Getypt rapport (afschrift). 14 september 1944. [Hoofdtekst]
A F S C H R I F T .

RAPPORT.

Nº 2ᴬ/7/3 M. 1944 15/9 Den Heer Inspecteur
van het Marktwezen.

Ingevolge Uw opdracht zijn wij naar de Amstelveenschepolder geweest in verband met het verbod van leveren van aardappelen aan het publiek. Wij kwamen zeer veel menschen per fiets tegen welke allemaal aardappelen bij zich hadden; ter hoogte van de Amsterdamscheweg een zijweg ingaande kwamen wij aan de bron van aflevering nl. de z.g. Speelweide in het Boschplan. Bij aankomst stonden er menschen in de rij en op veld werden er op 5 plaatsen aardappelen gerooid en elk een kreeg een half mud tegen den prijs van f. 5.-- per half mud; de afgifte werd beheerd door een bedrijfsleider genaamd J.Schoneville, geboren 25 April 1919, wonende Heemraadscheweg 50, Nieuwer Amstel. Op mijn vraag of hij de eigenaar was kreeg ik ten antwoord de eigenaar is P.Fransen, wonende Wolfert van Borselenweg 2, Nieuwer Amstel; hij, de bedrijfsleider, wist niet dat het verkoopen verboden was, en meende, dat in het belang van het publiek werd gehandhaafd.

Verder zijn wij geweest naar Bovenkerk en omgeving doch geen aflevering van aardappelen gezien.

14 September 1944.
w.g. M. Reygwart
en N. van Burg.

[Handgeschreven tekst in marge]
15/9 44
aflevering
door pers.
M.W.
stopgezet. Het document is een officieel verslag van twee inspecteurs (Reygwart en Van Burg) aan de Inspecteur van het Marktwezen. Zij rapporteren over een onderzoek naar de illegale verkoop van aardappelen in de Amstelveenschepolder en het Boschplan (het huidige Amsterdamse Bos).

De kernpunten uit het rapport zijn:
* Vaststelling: De inspecteurs troffen veel mensen op de fiets aan met zakken aardappelen.
* Locatie: De verkoop vond plaats bij de "Speelweide" in het Boschplan.
* Werkwijze: Aardappelen werden ter plekke gerooid en verkocht voor 5 gulden per half mud (ca. 35 kg).
* Betrokkenen: Bedrijfsleider J. Schoneville en eigenaar P. Fransen worden met naam en adres genoemd.
* Verweer: De bedrijfsleider claimde niet te weten dat de verkoop verboden was en stelde dat hij handelde in het belang van het publiek.
* Resultaat: Een handgeschreven aantekening meldt dat de aflevering op 15 september door personeel van het Marktwezen (M.W.) is stopgezet. Dit rapport dateert van september 1944, een cruciale periode in de Nederlandse geschiedenis. De geallieerden waren bezig aan een opmars door België richting het zuiden van Nederland. Tegelijkertijd nam de schaarste aan voedsel in de bezette gebieden, waaronder de regio Amsterdam/Amstelveen, schrikbarend toe.

Het "Marktwezen" was de instantie die verantwoordelijk was voor de handhaving van de distributieregels en prijsbeheersing. Tijdens de bezetting was het verboden om landbouwproducten direct van het land aan consumenten te verkopen; alles moest via de officiële distributiekanalen lopen om de Duitse oorlogsindustrie te voeden en (in theorie) een eerlijke verdeling onder de bevolking te waarborgen.

De prijs van 5 gulden voor een half mud was relatief laag vergeleken met de woekerprijzen die later die winter op de zwarte markt zouden gelden. De verklaring van de bedrijfsleider dat hij handelde "in het belang van het publiek" weerspiegelt de groeiende spanning tussen de formele regels van de bezetter en de bittere noodzaak voor de bevolking om aan voedsel te komen, vlak voor het uitbreken van de Hongerwinter. J. Schoneville M. Reygwart N. van Burg P. Fransen Marktwezen