Administratief rapport / ambtsbericht. 20 september 1943. No. 59/1/115 M. 1943 20/9 [stempel/kenmerk]
[in rood potlood:] ontving 8

Rapport, Opb. 20 Sept '43.
Weled. Heer Sitsma.

De grossier: Oudehoorn
Standplaats Hal. S. was door
het Verdeelkantoor l. l. zaterdag
aangewezen aan de joden 187 ½ kg
tomaten te leveren.
Zonder eenige kennisgeving gaf hij
hier geen gevolg aan.
Bij controle mijnerzijds bleek
mij dat hij niet geleverd had.
Hedenmorgen heb ik hem
gevraagd wat de reden hiervan is.
Hij antwoordde: ik lever niet aan
de Joden, want ik krijg de kisten
niet terug, en de toevoeging: maak
er dan maar werk van. Gaarne
zag ik dat u bovenvermeld persoon

[In de kantlijn rechtsboven geschreven:]
oproepen
7/10 '43 Dit document is een rapportage van een ambtenaar (waarschijnlijk van een controledienst of het Verdeelkantoor) aan een superieur, de heer Sitsma. De kern van de rapportage is de weigering van een grossier genaamd Oudehoorn (werkzaam op standplaats "Hal. S.", mogelijk de Centrale Markthallen) om een toegewezen hoeveelheid van 187,5 kg tomaten te leveren aan de Joodse bevolking.

Wanneer de rapporteur Oudehoorn hiermee confronteert, geeft de grossier een logistiek argument als dekmantel: hij zou zijn emballage (kisten) niet terugkrijgen. De toon van de grossier is echter uitdagend; met de uitspraak "maak er dan maar werk van" geeft hij aan niet onder de indruk te zijn van de autoriteiten of de mogelijke consequenties van zijn weigering. Uit de kantlijnnotities blijkt dat de melding serieus is genomen en dat de persoon in kwestie op 7 oktober 1943 is opgeroepen voor verhoor of verantwoording. Dit document stamt uit september 1943, een periode waarin de Jodenvervolging in het bezette Nederland in een zeer vergevorderd stadium was. De meeste Joodse burgers waren op dat moment al gedeporteerd of zaten ondergedoken. Voor de achtergebleven Joden (bijvoorbeeld zij die in de Joodse Raad werkten of gemengd gehuwd waren) verliep de voedselvoorziening via strikte toewijzingen van de distributiedienst (het Verdeelkantoor).

Het document illustreert de bureaucratische werkelijkheid van de bezetting: zelfs de distributie van een partij tomaten werd nauwgezet gerapporteerd. De weigering van de grossier kan op verschillende manieren worden geïnterpreteerd: als openlijk antisemitisme, als een vorm van burgerlijke ongehoorzaamheid tegen de distributieregels, of als een kille, zakelijke afweging in een tijd van schaarste. Het feit dat de overheid (onder Duits toezicht) erop aandrong dat deze levering plaatsvond, was niet uit mededogen, maar om de schijn van een ordelijk distributiesysteem op te houden en onrust te voorkomen.