Archiefdocument
Origineel
[Bovenzijde links, in rood:]
55/371
[Bovenzijde rechts:]
A’dam, 26/2 1943
[Adressering:]
Dir. Ned. Melkcentrale
Afd. Suiker
O. Binnensingel 66
Den Haag
[Toegevoegd in de bovenmarge:]
1, benevens een duizend man personeel van deze handelaren,
Ter attentie van den heer van der Schaar
[Rechtsboven, stempel/aantekening in rood:]
(Afschrift aan Hr. v. Meems 't Amst[el])
[Hoofdtekst:]
Onder referte aan het onderhoud, dat de heeren Sieburgh en Van Duinhoven van mijnen Dienst op 26 dezer met uwen Heer Van der Schaar mochten hebben verzoek ik u hierbij beleefd te willen bevorderen, dat ten behoeve van de pachtster x van café, cantine en buffetten op de C.M. te A’dam een hoeveelheid toewijzing ijspoeder ter beschikking wordt gesteld. Ik moge hierbij het volgende mededeelen.
Op de C.M., ~~een~~ ^den^ afgesloten terrein, waar ~~toen~~ dagelijks ~~een tweehonderdtal~~ ^ongeveer 200^ handelaren ~~die aldaar gedurende vele uren per dag hun zaken in groenten, fruit en aardappelen moeten doen~~, ^die aldaar gedurende vele uren per dag hun zaken in groenten, fruit en aardappelen moeten doen,^ zijn ten behoeve van deze handelaren in bedrijf een café, cantine en eenige buffetten, alwaar in normale tijden koffie (in hoofdzaak) en verfrisschende dranken werden geschonken. De gebouwen, waarin het cafébedrijf wordt uitgeoefend zijn eigendom van de Gemeente en vertegenwoordigen een hooge waarde. Door het gemis van bovengenoemde dranken in deze tijden worden in de eerste plaats de marktbezoekers gedupeerd en bovendien de Gem. A’dam, aangezien de pachtster x in moeilijkheden dreigt te geraken. Wanneer gedurende de zomermaanden ijspoeder beschikbaar zou kunnen worden gesteld, aan pachtster, ~~een welkome aanvulling~~ doordat den handelaren dan ijs zou kunnen worden aangeboden, ~~ten deze eenige verbetering te verwachten zijn.~~ ^zou een welkome verbetering te verwachten zijn.^ Vóór den oorlog heeft de pachtster op de C.M. ijs verkocht en zij is in het bezit van een vergunning voor haar ijsbereidplaats.
Ik zou het ten zeerste toejuichen, wanneer gedurende de zomermaanden (April t/m October)
[In de linker marge, verticaal geschreven:]
per dag een hoeveelheid van 50 kg ijspoeder zou worden beschikbaar gesteld. Het belang van de handelaren op de C.M. zou hiermee zijn gediend en bovendien het gemeente-eigendom van meer waarde worden indien eeniger mate ijspoeder toegewezen wordt gegeven. Ik moge u derhalve beleefd verzoeken, indien eeniger mate ijspoeder toegewezen wordt gegeven, dit aan bovenvermelde pachtster mogelijk te willen bevorderen. De kern van deze brief is een verzoek om schaarse grondstoffen (ijspoeder) tijdens de Duitse bezetting. De auteur probeert de directie van de Nederlandse Melkcentrale te overtuigen met een combinatie van sociale en economische argumenten:
- Operationele noodzaak: Er werken meer dan 1.000 mensen (handelaren en personeel) op een afgesloten terrein. Vanwege de oorlog zijn koffie en frisdrank niet meer van de kwaliteit of beschikbaarheid van "normale tijden". IJs wordt gepresenteerd als het enige haalbare alternatief voor verfrissing in de zomer.
- Financieel belang van de stad: De gebouwen zijn gemeente-eigendom. Als de pachtster failliet gaat, verliest de gemeente Amsterdam huurinkomsten en daalt de waarde van het object.
- Bestaande infrastructuur: De pachtster beschikt al over een officiële vergunning en een ijsbereidplaats, wat het verzoek legitimeert boven dat van eventuele nieuwe aanvragers.
De schrijfstijl is formeel en ambtelijk, met veel correcties die duiden op een zorgvuldig geformuleerd concept om de kans op toewijzing te maximaliseren. In 1943 was de voedseldistributie in Nederland volledig in handen van de bezetter en de daarvoor aangestelde Nederlandse instanties. Producten zoals suiker en zuivel waren strikt gerantsoeneerd. De Nederlandse Melkcentrale fungeerde als distributie-orgaan voor deze grondstoffen.
De Centrale Markthallen (C.M.) in Amsterdam-West (tegenwoordig het Food Center) vormden het hart van de stedelijke voedselvoorziening. Omdat dit een vitaal proces was, werden verzoeken die de werkbaarheid op het marktterrein bevorderden vaak serieuzer genomen dan verzoeken voor algemene recreatie. De genoemde 50 kg ijspoeder per dag was voor die tijd een zeer substantiële hoeveelheid, wat het belang van de locatie onderstreept. O. Binnensingel Gemeente Amsterdam Marktwezen