Een getypte pagina uit een administratief register of begrotingsoverzicht van de gemeente Amsterdam.
Origineel
Een getypte pagina uit een administratief register of begrotingsoverzicht van de gemeente Amsterdam. - 7 -
| Volgnr. | Omschrijving | Instantie/Afdeeling |
|---|---|---|
| 1483 | Voorschotten: | Pensioenbureau |
| b | op pensioenen | " " |
| c | uitkeering van toegekende pensioenen, waarmee de daarop verleende voorschotten der Gemeente worden verrekend | |
| 1484 | Uitkeering van ingehouden gelden: | Gemeente-ontvanger |
| a. | op salarissen ten behoeve van derden | Afdeeling Financiën B |
| b. | " " " " " inkoop | " " |
| van pensioenen voor andere gemeenten | " " | |
| 1485 | Voorschotten ten behoeve v/h Rijk | Afd. Militaire Zaken |
| a. | reiskosten aan ingedeelden bij den Nederlandsche Arbeidsdienst | Financiën B |
| c. | wegens betalingen van allerlei aard | Financiën B |
| e. | wegens schadeloosstelling in verband met oorlogsschade aan perceelen van derden | Volkshuisvesting |
| g. | wegens uitkeeringen aan slachtoffers van oorlogsgeweld | " " |
| i. | wegens afbraak van perceelen of vrijmaken van terreinen ten behoeve Duitsche Weermacht | Algemeene Zaken |
| 1487a en b | Rente en provisie van tijdelijk ter voorziening in de behoefte aan kasgeld opgenomen gelden | Financiën B |
| 1494 | Uitgaven van den Distributiedienst (voor zooveel betreft art. 22 der begrooting) | Bureau Gemeentesecretaris |
| 1495a | Uitgaven ten behoeve Gastankstation-West | Dienst der Stadsreiniging |
| 1495b | " " " " -Oost | " " " |
| 1495c | Uitgaven ten behoeve van de inrichting en de exploitatie van de Autoverhuurcentrale | " " " |
| 1495d | Uitgaven ten behoeve Gastankstation Scheldeplein 1 | Gem. Energiebedrijf |
| 1496 | Pensioenen ambtenaren geannexeerd gebied | Pensioenbureau |
| 1497 | Betaling van vergoeding voor verrichte werkzaamheden enz. ten behoeve v.d. Duitsche Weermacht | Afdeeling Financiën B / Afdeeling Algemeene Zaken voor zooveel betreft kosten bewakingsdienst tegen sabotage |
| 1500 | Uitgaven terzake van de tewerkstelling van ambtenaren en werklieden der Gemeente in het buitenland | Afdeeling Arbeidszaken |
| 1501 | Subsidie aan de Afd. Amsterdam van het Nederl. Genootschap tot zedelijke verbetering van gevangenen | Afdeeling Algemeene Zaken |
| 1502 | Subsidie aan de R.K. Reclasseeringsvereeniging | " " |
| 1504 | Subsidie aan de Protestantsch-Christelijke Reclasseeringsvereeniging, afdeeling Amsterdam | " " |
| 1505 | Subsidie aan de Vereen. R.K. Liefdewerk ten bate van kermisreizigers en bewoners van woonwagens en woonschepen | " " |
| 1508 | Subsidie aan de Vereeniging Asyl, bewaarplaats voor noodlijdende dieren | " " |
| 1508a | Subsidie aan de Vereeniging Tehuis Tryfosa | " " |
--- Dit document is een overzicht van gemeentelijke uitgaven en posten die de bureaucratische realiteit van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog weerspiegelen. Enkele opvallende aspecten zijn:
- Oorlogsgerelateerde posten: Er zijn expliciete vermeldingen van de Nederlandsche Arbeidsdienst (1485a) en de Duitsche Weermacht (1485i, 1497). Post 1497 is bijzonder omdat hieruit blijkt dat de gemeente betaalde voor bewakingsdiensten om sabotage te voorkomen bij werkzaamheden voor de bezetter.
- Oorlogsschade en Geweld: Posten 1485e en 1485g betreffen vergoedingen voor oorlogsschade aan panden en uitkeringen aan slachtoffers van oorlogsgeweld, wat wijst op de materiële en menselijke tol van de oorlog in de stad.
- Schaarste en Distributie: De vermelding van de Distributiedienst (1494) en de Gastankstations (1495) duidt op de rantsoenering en het brandstoftekort. Omdat benzine schaars was, reden veel voertuigen op (hout)gas.
- Tewerkstelling: Post 1500 verwijst naar de tewerkstelling van gemeentepersoneel in het buitenland, wat in deze context vaak duidde op de (al dan niet gedwongen) inzet in Duitsland (Arbeitseinsatz).
- Maatschappelijk middenveld: Ondanks de oorlog gingen subsidies aan religieuze en sociale instellingen (zoals de Reclassering en hulp aan woonwagenbewoners) door.
--- Tijdens de bezetting bleef het ambtelijk apparaat van de grote steden grotendeels functioneren, maar werd het gedwongen mee te werken aan de eisen van de bezetter. Dit document toont hoe de bezettingskosten en oorlogsmaatregelen volledig verweven raakten met de normale stadshuishouding. De "Nederlandsche Arbeidsdienst" (NAD) was een door de Duitsers opgezette organisatie voor jonge mannen en vrouwen. De term "geannexeerd gebied" bij de pensioenen (1496) zou kunnen verwijzen naar gebieden die formeel bij de gemeente werden gevoegd of gebieden buiten de landsgrenzen die onder Duits beheer vielen. Het document is een treffend voorbeeld van de 'normaliteit' van de administratie in een abnormale tijd. R.K. Liefdewerk R.K. Reclasseeringsvereeniging Gemeente Amsterdam