat de prijs van spiering (destijds een veelgegeten volksvoedsel) op één dag verdubbelde, is tekenend voor de instabiliteit en de inflatiedruk onder de bezetting. De overheid hield handelaren die profiteerden van prijsfluctuaties (zoals hier de heer Jansen) nauwgezet in de gaten om "woekerwinsten" te voorkomen of te reguleren. L. Jansen M.