Archief 745
Inventaris 745-427
Pagina 155
Dossier 106
Jaar 1944
Stadsarchief

Dienstverslag / Rapport (Bericht)

Aan: Betriebschef des Zentral Marktes (Bedrijfschef van de Centrale Markt, Amsterdam)

Origineel

Dienstverslag / Rapport (Bericht) Betriebschef des Zentral Marktes (Bedrijfschef van de Centrale Markt, Amsterdam) B E R I C H T
----------

Unterzeichneter, Kontrolleur, F. Reinen, berichtet Ihnen Folgendes:
Freitag, den 6. Juli 1944 ungefähr 2 Uhr, als ich als Portier meinen
Dienst verrichtete, meldete sich bei mir eine Dame, die mich bat
nach der Wehrmacht zugelassen zu werden. Ich bat Sie sich auszuweisen
als Wehrmachtsangehöriger, was genannte Dame nicht konnte. Als ich
ihr darauf den Zutritt verweigerte, erklärte sie mir, dass ihr Mann
bei dem Nachtdienst auf dem Zentral Markt arbeitete und sie ihm Brot
bringen müsste da ihr Mann nicht nach Hause könnte. Ich habe sie
passieren lassen mit der Bitte nicht so oft zuruckzukommen da es ver-
boten ist Unbefugte zum Zentral Markt zuzulassen. Ungefähr 2.15
kam obige Dame mit ihrem Manne vom Markt . Dieser Mann sprach deutsch,
was für mich schwer verständlich ist. Er bezeichnete mir, dass er mich
einsperren würde. Ich antwortete "tun Sie was Sie nicht unterlassen
können". Um 2.30 kam eine holländischer Wächter auch in grüner Uniform
mit dem Titel Feldwebel zu mir am Gitter mit der Mitteilung: "Lässt
du die Menschen die für uns kommen, passieren, ja oder nein," worauf
ich sofort antwortete "Nein". Darauf wurde ich bedroht mit den Worten:
" warte , ich werde dich von hier wegholen lassen". Ich antwortete,
dass im Auftrage des Direktors niemand zugelassen werden darf, worauf
er mir sagte "ich habe mit deinem Direktor nichts zu schaffen, wir
sind hier Herr und sonst niemand"

Auf diese Bedrohungen bin ich nach der Feldgendarmerie,
Museumplein 17, Zimmer 10 und danach noch auf No. 13 und 3 gegangen
wo ich die ganze Sache auseinander gesetzt habe.

Als ich bei Inspektor Bummer war, teilte dieser mir
mit: "Ihr Direktor musz einen schriftlichen Bericht einreichen bei
der Feldgendarmerie oder bei der Dienststelle unter welcher die
Wachleute ressortieren.

Amsterdam, den 8. Juli 1944

der Kontrolleur

gez. F. Reinen.

Herrn Betriebschef
des Zentral Marktes.

--- In dit verslag rapporteert controleur F. Reinen een incident dat plaatsvond in de nacht van 6 juli 1944 bij de Centrale Markthallen in Amsterdam. Reinen, die op dat moment dienst had als portier, weigerde aanvankelijk een vrouw de toegang omdat zij geen papieren van de Wehrmacht kon tonen. Nadat zij uitlegde dat ze brood kwam brengen aan haar man die nachtdienst had, liet hij haar bij uitzondering door.

Kort daarna werd Reinen geconfronteerd met de echtgenoot van de vrouw en een Nederlandse bewaker (mogelijk van de Landwacht of een vergelijkbare paramilitaire eenheid, gezien de "groene uniformen"). Deze bewaker, met de rang van 'Feldwebel', eiste dat personen die voor hen werkten ongehinderd doorgelaten moesten worden. Toen Reinen vasthield aan de instructies van zijn directeur, werd hij direct bedreigd ("ik laat je hier weghalen"). De bewaker stelde expliciet dat zij de macht hadden en niets te maken hadden met de directeur van de markt.

Reinen heeft hierop aangifte gedaan bij de Feldgendarmerie aan het Museumplein. De Duitse inspecteur daar adviseerde dat de directeur van de markt een officieel schriftelijk rapport moest indienen om de zaak formeel aan te kaarten.

--- Dit document biedt een inkijkje in de complexe machtsverhoudingen en dagelijkse spanningen in bezet Amsterdam, vlak voor de Hongerwinter. De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat waren van vitaal belang voor de voedselvoorziening en stonden onder streng toezicht.

Het incident illustreert de frictie tussen het civiele gezag (de marktdirectie en haar personeel) en de pro-Duitse bewakingseenheden die zich boven de wet en lokale regels waanden. De gang naar het Museumplein 17 is veelzeggend; dit was een berucht adres waar diverse Duitse politie-instanties gevestigd waren (nabij het hoofdkwartier van de Sicherheitspolizei en SD aan de Euterpestraat). Dat een Nederlandse controleur zijn recht zocht bij de Duitse militaire politie tegenover collaborerende bewakers, toont aan hoe bureaucratie en intimidatie in die periode door elkaar liepen.

Samenvatting

In dit verslag rapporteert controleur F. Reinen een incident dat plaatsvond in de nacht van 6 juli 1944 bij de Centrale Markthallen in Amsterdam. Reinen, die op dat moment dienst had als portier, weigerde aanvankelijk een vrouw de toegang omdat zij geen papieren van de Wehrmacht kon tonen. Nadat zij uitlegde dat ze brood kwam brengen aan haar man die nachtdienst had, liet hij haar bij uitzondering door.

Kort daarna werd Reinen geconfronteerd met de echtgenoot van de vrouw en een Nederlandse bewaker (mogelijk van de Landwacht of een vergelijkbare paramilitaire eenheid, gezien de "groene uniformen"). Deze bewaker, met de rang van 'Feldwebel', eiste dat personen die voor hen werkten ongehinderd doorgelaten moesten worden. Toen Reinen vasthield aan de instructies van zijn directeur, werd hij direct bedreigd ("ik laat je hier weghalen"). De bewaker stelde expliciet dat zij de macht hadden en niets te maken hadden met de directeur van de markt.

Reinen heeft hierop aangifte gedaan bij de Feldgendarmerie aan het Museumplein. De Duitse inspecteur daar adviseerde dat de directeur van de markt een officieel schriftelijk rapport moest indienen om de zaak formeel aan te kaarten.


Historische Context

Dit document biedt een inkijkje in de complexe machtsverhoudingen en dagelijkse spanningen in bezet Amsterdam, vlak voor de Hongerwinter. De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat waren van vitaal belang voor de voedselvoorziening en stonden onder streng toezicht.

Het incident illustreert de frictie tussen het civiele gezag (de marktdirectie en haar personeel) en de pro-Duitse bewakingseenheden die zich boven de wet en lokale regels waanden. De gang naar het Museumplein 17 is veelzeggend; dit was een berucht adres waar diverse Duitse politie-instanties gevestigd waren (nabij het hoofdkwartier van de Sicherheitspolizei en SD aan de Euterpestraat). Dat een Nederlandse controleur zijn recht zocht bij de Duitse militaire politie tegenover collaborerende bewakers, toont aan hoe bureaucratie en intimidatie in die periode door elkaar liepen.

Locaties

Amsterdam

Kooplieden in dit dossier 100

A. den Heyer Rijnsb.7 Rijnsb.7
A.den Heyer Rijnsb.7 Rijnsb.7
A.den Heyer Rijnsb.7 Rijnsb.7
A.F. Kitz 35221
A.F. Kitz 35221
A.F. Kitz 35221
A. Spanjaard 133.34 ✓
A. v.d. Mekke 233.34
C. de Jong 84040
C. de Jong 84040
C. de Jong 84040
C. de Mooij 100 – ✓
C. Kooy 8457 2
C. Kooy 84572
C. Kooy 84572
C. Kooy 84572
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 3