Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). Maart 1939 (gebaseerd op stempel "M. 1939" en de handgeschreven datum "25/3"). Een vrouwelijke marktkoopvrouw met een vaste standplaats op de Lindengracht in de Amsterdamse Jordaan. De Directeur van de Dienst der Markten (of een vergelijkbare gemeentelijke instantie). [Stempel: № 20/37/1 M. 1939] [Handgeschreven: 25/3]
Aan den Directeur, [Handgeschreven rechtsboven: w. Insp.]
Mijnheer naar aanleiding dat
ik een plaats op de Lindengracht
(vaste) heb. Wil ik u beleefd
verzoeken of mijn zuster mij
’s morgens mag vervangen. Ik ver-
keer in heele moeilijke omstan-
digheden. Want ik ben al
circa een half jaar van mijn
man af en zit nu met twee
kinderen en een zusje dat ik
groot breng. Nu kom ik heele-
maal niet in aanmerking
voor steun want ik ben
marktkoopvrouw. Dus er
wordt gezegd u kunt op de
markt staan. Nu is mij dat
onmogelijk om dat voor 4 menschen
alléén op de markt te verdienen
dus Mijnheer ik werk er ’s morgens
bij. Nu kan de Marktmeester
mij niet laten staan of mijn zuster
laten zonder u toestemming dan.
[Rechtsonder: 25] * Afzender: Een vrouwelijke marktkoopvrouw met een vaste standplaats op de Lindengracht in de Amsterdamse Jordaan.
* Ontvanger: De Directeur van de Dienst der Markten (of een vergelijkbare gemeentelijke instantie).
* Kern van de aanvraag: De schrijfster vraagt toestemming om haar zus haar standplaats in de ochtenduren te laten innemen.
* Argumentatie: De vrouw verkeert in sociale nood. Ze is gescheiden ("van mijn man af") en draagt de zorg voor drie personen (twee eigen kinderen en een jonger zusje). Omdat ze als zelfstandig marktkoopvrouw wordt geregistreerd, heeft ze geen recht op de toenmalige werkloosheidssteun ("steun"). Om rond te komen heeft ze een tweede baan in de ochtenduren aangenomen, waardoor ze niet zelf op de markt kan staan.
* Toon: Beleefd en dringend. De brief geeft een indringend beeld van de overlevingsstrategieën van de Amsterdamse arbeidersklasse aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Deze brief is geschreven in maart 1939, een periode waarin Nederland nog kampte met de naweeën van de economische crisis van de jaren '30. Het systeem van de "Steun" (sociale uitkeringen) was uiterst streng; wie geacht werd voor zichzelf te kunnen zorgen, zoals marktkooplieden, werd vaak uitgesloten van financiële hulp.
De Lindengracht was (en is) een bekende marktlokatie in de Jordaan. De marktreglementen waren destijds zeer strikt: een vergunninghouder was verplicht persoonlijk aanwezig te zijn bij de kraam. Voor vervanging door een familielid was expliciete toestemming van de marktmeester of de directie nodig. Dit document illustreert de bureaucratische hindernissen waar alleenstaande moeders in die tijd mee te maken kregen wanneer zij probeerden werk en zorg te combineren.