Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen. 1 december 1944. S. Dijkema (waarschijnlijk een ambtenaar of inspecteur bij het Marktwezen). De Heer Directeur van het Marktwezen. [Linksboven handgeschreven aantekening, deels onleesbaar:]
Trek
D[...]

R A P P O R T .

Naar aanleiding van de inbeslaggenomen appelen Schollenbrug Blaauwfries v.Diemenstraat rapporteert ondergeteekende het volgende:

Beide gevallen betreft dispensatie appelen. Bij S.Ooms en de Bruyn (Schollenbrug) de appelen in beslaggenomen omreden de dispensatie ~~der~~ voorwaarden niet waren nagekomen.

In de Diemenstraat de partij appelen in beslaggenomen omreden de dispensatie voorwaarden door Hoogesteger waren overtreden en een prijs aan het St.Piusgesticht was bedongen a fl. 0,75 voor sterk afwijkende appelen.

Beide gevallen in opdracht Directeur de zaak overgedragen aan de Prijsbeheersching. Mijn blijkt nu het volgende:

De beslagname bij S.Ooms en de Bruyn is door de Prijsbeheersching opgeheven. In de Diemenstraat(Blauwfries) idem. Het Bedrijfschap voor groente en fruit in Den Haag reikt wel dispensatie uit voor het opslaan van bewaarappelen maarcontroleert niet of de voorwaarden worden nageleefd met het gevolg:

1. Dat appelen aangevoerd worden, die lang niet alle bewaard kunnen worden.
2. Kwantum waar dispensatie voor is verleend niet klopt met de aangetroffen voorraad.
3. Afgeleverd wordt zonder toestemming van bedoeld bedrijfschap aan particulieren en buiten het plaatselijkverdeelkantoor om. Alzoo heel gemakkelijk op de zwarte markt verdwijnt. Alle drie b.g. genoemde personen ofschoon pakhuisopslag v.d. Centrale Markt hebben de prefereeren op te slaan met mede brengen van meerdere hooge kosten buiten genoemde markt.

Aan den Heer Directeur
van het Marktwezen.

Amsterdam, 1 December 1944.

w.g. S.Dijkema.

[Linksonder handgeschreven aantekening:]
Gezien
2-12-’44
[Handtekening/Paraaf, mogelijk dethan] * Taal en Spelling: Het document is opgesteld in de toen gangbare ambtelijke spelling (bijv. "ondergeteekende", "omreden", "hooge"). Opvallend is de typefout "maarcontroleert" (zonder spatie) en de correctie waarbij het woord "der" is doorgehaald. De afkorting "a fl." staat voor "tegen de prijs van [aantal] gulden".
* Kern van de zaak: Het rapport beschrijft de frustratie van de lokale Amsterdamse marktinspectie. Hoewel er partijen appelen in beslag zijn genomen wegens overtreding van de regels, heeft de landelijke instantie (de Prijsbeheersching) deze beslagen weer opgeheven.
* Geconstateerde misstanden: Dijkema signaleert drie grote problemen:
1. Er worden appelen voor langdurige opslag aangeboden die daar kwalitatief niet geschikt voor zijn (bederf).
2. De administratie (het papierwerk voor de dispensatie) komt niet overeen met de werkelijke voorraden.
3. Er vindt illegale handel plaats; fruit wordt buiten de officiële distributiekanalen (het verdeelkantoor) om verkocht.
* Logistiek: De betrokkenen (Ooms, de Bruyn, Hoogesteger) kozen ervoor om fruit buiten de Centrale Markt op te slaan (o.a. bij Blaauwfries), ondanks de hogere kosten, vermoedelijk om controle te ontduiken. Dit document is gedateerd op 1 december 1944, midden in de Hongerwinter. In het bezette West-Nederland was op dat moment een extreem tekort aan voedsel en brandstof.

De controle op de distributie van schaarse goederen zoals appelen was strikt gereguleerd via een systeem van vergunningen en "dispensaties". Echter, zoals uit dit rapport blijkt, heerste er chaos en corruptie. De vermelding van de "zwarte markt" is tekenend voor deze periode: omdat de officiële rantsoenen voor de bevolking onvoldoende waren om te overleven, werden grote partijen voedsel illegaal tegen woekerprijzen verkocht.

Het feit dat de "Prijsbeheersching" de beslaglegging ophief, ondanks de duidelijke overtredingen die Dijkema opsomt, suggereert een conflict tussen verschillende bureaucratische instanties of mogelijke belangenverstrengeling in een tijd waarin voedsel macht betekende. De prijs van 0,75 gulden voor "sterk afwijkende" (waarschijnlijk kwalitatief slechte) appelen was voor die tijd aanzienlijk.