Bijzonder Inspectierapport (politie of Crisis Controle Dienst). 17 en 18 november 1944. Contrôle op 17 en 18 Nov: 1944 op de markt Alb: Cuypstraat
en omgeving, waarbij tevens contrôle op winkels in Zuid door
controleurs Lak en Bekking

Bijz: Rapport.

Op en nabij de markt verschillende personen
met snoep - shag en sigarettenpapier verwijderd.
Aan de Pieter Lastmankade aangehouden
J. J. Schluter welke aldaar langs de huizen groenten
verkocht. Door deze personen (het bleek man en vrouw)
deze groenten zijnde 91 KG uien 17 KG andijvie - 24 KG. wortelen
en 11 KG spruitjes uit laten verkoopen tegen normale prijs.
Janna Carolina Groenewegen appelen uit laten
verkoopen aan de markt Alb: Cuypstr: nabij van Woustraat
Uitverkocht inplaats van ƒ 2,50 p KG voor ƒ 0,52.
Tevens de navolgende winkeliers gecontrôleerd.

J. H. Brockhof. Joh: Verhulststr: 31 accoord
H. N. Gosse groentewijk (z) "
J. H. Lieben Ruysdaelstr: 7 "
J. Jansen Alb: Cuypstr: 217 "
Th. v. Beusekom Ceintuurbaan 193 "
P. v. Poelgeest Govert Flinckstr: 323 "
P. J. Blanken " " 293 "

18/11/44
J. J. M. Bekking
[onleesbare afkorting, mogelijk rang]

[In rood potlood/andere inkt door een superieur:]
Insp.
Gezien 22-11-44
de Heer

winkel "accoord" zal wel moeten
betekenen "niets kunnen vaststellen"? juist!!
20-11-44 [paraaf] Dit rapport biedt een indringende blik op de economische repressie en de voedselsituatie in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het document dateert van november 1944, de beginfase van de Hongerwinter.

Enkele opvallende elementen:
* Gedwongen verkoop: De controleurs traden streng op tegen 'woekerprijzen'. Janna Groenewegen werd gedwongen haar appelen voor ƒ 0,52 te verkopen terwijl ze ƒ 2,50 vroeg (de zwarte marktprijs). De voorraad werd ter plekke 'uitverkocht' aan het publiek tegen de officiële prijs.
* Illegale straathandel: Het echtpaar Schluter werd aangehouden voor het venten langs de deuren zonder de juiste papieren of tegen te hoge prijzen. Hun aanzienlijke voorraad (waaronder 91 kg uien) werd eveneens in beslag genomen voor gedwongen verkoop.
* Cynisme bij de leiding: De handgeschreven rode aantekening onderaan is historisch zeer interessant. De inspecteur plaatst een kritische kanttekening bij de bevinding dat alle gecontroleerde winkels "accoord" waren. Hij suggereert dat de controleurs waarschijnlijk niets konden bewijzen, in een tijd waarin illegale handel en prijsafspraken voor bijna iedereen noodzakelijk waren om te overleven. In november 1944 was Amsterdam in de greep van de bezetting en een acuut voedseltekort. De Duitse autoriteiten en de Nederlandse Crisis Controle Dienst (CCD) probeerden de officiële distributieprijzen te handhaven om inflatie en zwarte handel tegen te gaan, hoewel de officiële rantsoenen op dat moment al lang niet meer voldoende waren om van te leven.

De Albert Cuypmarkt was (en is) het hart van de wijk De Pijp. In deze periode was het een plek van enorme spanning tussen hongerige burgers, handelaren die probeerden te overleven en controleurs die de wet handhaafden. De genoemde straatnamen (Ceintuurbaan, Govert Flinckstraat, Ruysdaelstraat) situeren de actie in het huidige stadsdeel Zuid, waar zowel volkswijken als meer welgestelde buurten onder de schaarste leden.