15 januari 1944. De Directeur van het Marktwezen Amsterdam (gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14). [Briefhoofd]
Marktwezen Amsterdam
Jan van Galenstraat 14 (West) Telefoon 85151
VB/SV

No.: 46b/2/2M.
Bijlagen:
Onderwerp:

Amsterdam, 15. Januar 1944.

Herrn O.W.D. Wappler
Keizersgracht 810
Amsterdam-Centrum.
====================

Betrifft: Liquidation der Firma G. Wijnschenk,
Weesperstraat 107, Amsterdam. Omnia: W 2168

[Body]
Antwortlich Ihres Schreibens vom 5. Januar teile ich Ihnen mit, dasz ~~die~~ Umlegung auf die arischen Abnehmer der ~~freigewordenen~~ Fischkontingente, welche ehedem der obigen Firma zugewiesen wurden, ~~bereits~~ von meinem Dienste veranlast worden ~~ist.~~

Der Direktor,
[Paraaf in rode inkt]

[Handgeschreven toevoeging in paarse inkt onderaan]
freiwerdende Fischkontingente
(nach Einreichung der Zuweisung)
sofort auf die übrigen Abnehmer
umgelegt werden.

[Marginale aantekeningen]
* Links: Model A.Z. 8a Stadsdrukkerij Amsterdam 10531-5-43-2000-1030
* Rechts verticaal: [stempel, slecht leesbaar] Marktwezen Amsterdam...
* Handgeschreven tekens: een paarse 'T' en diverse doorstregingen in de getypte tekst. Dit document is een administratief bewijsstuk van de "Arisering" (het onteigenen van Joods bezit) tijdens de Duitse bezetting van Nederland.

1. De Firma G. Wijnschenk: De firma was gevestigd in de Weesperstraat, destijds het hart van de Joodse buurt in Amsterdam. De eigenaar, Gerrit Wijnschenk (of zijn erfgenamen), werd gedwongen zijn bedrijf te staken.
2. Omnia-Treuhandgesellschaft: De vermelding "Omnia: W 2168" verwijst naar de Omnia-Treuhandgesellschaft m.b.H.. Dit was een door de nazi’s opgerichte organisatie die belast was met het liquideren van Joodse bedrijven en het beheren van de daaruit voortvloeiende gelden en goederen.
3. Visquota (Fischkontingente): In oorlogstijd was er sprake van schaarste en distributie. Bedrijven hadden toegewezen contingenten (quota) om producten te mogen verhandelen. De brief bevestigt dat de quota van dit Joodse bedrijf worden overgedragen aan "arische Abnehmer" (Arische afnemers).
4. Redactionele wijzigingen: De paarse handgeschreven tekst en de doorstregingen in de getypte tekst veranderen de strekking van de brief. Waar de getypte tekst stelt dat de overdracht al heeft plaatsgevonden, maakt de handgeschreven correctie er een algemene instructie van: vrijkomende quota moeten (na indiening van de toewijzing) onmiddellijk herverdeeld worden onder de overige (niet-Joodse) afnemers. In 1944 was de systematische uitsluiting van Joden uit het economisch leven in Nederland nagenoeg voltooid. Door middel van verordeningen (zoals VO 189/1940 en VO 48/1941) werden Joodse ondernemers gedwongen hun bedrijven aan te melden voor liquidatie of "verkoop" aan niet-Joden.

De gemeente Amsterdam, inclusief diensten als het Marktwezen, werkte onder toezicht van de bezetter mee aan de uitvoering van deze maatregelen. Dit document laat de kille, bureaucratische efficiëntie zien waarmee de laatste resten van Joodse handel werden uitgewist en verdeeld onder de bezetter en "ideologisch acceptabele" ondernemers. De heer Wappler, de geadresseerde, was vermoedelijk een Verwalter (bewindvoerder) of een functionaris bij de Omnia die toezag op deze specifieke liquidatie.