Getypt rapport op papier.
Origineel
Getypt rapport op papier. 14 oktober 1944. Abschrift in Uebersetzung
Amsterdam, den 14.Oktober 1944.
Govert Flinckstr. 78
B e r i c h t an den Betriebsleiter vom Zentralmarkt :
Heutenacht hörte ich bei der Runde mit meinem Wachthund
gegen 3.15 Uhr am Hauptweg bei Pier E einige Personen und liess
meine Lampe aufleuchten. Dabei sah ich in der Tat dort zwei
Personen, die aber auf meinen Anruf keine Antwort gaben.
Ich ging auf sie zu und erkannte zwei Leute in grüner
Uniform, Wächter der Deutschen Wehrmacht; einer von ihnen ging
weiter, der andere sagte zu mir : " Wir haben Dich schon lange
gesehen, aber nichts gesagt und Dich ruhig weiter gehen lassen".
Ich erwiderte, als Wache dürfe ich kein Risiko auf mich nehmen
und müsse den Hund loslassen, wenn auf meinen Anruf nicht geant-
wortet würde. Dann müsste ich, antwortete jener, bedenken, dass
nicht ich, sondern sie beide auf diesem Gelände die Herren seien,
und dass ich Gefahr liefe, samt meinem Hunde erschossen zu werden,
falls ich diesen frei liesse. Darauf folgte er seinem Kameraden
in der Richtung auf ihr Lager, und ich suchte unsere Wachstube auf,
um auszuruhen.
Ich war eine Viertelstunde in unserer Stube, als ein gewisser
E i j k e l e n b e r g mit seinem Kameraden, der mit mir gesprochen
hatte, bei mir eintrat und erklärte : " Wenn Du den Mut hast, den
Hund auf dem Gelände frei zu lassen, dann schiesse ich Euch beide
tot ; denn Ihr habt hier nichts zu sagen ! " Dann schimpfte er in
gebrochenem Deutsch - er ist ein Holländer - drauf los und brach-
te sein Gewehr in Anschlag. " Eine Kugel habe er noch für mich
übrig ".
Zeugen für diese Szene ist der Wachtmann Willemse, ferner
die "Sabotagewache" und die Wache von der Amsterdamer Fasszentrale,
die dies alles gehört haben.
Gez. A . O o r t * Onderwerp: Een gewelddadig incident tussen een Nederlandse nachtwaker (A. Oort) en bewakers van de Duitse Wehrmacht op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam.
* Kern van het conflict: Oort betrapte tijdens zijn ronde twee in het groen geklede Wehrmacht-bewakers. Toen hij dreigde zijn hond los te laten omdat ze niet reageerden, volgde een verbale confrontatie. Kort daarna escaleerde dit in de wachtkamer, waarbij een zekere Eijkelenberg Oort onder schot hield en met de dood bedreigde.
* Opvallende details:
* De dader, Eijkelenberg, wordt omschreven als een "Holländer" die "gebroken Duits" spreekt, wat duidt op een Nederlandse collaborateur in Duitse dienst.
* Het document is een Duitse vertaling van het oorspronkelijke (waarschijnlijk Nederlandse) verslag, mogelijk bedoeld voor de Duitse autoriteiten of de directie van de markt.
* Er wordt melding gemaakt van verschillende bewakingseenheden: de reguliere nachtwacht, de "Sabotagewache" en de bewaking van de "Amsterdamer Fasszentrale". Dit document dateert van oktober 1944, midden in de bezettingstijd en vlak voor de beruchte Hongerwinter. De Centrale Markt in Amsterdam was een cruciaal en zwaarbewaakt knooppunt voor de voedselvoorziening. De spanningen tussen civiele bewakers en de (vaak Nederlandse) leden van de Wehrmacht of andere Duitse instanties waren in deze periode extreem hoog. De dreiging met sabotage was continu aanwezig, wat de aanwezigheid van een speciale "Sabotagewache" verklaart. Het incident illustreert de wetteloosheid en de gewelddadige houding van collaborateurs tegenover hun eigen landgenoten in de laatste fase van de oorlog.