Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en handtekeningen. 1 Juni 1944 (betreft controle op 31 Mei 1944). [Bovenaan de pagina]
$N^o \ 24/31/1$ M.1944 $\frac{1}{6}$ 21733

R A P P O R T.

Op Woensdag 31 Mei 1944, hebben wij, controleurs de Grebber en Boon, controle gehouden, betreffende aflevering van groente van de tuinderijen rechtstreeks aan het publiek. Langs Haarlemmerweg en Uitweg zijn wij naar Osdorp geweest en hebben onderweg regelmatig personen staande gehouden en geinformeerd wat voor groente zij bij zich hadden en welke prijs zij besteed hadden. Het meerendeel der menschen hadden sla of spinazie bij zich, waarvoor zij volgens zeggen 8 a 10 cent per krop betaalde en voor de spinazie 20 a 25 pent [sic] per Kilogram.

Op de Noorder Akerweg werd ons door twee dames medegedeeld, dat zij op de Zuider Akerweg bij een tuinder bloemkool konden koopen tegen $f$ 1.00 per stuk. Wij zijn naar de Zuider Akerweg gegaan en hebben geconstateerd, dat een tuinder inderdaad al zijn groente tegen veel te hooge prijzen verkocht. Tegen deze tuinder, genaamd Warmendam hebben wij Proces verbaal opgemaakt wegens overschrijding maximumprijzen.

Zij nog vermeld dat op t oogenblik van, smorgens vroeg tot, savonds laat veel menschen bij de tuinders komen om er groente te koopen. Een enkele tuinder verkoopt zijn groente tegen normaal prijs, doch het meerendeel tegen te hooge prijs.

[Onderaan links]
Den Heer Inspecteur
van het Marktwezen.

[Onderaan rechts]
Amsterdam 1 Juni 1944

controleurs,
[Handtekening] J.H. de Grebber.
[Handtekening] J.P.N. Boon.

[Handgeschreven opmerking in rood/bruine inkt onderaan]
Wat is bedoeld met normaal prijs
Veilingprijs?
Veilingprijs + kl. handels marge?
Kleinhandels prijs?

[Onderschrift/Paraaf onleesbaar] * Inhoud: Het rapport doet verslag van een inspectie naar de directe verkoop van groenten door tuinders aan particulieren (zogenaamde "landloop"). De controleurs constateerden dat de meerderheid van de tuinders zich niet hield aan de vastgestelde maximumprijzen.
* Kernincident: Een specifieke tuinder genaamd Warmendam is op heterdaad betrapt op het verkopen van bloemkool voor 1 gulden per stuk (een exorbitant bedrag voor die tijd) en kreeg hiervoor een proces-verbaal.
* Taalgebruik: Het document hanteert de toen gebruikelijke spelling ("menschen", "oogenblik", "smorgens"). Opvallend is de typefout "pent" in plaats van "cent" in de eerste alinea.
* Handgeschreven kanttekening: De opmerking onderaan is cruciaal voor de bureaucratische afhandeling. De ontvanger (waarschijnlijk de Inspecteur) vraagt om een nauwkeurige definitie van "normale prijs" om de juridische basis van de controle te toetsen. Dit document stamt uit juni 1944, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze tijd was er sprake van toenemende schaarste en een bloeiende zwarte handel. De Dienst van het Marktwezen had de taak om prijsbeheersing uit te oefenen en 'woekerprijzen' tegen te gaan.

De locaties (Haarlemmerweg, Osdorp en de Akerwegen) waren destijds belangrijke tuinbouwgebieden aan de rand van Amsterdam. Omdat de voedselvoorziening via de officiële distributiekanalen haperde, trokken veel Amsterdammers direct naar de tuinders om eten te bemachtigen. Dit rapport illustreert de spanning tussen de nood van de bevolking, de winstbejag van sommige producenten en de handhaving door de autoriteiten vlak voor de Hongerwinter van 1944-1945. J.H. de Grebber J.P.N. Boon Marktwezen