Getypt concept (minuut) van een brief met handgeschreven correcties en aantekeningen.
Origineel
Getypt concept (minuut) van een brief met handgeschreven correcties en aantekeningen. Mei/Juni 1943 (gebaseerd op handgeschreven data "17/5 43" en "6/6/43"). De Directeur (onbekende instantie, mogelijk gelieerd aan de visserij-autoriteiten of economische controle tijdens de bezetting). [Kop, gecentreerd:]
C o n c e p t
[Rechtsboven:]
SV
[Adres, rechts:]
An Herrn Weidling
Wirtschaftsprüfstelle,
Amsterdamscheweg 133,
Arnhem.
[Onderwerp, links:]
Onderwerp: Überschreibung Kontingente Fisch auf die Firma Drukker & Co.
Betr. Ihr Schreiben vom 3. d.M. FW/W/Wp Fr.2330/43 HE.104
We/KO.
[[Hiermit]] [Doorgehaald: Ich] [[ich]] teile [Doorgehaald: Ihnen] mit, dasz innerhalb den von den Behörden gestellten Richtlinien es beschwerlich ist die Kontingente auf eine Firma zu überschreiben..
Die Kontingente stehen auf Namen der Handler und wohl bei Kleinhandlern für den Laden in welchem sie ihr Geschäft betrieben. [[Wird]] [Doorgehaald: Wird] ein Geschäft geschlossen [Doorgehaald: werden], so wird das Kontingent ohne weiteres annuliert.
[Gehele volgende alinea is met een diagonale streep doorgehaald:]
[[Es ist ja so, dasz derjenige Kleinhandler, der für Arbeit nach Deutschland geschickt wird, sein Kontingent verliert. Hierdurch wird erreicht, dasz die Zahl der Teilhaber an die Fischteilung abnimmt; solches ist mit Rücksicht auf die geringe Fisch-Zufuhr sehr gewünscht.]]
Die von Ihnen gewünschte Überschreibung auf eine Firma ist deshalb nicht wohl möglich.
Werden die von Ihnen erwähnten Geschäfte vorübergehend geschlossen, so sollten auch die Kontingente eingestellt werden. Die Kontingente werden den Händlern wieder zuteil werden, wenn die Geschäfte aufs neue in Betrieb gestellt [[werden]] [handgeschreven boven 'worden'].
Ich traue, dasz Sie hiermit einverstanden sind.
Der Direktor,
[Handtekening/Paraaf]
[Handgeschreven marges en voet:]
[[8 17/5 43]]
[[46 6/6/43]] (in rood potlood) * Administratieve context: De brief is een concept (minuut) met duidelijke redactie-sporen. De afzender wijst een verzoek af om visquota over te dragen aan een specifieke firma (Drukker & Co). Het beleid is dat quota persoonsgebonden zijn aan de individuele winkelier en de locatie.
* Bureaucratische taal: Het gebruik van "dasz" (met een z) is typerend voor de toenmalige spelling en mogelijk een lichte Nederlandse invloed in de Duitse tekst.
* Handgeschreven correcties: De meest significante wijziging is het doorhalen van een hele alinea. De oorspronkelijke tekst was zeer expliciet over de voordelen van het wegvallen van kleine handelaren door de Arbeitseinsatz.
* Organisatie: De Wirtschaftsprüfstelle was een instantie die tijdens de bezetting toezicht hield op de economie en vaak betrokken was bij de "arisering" van Joodse bedrijven of de liquidatie van ondernemingen die niet bijdroegen aan de Duitse oorlogseconomie. Dit document stamt uit juni 1943, een periode waarin de Duitse bezetter de greep op de Nederlandse distributie en economie steeds verder verstevigde. De doorgehaalde tekst biedt een onthullend inkijkje in de cynische realiteit van de oorlogseconomie: het feit dat winkeliers naar Duitsland werden gestuurd voor dwangarbeid (Arbeitseinsatz) werd door de autoriteiten blijkbaar als gunstig gezien, omdat er dan minder mensen aanspraak maakten op de schaarse visvoorraden ("sehr gewünscht").
Het feit dat deze passage uiteindelijk is doorgehaald, suggereert een vorm van zelfcensuur of een besluit om de toon van de correspondentie puur zakelijk-juridisch te houden in plaats van de politieke/demografische gevolgen van de bezetting te benoemen. De weigering om quota te 'bundelen' in een firma zoals Drukker & Co. was een middel om de controle over de distributieketen op individueel niveau te behouden.