B.A.M. Wolkers
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
B.A.M. Wolkers was een tuinder die zijn producten via de Amsterdamse veiling verhandelde op de Centrale Markt. In 1938 en 1939 was hij actief; in 1939 kreeg hij kwijtschelding van 60 gulden plaatsgeld omdat hij zijn vaste stand niet meer gebruikte maar wel veilde. In 1941 had hij bezwaar gemaakt tegen de betaling van standplaatsgelden. Hij stond op stand 4 (Overig).
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Getypte zakelijke brief (doorslag of origineel op dun papier).
* **Inhoud:** De brief is een formeel informatieverzoek. De afzender vraagt de directeur van de Amsterdamse veiling of een specifieke tuinder, B.A.M. Wolkers, al zijn producten via de officiële veiling verhandelt en sinds wanneer hij dat doet. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke formele spelling en zinsbouw ("Hiermede verzoek ik U beleefd", "zoo mogelyk", "myn", "zyn"). * **Adresgegevens:** De genoemde locatie "Sloterpolder E 379 p/a Wed. Wolkers" duidt op een perceel in de toenmalige Sloterpolder (nu grotendeels Amsterdam Nieuw-West), waarbij de tuinder mogelijk inwoonde bij of het bedrijf voerde onder de naam van de Weduwe Wolkers. * **Doel:** Dergelijke verzoeken werden in de jaren '30 vaak gedaan door instanties zoals de belastingdienst of de armenzorg/sociale dienst om de inkomsten van zelfstandigen te verifiëren.
Zakelijke brief.
* **Inhoud:** De brief dient als officiële bevestiging dat de tuinder B.A.M. Wolkers in 1938 en 1939 producten heeft verhandeld via de Amsterdamse veiling. * **Administratieve correctie:** Een belangrijk aspect van de brief is de opmerking over de naamstelling in de administratie. In het begin van 1938 werd er nog geveild onder de naam "Wed. [Weduwe] Wolkers", omdat de teeltvergunning formeel nog niet was overgedragen aan B.A.M. Wolkers. Dit duidt op een bedrijfsovername, waarschijnlijk na een overlijden binnen de familie. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en hoffelijk, kenmerkend voor de vooroorlogse zakelijke correspondentie ("Wij hebben de eer U hierbij te berichten", "teekenen"). Let ook op de spelling met dubbel 'o' in "zooals".
Officiële kennisgeving / Brief
* **Inhoud:** De brief is een formele bevestiging van kwijtschelding van een schuld. De heer B.A.M. Wolkers hoeft een bedrag van 60 gulden aan "plaatsgeld" over het jaar 1938 niet te betalen aan de Centrale Markt. * **Reden voor kwijtschelding:** De kwijtschelding wordt verleend omdat de geadresseerde geen gebruik meer maakte van zijn vaste tuindersplaats op de markt, hoewel hij zijn producten er nog wel liet veilen. Blijkbaar was er een administratieve overlap of een onterechte aanslag voor een niet-bezette plek. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele spelling en grammatika (bijv. "kwytschelding", "terwyl", "den Heer"). * **Administratieve sporen:** De handgeschreven aantekening "Verzonden 1/5" met paraaf ("W. Müller") duidt op de archiefkopie die is bijgehouden om de verzending te administreren.
Getypte brief (officiële correspondentie).
* **Inhoud:** De brief informeert de heer Wolkers dat hem een kwijtschelding is verleend van 60 gulden aan "plaatsgeld" (marktgeld) over het jaar 1938. * **Reden van kwijtschelding:** De ontvanger heeft zijn vaste tuindersplaats op de markt niet langer bezet, maar is zijn producten wel blijven veilen via de Centrale Markt. Hierdoor was de dubbele heffing of de specifieke vergoeding voor de vaste standplaats niet langer van toepassing. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige officiële spelling (bijv. "kwytschelding", "terwyl", "Wyk"). Het bedrag van 60 gulden was in 1939 een aanzienlijk bedrag, ongeveer gelijk aan drie weken loon voor een gemiddelde arbeider. * **Formaat:** De tekst is zakelijk en kort van stof, kenmerkend voor gemeentelijke of markt-administratieve correspondentie uit die periode.
Officiële brief/kennisgeving.
Het document is een officiële mededeling van kwijtschelding van marktgeld. De ontvanger, de heer B.A.M. Wolkers, hoeft een bedrag van 60 gulden over het jaar 1938 niet te betalen. De reden voor deze kwijtschelding is administratief van aard: Wolkers gebruikte zijn vaste "tuindersplaats" niet meer, hoewel hij nog wel producten liet veilen op de Centrale Markt. Blijkbaar was er een overlap of onduidelijkheid in de verschuldigde vergoedingen tussen het bezetten van een vaste plek en het enkel aanbieden van waren. Bijzonder interessant is de handgeschreven notitie linksboven. Deze lijkt van een later moment of van een andere administratieve afdeling. Hierin wordt opgemerkt dat Wolkers voor 1939 wél een contract had getekend voor een specifieke plaats (Nr. 132), maar dat hij inmiddels "onbekend verblijf" is geworden. Dit suggereert dat de administratie de heer Wolkers op het vermelde adres in de Sloterpolder niet meer kon bereiken kort nadat deze brief was opgesteld.
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
* **Administratieve dynamiek:** Het document toont een transitieperiode. De doorgestreepte namen geven personen aan die hun recht op een perceel hebben opgegeven ("veilt", "vervalt") of zijn komen te overlijden. De nieuwe nummers voor 1939 wijken vaak af van 1938, wat duidt op een herindeling of hernummering van het terrein. * **Handschrift:** Er zijn verschillende handen zichtbaar. Een administratieve hand in blauwe inkt voor de nummering van 1939, en een sneller handschrift (mogelijk in potlood of lichtere inkt) voor de specifieke opmerkingen zoals "moet nog teekenen". * **Afkortingen:** "G.T.O." staat vermoedelijk voor een lokale instantie, mogelijk een 'Grond Toewijzings Organisatie' of een vergelijkbaar comité binnen een tuinbouwvereniging. "Hzn." achter een naam staat voor 'Hendrikszoon' of een vergelijkbaar patroniem.
Officiële brief/kennisgeving.
* **Onderwerp:** De brief betreft een administratieve afwikkeling van marktgeld-vorderingen. De heer Wolkers, een tuinder, had bezwaar gemaakt tegen de betaling van standplaatsgelden. * **Juridische grondslag:** Er wordt gesproken over "verplicht veilen". Dit duidt op een verandering in de marktreglementen (mogelijk versterkt door de oorlogsomstandigheden) waarbij tuinders hun waar niet meer direct vanaf een vaste standplaats mochten verkopen, maar deze via de veiling moesten aanbieden. Omdat hij zijn vaste plek hierdoor niet kon benutten, wordt de betalingsplicht kwijtgescholden. * **Financiële afwikkeling:** De berekening is zeer accuraat. De kwijtscheldingen over 1939 (f 90,-) en een deel van 1940 (f 52,50), plus een teruggave van entreegeld (f 5,83), overstijgen de bestaande schuld van de tuinder (f 144,-). Hierdoor ontstaat een batig saldo van f 4,33 dat de tuinder in persoon kan gaan ophalen. * **Locatie:** Het genoemde adres Jan van Galenstraat 14 is het adres van de Centrale Markthallen in Amsterdam, geopend in 1934.
Getypt memorandum of administratieve lijst op papier.
* **Inhoud:** Het document is een overzicht van personen (vermoedelijk kwekers of handelaren) en de periodes waarin zij niet op de markt ("gemarkt") verschenen in het jaar 1940. * **Redenen voor afwezigheid:** Voor de familie Steenvoorden wordt specifiek "inundatie" (onderwaterzetting) genoemd als reden voor het stoppen van de marktactiviteiten in mei 1940. Bij B.A.M. Wolkers wordt vermeld dat hij na juli is overgestapt op het "veilen". * **Administratieve sporen:** De handgeschreven vinkjes en onderstrepingen suggereren dat deze lijst is gecontroleerd of verwerkt door een administratieve instantie. De 'x' bij Wolkers markeert mogelijk een uitzonderingsgeval (het overstappen naar de veiling). * **Handtekening:** De prominente, zwierige handtekening onderaan duidt op goedkeuring door een functionaris van een marktwezen, een brancheorganisatie of een gemeentelijke instantie.
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats 4
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven:] M. Müller [Midden boven handgeschreven:] Verzonden 31/3 59/12/1 M [Rechts daarvan:] M/G. 31 Maart 1939. den Heer Directeur der N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam", Centrale Markt, .A l h i e r. Hiermede verzoek ik U beleefd my, zoo mogelyk spoedig, te willen berichten, of de tuinder B.A.M. Wolkers, Sloterpolder E ...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in inkt:] *M. Müller* [Paars rond stempel] M/G. 59/12/1 M 31 Maart 1939. den Heer Directeur der N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam", Centrale Markt, A l h i e r. Hiermede verzoek ik U beleefd my, zoo mogelyk spoedig, te willen berichten, of de tuinder B.A.M.Wolkers, Sloterpolder E 379 p/a Wed.Wolkers al zyn producten door midd...
# TRANSCRIPTIE 21 - 4 - 1939 den Heer B.A.M. Wolkers Sloterpolder E 319. Amsterdam - west. wijk 26 a [In de marge in rood potlood: 59/W/4] Hiermede bericht ik U, dat U kwijtschelding is verleend van een bedrag van f 6.- voor door U over het kalenderjaar 1938 verschuldigd plaatsgeld op de Centrale markt, zulks op grond van het feit, dat U heeft opgehouden een tuindersplaats te bezetten, terwijl...
# TRANSCRIPTIE Hr. Brouwer De heer B.A.H. Wolkers Sloterpolder E 379 heeft op 10 Maart 1938 een jaarverklaring geteekend voor een tuinaandeel- plaats voor 1938. Volgens de presentielijsten heeft hij op 19 Maart 1938 uitgestald op plaats 106 terrein E en op 23/4 op plaats 133. Volgens een aanteekening op de presentielijst van de week 28/3 - 2/4 1938 zou Wolkers uitgestald hebben op plaats 46 in ...
# TRANSCRIPTIE [Links boven:] 59/12/1 M [Midden boven, handgeschreven:] Extra [Rechts boven:] M/G. 31 Maart 1939. [Adresregels:] den Heer Directeur der N.V. Nederlandsche Veiling van Land- en Tuinbouwproducten "Amsterdam", Centrale Markt, A l h i e r. [Inhoud:] Hiermede verzoek ik U beleefd my, zoo mogelyk spoedig, te willen berichten, of de tuinder B.A.M.Wolkers, Sloterpolder E 379 p/a Wed....