Getypte brief op officieel briefpapier met handgeschreven annotaties en stempels. 22 september 1942. De Nederlandsche Visscherijcentrale ('s-Gravenhage). Den Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat, Amsterdam W. [Briefhoofd]
NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE

AFDEELING Verdeeling
BETREFFENDE toewijzingen
BERICHT OP SCHRIJVEN 20-9-42
BIJ ANTWOORD VERMELDEN 23085 V/Ve
BIJLAGEN —— STUKS, T.W.

'S-GRAVENHAGE, 22 Septemb. 194 2.

[Adresvenster]
Den Heer Directeur van het Marktwezen
Jan van Galenstraat
AMSTERDAM. W.

[Groot stempel middenop]
No 46a/620/1 M.1942 23/9 [handgeschreven:] ni. Di.

[Handgeschreven tekst linksboven, diagonaal]
van na...
dag behp.

[Handgeschreven tekst rechtsmidden, paars/blauwe inkt]
Verdeel...
...

[Brieftekst]
Wij verzoeken U ons te willen berichten,
of onderstaande firma's
M. Wijnschenk Blasiusstr.
E. Peper Rijnstraat
S. Goudeketting Weesperstr. 1
nog toewijzingen aan Uw afslag ontvangen.
Mocht dit het geval zijn, dan gelieve U
deze toewijzingen over te boeken ten
name van de firma Drukker & Co., Amstel-
veld, aangezien de drie eerstgenoemde
firma's zullen worden geliquideerd.
Wij zien Uw berichten ter zake tegemoet.

NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE,
[Ondertekening onleesbaar]

[Handgeschreven tekst linksonder, blauwe inkt]
Deze zaak gerapporteerd aan W.h.M. met brief dd. 26 1942 i.i.
[Handgeschreven toevoeging rechtsonder:] kwartier Rijksbureau No 46A/620/2

[Voetnoot]
ADELHEIDSTRAAT 300, 'S-GRAVENHAGE — POSTGIROREKENING 245271 — TELEGRAMADRES: NEDVISCEN
TELEFOON 720080, INTERCOMM. XX. VOOR AFDEELING DISTRIBUTIE EN VISCHVERVOER 720060, TOESTEL 674
EN 722641
[A] 23393 - '42 - K 983 * Kern van het document: De Nederlandsche Visscherijcentrale verzoekt het Amsterdamse Marktwezen om te controleren of drie specifieke handelaren (Wijnschenk, Peper en Goudeketting) nog vis-toewijzingen hebben. Zo ja, dan moeten deze rechten worden overgedragen aan de firma Drukker & Co.
* Cruciale terminologie: De zin "aangezien de drie eerstgenoemde firma's zullen worden geliquideerd" is het centrale punt. In de context van 1942 betekende dit de gedwongen beëindiging van Joodse bedrijven.
* Bureaucratische sporen: De brief bevat talrijke stempels en handgeschreven aantekeningen (kenmerken zoals "46a/620/1") die wijzen op een strikte administratieve verwerking door zowel de centrale vis-autoriteit als het gemeentelijk marktwezen in Amsterdam. De aantekening onderaan bevestigt dat de zaak is gerapporteerd en verder afgehandeld op 26 september 1942. Dit document is een direct bewijs van de economische uitsluiting en beroving van Joodse burgers tijdens de Duitse bezetting in Nederland.

1. De Slachtoffers: De genoemde personen — M. Wijnschenk, E. Peper en S. Goudeketting — dragen namen die veelvuldig voorkwamen in de Joodse gemeenschap van Amsterdam. De adressen (Blasiusstraat en Weesperstraat) bevonden zich in of nabij de Joodse buurt.
2. Arisering: De brief illustreert het proces van 'Arisering' of 'ontjoodsing' van de Nederlandse economie. Joodse ondernemers werden uit hun functies gezet en hun bezittingen, voorraden en handelsrechten (zoals de "toewijzingen" op de visafslag) werden toegewezen aan niet-Joodse firma's of onder beheer gesteld van bewindvoerders.
3. De Instantie: De Nederlandsche Visscherijcentrale was een crisisorgaan dat tijdens de bezetting de gehele visketen controleerde. Dit document laat zien hoe dergelijke schijnbaar neutrale distributie-organen actief meewerkten aan de uitvoering van de anti-Joodse maatregelen door de administratieve overdracht van handelsrechten te faciliteren.
4. Historische waarde: Dergelijke documenten in gemeentearchieven (zoals dat van het Marktwezen) maken de bureaucratische kille werkelijkheid van de Holocaust zichtbaar: het was niet enkel fysiek geweld, maar ook een systematische administratieve ontheffing van rechten en middelen van bestaan.