Getypte brief (doorslag). 18 mei 1943. De Directeur (vermoedelijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst, zoals het Bureau Voedselvoorziening of Marktwezen). VD/HB.

46b/16113 M.
1.
Vischverdeeling.
18 Mei 1943.

                    den Heer Wethouder
                    voor de Levensmiddelen,
                    A l h i e r .
                    ===========

    In bijlage dezes heb ik de eer U in afschrift een nieuw verzoek te doen toekomen van de "Imex" te Ymuiden in zake het overnemen van de zaak van den kleinhandelaar J. Savelberg, Utrechtschestraat 73. Savelberg is geen jood en deze aangelegenheid heeft dus verder niets uitstaande met het verzoek van de Wirtschaftsprufstelle ten aanzien van het concentreeren van 7 Joodsche kleinhandelszaken, in beheer bij de Imex.

    Het verzoek kan naar mijn meening niet worden ingewilligd. De zaak van Savelberg was reeds geruimen tijd geleden gesloten en Savelberg ontvangt dan ook sedert maanden geen toewijzing meer op den afslag. De bewering van de Imex, dat de vischtoewijzing aan een bepaalde wijk is gebonden, is onjuist. Deze toewijzing is in de eerste plaats gebonden aan den persoon.

    De heer Frans Schouten is in den vischhandel te Amsterdam geheel onbekend.

    Indien de weg, welke de Imex thans wil opgaan, ook door de Gemeente zou worden gevolgd, zou dit theoretisch kunnen gaan beteekenen, dat één onderneming alle vischzaken te Amsterdam onder haar beheer zou kunnen brengen.

    Gaarne zal ik vernemen, welke beslissing U ten aanzien van dit verzoek wenscht te nemen.

                                    De Directeur, *   **Kern van de zaak:** De firma "Imex" uit IJmuiden wil de viswinkel van J. Savelberg aan de Utrechtsestraat 73 overnemen. De directeur adviseert de wethouder om dit verzoek af te wijzen.

• Argumenten tegen:
  1. De zaak is al lang gesloten en heeft geen actuele visquota (toewijzing op de afslag) meer.
  2. Visquota zijn persoonsgebonden en niet wijkgebonden, zoals de Imex beweert.
  3. De beoogde beheerder, Frans Schouten, is een onbekende in de Amsterdamse handel.
  4. Er bestaat vrees voor monopolievorming: als de gemeente dit toestaat, zou één bedrijf (Imex) potentieel alle viszaken in de stad kunnen opkopen.
• Opvallend detail: Er wordt expliciet vermeld dat Savelberg "geen jood" is. Dit dient om deze aanvraag te onderscheiden van een ander lopend dossier waarbij de Imex zeven "joodse kleinhandelszaken" beheert onder toezicht van de Wirtschaftsprüfstelle. Dit document stamt uit mei 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De context is die van schaarste, distributie en de economische "gelijkschakeling". De genoemde Wirtschaftsprüfstelle was een Duitse instantie die toezag op de economie en nauw betrokken was bij de "Arisering" (het onteigenen en herverdelen van joods bezit).

De brief toont de bureaucratische strijd om schaarse middelen (vis) en de pogingen van bedrijven om hun marktpositie uit te breiden door gebruik te maken van de veranderende regels onder de bezetter. De Amsterdamse ambtenaar lijkt hier echter vast te houden aan de bestaande gemeentelijke regels om een wildgroei aan bedrijfsovernames door externe partijen te voorkomen.