AI-Synthese 45

J. de Graaf was actief als marktkoopman op diverse locaties in Amsterdam, waaronder de Albert Cuypstraat, Ten Katestraat en Dapperstraat. In 1939 werd hij opgepakt door koopman Obbes, die zijn legitimatiekaart gebruikte om J. de Graaf toegang te verlenen tot de Centrale Markt. In 1941 verhuisde hij van de Ten Katestraat naar de Dapperstraat. Op 21 maart 1942 gaf hij zijn vaste standplaats op de Dappermarkt op vanwege een andere werkkring. Later in 1942/1943 was hij mogelijk actief als karrenverhuurder op de Centrale Markt of als 'vermeend knecht'.

Lotgevallen

1939 incident Aangehouden door koopman Obbes die zijn legitimatiekaart uitlende om toegang te verlenen op Centrale Markt
1941 verhuizing Verplaatsing van standplaats van Ten Katestraat naar Dapperstraat op Dapperstraat
1942 stopzetting Opzegging vaste standplaats op Dappermarkt vanwege andere werkkring op Dapperstraat

Relaties

Obbes (koopman) S.Rood (identiteit) S. de Graaf (familie)

Handel

onbekend Albert CuypstraatCentrale MarktTen KatestraatDapperstraatWaterlooplein
Albert CuypstraatDapperstraatTen Katestraatlegitimatiekarrenverhuurder
Gebaseerd op 11 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-294 | Pagina 15 | 1939

Boekhoudkundig overzicht / Lijst van debiteuren.

* **Financiële status:** Het document is een saldilijst van een bedrijf. De grootste debiteur is G. J. v.d. Brink met een saldo van ruim 2662 gulden. Het totaalbedrag dat aan het einde van de pagina wordt overgedragen ("Transp" voor Transport) is 4018,29 gulden. * **Opvallende details:** Bij J. Posener is het creditbedrag doorgestreept, hoewel het saldo nog steeds is genoteerd. Bij C. Kooy overstijgt het credit het debet (een negatief saldo van 0,20), maar dit staat wel in de saldokolom genoteerd. * **Namen:** Er staan zowel individuen als firma’s ("Fa.") op de lijst. Veel namen (zoals Aysteribbe, Mok, Hakker, Moffie en Polak) zijn kenmerkend voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam en omstreken in die tijd.

Archief 745 | 745-299 | Pagina 253 | 1939

Officieel rapport/registratieformulier ("Kaartcontrole Centrale Markt").

* **Incident:** Een rapportage van een overtreding op de Centrale Markt in Amsterdam. Koopman Obbes probeert een onbevoegde assistent (J. de Graaf) toegang te verlenen door zijn eigen legitimatiekaart uit te lenen. * **Context van de overtreding:** De aanleiding voor de onregelmatigheid is opmerkelijk: de vrachtwagen van de koopman is "opgeëist door Defensie". Hierdoor moest hij uitwijken naar extra transport met een bakfiets en extra personeel dat niet over de juiste papieren beschikte. * **Juridische grondslag:** Er is proces-verbaal opgemaakt op basis van artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht (verboden toegang). * **Administratieve fraude:** Tijdens het onderzoek bleek bovendien dat S. Rood ten onrechte nog een personeelskaart op naam van Obbes gebruikte, terwijl hij inmiddels de zaak van Obbes had overgenomen en als zelfstandige werkte.

Archief 745 | 745-278 | Pagina 375 | 1939

Officieel administratief bijblad of interne notitie van de gemeente Amsterdam.

* **Onderwerp:** Het document betreft een ambtelijk advies over een verzoek van een marktkoopman (H. Schouwenburg) om assistentie te krijgen bij zijn marktkraam. * **Kern van de beslissing:** De ambtenaar De Haan adviseert positief ("geen bezwaar") op de voorwaarde dat het gaat om *assisteren* en niet om *vervangen*. Dit onderscheid is juridisch cruciaal voor marktvergunningen, die destijds strikt persoonsgebonden waren. * **Verwijzingen:** Er wordt verwezen naar een rapport van de "chef marktopz." (chef marktopzicht), wat duidt op een voorafgaande controle op de werkvloer. * **Administratieve proces:** De opeenvolgende data laten de afhandeling zien: binnenkomst (24 nov), advies (27 nov) en de administratieve verwerking/verzending van een "modelbriefje" onder een nieuw volgnummer (28 nov).

Archief 745 | 745-363 | Pagina 13 | 1941

Vrachtlijst / Register van verzonden goederen.

* **Logistiek:** De lijst toont een actieve goederenstroom vanuit de Centrale Markt in Amsterdam naar diverse bestemmingen in Nederland. Opvallend is de kolom "STATION van AFZENDING", wat in deze context waarschijnlijk de bestemming aanduidt, aangezien de hoofdkop aangeeft dat het om verzonden goederen *vandaar* (Amsterdam) gaat. * **Goederen:** De vracht bestaat voornamelijk uit agrarische producten en aanverwante zaken. Veel posten hebben als inhoud "Emb." (Emballage, lege verpakkingen) of "led. kisten", wat wijst op de retourstroom van verpakkingsmateriaal na de verkoop van producten op de markt. Er is ook een grote zending aardappelen (10.500 kg) naar Weesp genoteerd. * **Actoren:** "Ned. Veiling" (Nederlandse Veiling) komt vaak voor als afzender, wat duidt op de centrale rol van de veilingorganisatie in de distributie. De ontvangers zijn vaak lokale veilingen of groothandelaren (zoals "W. de Witte" en "Hoechel"). * **Gewichten:** De gewichten variëren van 2.000 kg tot 10.500 kg, wat wijst op transport per wagonlading of grote deelzendingen.

Archief 745 | 745-361 | Pagina 58 | 1941

Administratieve balans/debiteurenlijst.

Het document is een overzicht van openstaande schulden van diverse handelaren en particulieren aan een koelhuis, gedateerd oktober 1941. De lijst bevat honderden namen met de bijbehorende bedragen in guldens. Opvallend zijn de handgeschreven correcties: 1. **Rode strepen:** Meerdere grote posten (zoals N.V. Beugel, N.V. v.d. Brink, J. de Geus) zijn met een dikke rode potloodstreep doorgehaald. Dit duidt er vaak op dat de schuld is voldaan, afgeboekt, of dat het dossier is overgedragen. 2. **CR (Credit):** Sommige posten, zoals L. de Hond en B. Walg, zijn gemarkeerd als credit (het koelhuis is hen geld verschuldigd). 3. **Totalen:** Onderaan is een handgeschreven eindtotaal van *f* 13745,41 vermeld, dat later is doorgehaald.

Archief 745 | 745-358 | Pagina 217 | 1941

Getypte administratieve lijst.

Het document is een formele, getypte lijst van personen die geordend zijn op basis van een numerieke waarde, die over het algemeen aflopend is. De waarden worden genoteerd met twee cijfers achter de komma, gevolgd door een sluitend haakje, wat in administratieve kringen werd gebruikt om te voorkomen dat er later nog cijfers aan het bedrag konden worden toegevoegd. Opvallend is de vermelding van breuken (1/2 en 1/4) naast bepaalde secties. Dit zou kunnen wijzen op een verdeelsleutel, een percentage van een uitbetaling, of een classificatie van de accounts in kwestie. De namen op de lijst zijn een mix van veelvoorkomende Nederlandse achternamen en namen die specifiek geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap in Nederland (zoals Hammelburg, Brandenburg, Wurms, Moffie, Korper, Visjager, Porcelijn).

Archief 745 | 745-350 | Pagina 347 | 1941

Ambtelijke notitie / Bijblad van de Gemeente Amsterdam (waarschijnlijk Marktwezen).

Het document is een administratieve verwerking van een verplaatsing van een markthandelaar in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. 1. **Aanvraag:** Handelaar J. de Graaf verlaat zijn vaste standplaats (plek 350) in de Ten Katestraat. 2. **Besluit:** De ambtenaar adviseert ("m.i." - mijns inziens) om de vaste plaats per 5 januari 1942 in te trekken. 3. **Vervolg:** De handelaar wenst zich in te schrijven voor de markt in de Albert Cuypstraat. 4. **Afhandeling:** De mutatie wordt administratief bevestigd op 7 en 8 januari 1942. De doorhaling van het woord "meting" suggereert een correctie tijdens het schrijven; het ging direct om de intrekking van de standplaats.

Archief 745 | 745-350 | Pagina 542 | 1941

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De heer E. J. de Graaf verzoekt de gemeente Amsterdam (Bureau voor Marktwezen) om een vaste staanplaats op de Dappermarkt. * **Schrijfstijl:** De brief is opgesteld in een beleefde, formele stijl die typerend was voor die tijd ("Mijne Heeren", "ondergeteekende", "zag gaarne", "verblijf ik"). * **Administratieve sporen:** De paarse stempelnummers bovenaan duiden op een systematische registratie door de ontvangende instantie. De afkorting "Insp." in de marge verwijst waarschijnlijk naar de Inspecteur van de markt, die het verzoek ter beoordeling kreeg. * **Paleografie:** Het handschrift is een goed leesbaar, regelmatig lopend cursief schrift uit het midden van de 20e eeuw.

Archief 745 | 745-380 | Pagina 179 | 1942

Getypte lijst met namen en adressen.

* **Sector:** De lijst is overduidelijk gerelateerd aan de visserijsector. Dit blijkt uit de locaties (vissersplaatsen zoals IJmuiden, Scheveningen, Katwijk, Arnemuiden en Zoutkamp) en specifieke straatnamen of adressen zoals "Rijksvischhal", "Trawlerkade", "Loggerstraat" en "Vissershavenweg". * **Geografie:** De lijst beslaat de gehele Nederlandse kustlijn, van Zeeland (Breskens, Arnemuiden) via Zuid- en Noord-Holland (Scheveningen, IJmuiden, Den Helder) tot Friesland en Groningen (Makkum, Harlingen, Zoutkamp). * **Structuur:** Het document is een uittreksel of een deel van een grotere adreslijst, geordend op de beginletter van de achternaam of bedrijfsnaam (A t/m H). Het gebruik van dubbele aanhalingstekens (ditto-tekens) wijst op een efficiënte administratieve verwerking.

Archief 745 | 745-374 | Pagina 419 | 1942

Zakelijke brief (kennisgeving van opzegging).

Het document is een formele brief waarin een marktkoopman (J. de Graaf) zijn vaste standplaats op de Dappermarkt in Amsterdam-Oost opzegt. De reden die hiervoor wordt opgegeven is het vinden van een andere werkkring. De tekst is geschreven in een net, rechtopstaand cursief handschrift dat typerend is voor die periode. Opvallend is de kleine correctie in de derde regel van de kerntekst, waar het woord "ik" boven de regel is toegevoegd nadat het aanvankelijk was vergeten. De brief volgt de destijds gebruikelijke beleefdheidsvormen ("Weledelgeboren Heer", "Inmiddels verblijf ik"). De administratieve stempels bovenaan (met kenmerk "M. 1942" voor Marktwezen) duiden op de archivering en verwerking door de gemeentelijke instantie.

Archief 745 | 745-420 | Pagina 511 | 1944

Beurtvaart-Adres (officiële vrachtbrief voor beurtvaart of wegvervoer).

* **Logistiek:** Dit document fungeerde als bewijs van verzending voor een lijndienst (beurtvaart). De firma Van Heerde bediende de route tussen de Ronde Venen (Mijdrecht, Wilnis) en Amsterdam. * **Identiteit:** De afzender en geadresseerde delen dezelfde naam en voorletter, wat suggereert dat het om een zending binnen de familie gaat, waarbij iemand op het platteland (Wilnis) voedsel stuurt naar familie in de stad (Amsterdam). * **Lading:** Een zending van 75 kilo aardappelen was in de oorlogsjaren een aanzienlijke en kostbare hoeveelheid voedsel. * **Wettelijk kader:** Het formulier is strikt gereguleerd door het Departement van Waterstaat. De vermelding van "paard en wagen" in de voorschriften onderstreept de schaarste aan brandstof in die tijd.

Koopliedenlijsten

Bron: 745-358.md | 1941

Onbekend

Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein

Bron: 745-424.md | 1944

Waterlooplein — standplaats 2 Kg per v

per v. Gelder verzonden. Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-294 | Pagina 109 | 1939

DER GRAAF & Co. N.V.** AMSTERDAM-C. Gevestigd sinds 1888 [Logo: MEEST BETROUWBARE SERVICE BERICHTGEVING] N.V. A. van den Ende & Zoon's Import en Export van Land en Tuinbouwproducten. R o t t e r d a m.- Schiekade No. 6. Aangevraagde Naamlooze Vennootschap werd opgericht blijkens acte, met de daarop verkregen Koninklijke Goedkeuring, gepubliceerd in de Nederlandsche Staatscourant van 30 Juli 1928 ...

Relevantie: 84% voor u mochten ontstaan.
Archief 745 | 745-403 | Pagina 493 | 1943

# TRANSCRIPTIE J.G. Overkamp [rechtsboven:] pers. bew. A 35/623317 geb. 25/3 '91 Rozenstraat 50 ^II

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-413 | Pagina 308 | 1943

# TRANSCRIPTIE den heer J.J.de Kort-Halli, Lindengracht 336 _A_L_H_I_E_R_(C).

Relevantie: 83% duidelijk leesbaar zijn getypt. de rest van de pagina bevat vage, in spiegelbeeld staande tekst die afkomstig is van de achterkant van het blad of van het originele d

M. de Haan.

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-278 | Pagina 377 | 1939

# TRANSCRIPTIE № 25/232 / M. 1939 ^24/11 Den Heer Inspecteur v/h Marktwezen Alhier. De heer H. Schouwenaar, fl. 311 O.D. wenscht als hulp aan diens aardappelhandelaar Jacobus de Graaf, geb. 17 Dec. '10. Voorzoover na is te gaan betreft het hier een gewoon bijstandsgeval en bestaat m.i. tegen inwilliging van het verzoek geen bezwaar. Amst. 23 Nov. 39 [Handtekening, vermoedelijk G. Groenhuis]

Relevantie: 83%