M. Dir

Zakelijke brief op voorbedrukt briefpapier.

* **Kern van de klacht:** De afzender, aardappelhandelaar C. Vos, beklaagt zich over het feit dat zijn gehuurde pakhuis (Pier I op de Centrale Markt) niet vorstvrij is, ondanks eerdere afspraken hierover bij de bouw. * **Oorzaak:** Vos had geadviseerd om spouwmuren met isolatievulsel te gebruiken, maar de bouwinstantie heeft voor een andere (inferieure) constructie gekozen. * **Gevolg:** Tijdens een recente vorstperiode zijn zakken aardappelen aan de muur vastgevroren en beschadigd geraakt, wat leidde tot directe financiële schade. * **Verzoek tot schadevergoeding:** Als compensatie voor de geleden schade stelt Vos voor om de huur van de maand december 1938 kwijt te schelden. * **Eis voor de toekomst:** Hij dringt er bij de Dienst van het Marktwezen op aan om het bouwkundige gebrek (de gebrekkige isolatie) zo snel mogelijk te verhelpen.

Getypte brief op officieel briefpapier.

In deze brief beklaagt de Nederlandse Bond van Groothandelaren in het Visbedrijf (N.E.B.O.) zich bij de directeur van het Amsterdamse Marktwezen over de faciliteiten op de vismarkt. De kern van het probleem is de ontoereikende omvang van het aanwezige café. De bond voert drie hoofdredenen aan voor uitbreiding: 1. **Ruimtegebrek en Overlast:** Het café wordt volledig in beslag genomen door "venters" (straatverkopers), waardoor de groothandelaren (de leden van de bond) er geen rustige plek hebben om hun administratie bij te werken of zaken te doen. 2. **Uitwijkgedrag:** Door het gebrek aan ruimte moeten leden uitwijken naar andere gelegenheden zoals Café De Ruyter, wat inefficiënt is omdat dit buiten het eigenlijke marktterrein ligt. 3. **Sociale behoeften van vissers:** Er wordt gepleit voor een drankvergunning (voor sterke drank) in het café. Hoewel de bond formeel zegt alcoholgebruik niet per se aan te moedigen, stellen zij dat vissers die nachtdiensten en onregelmatige uren ("onty") draaien, behoefte hebben aan een "borrel". Op dat moment kon men bij "café van Meekeren" blijkbaar geen alcohol krijgen. De toon is zakelijk en dwingend, waarbij de economische belangen van de groothandelaren centraal staan.

Handgeschreven brief op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** De schrijver, J. Dijkstal, protesteert tegen een beschuldiging van "diefstal" in een eerdere correspondentie. Dijkstal voert aan dat deze term onterecht is en vraagt de geadresseerde om de zaak niet verder te verspreiden of te behandelen totdat Dijkstal hersteld is van een ziekte. Bij de brief is een eerder ontvangen schrijven gevoegd (geretourneerd). * **Toon:** De brief is formeel en beleefd ("Weledele Heer", "u. dw."), maar de strekking is defensief en stellig wat betreft de ontkenning van de beschuldiging. * **Marginalia:** De potloodnotities onderaan lijken afkomstig van de ontvanger of een dossierbeheerder. De vraag "Er is toch p b. acte opgemaakt?" suggereert een interne controle of er daadwerkelijk een officieel proces-verbaal of een akte van de vermeende diefstal bestaat. * **Taalgebruik:** Typisch midden-20e-eeuws Nederlands met archaïsche spelingen ("achter wegen" in plaats van achterwege; "doorstuurd" met een d waar nu een t zou staan).

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

De brief is een formeel verzoek van een Amsterdamse burger, J.W. Schuitemaker, aan de directeur van het Marktwezen. De schrijver verzoekt om een marktstandplaats en benadrukt daarbij dat hij in het bezit is van een "erkenning G". Dit was in die tijd een officiële registratie of vergunning voor handelaren. Opvallend is de beleefde, bijna onderdanige toon die destijds gebruikelijk was in correspondentie met overheidsinstanties (bijv. "Uw dw dnr" wat staat voor 'Uw dienstwillige dienaar'). De toevoeging in de postscriptum over "toewijzing van de veiling" suggereert dat er een specifieke procedure of tijdstip naderde waarop de standplaatsen verdeeld zouden worden.

Officieel besluit / Beschikking van het College van Burgemeester en Wethouders.

Dit document betreft de intrekking van een specifieke vergunning van een marktkoopman genaamd J. Brand. * **De kern:** De heer Brand had sinds 1938 de gunst om zijn kramen op te zetten buiten de reguliere markttijden op vier Amsterdamse locaties (Westerstraat, Noordermarkt, Lindengracht en Mosplein). * **De aanleiding:** De vergunninghouder heeft structureel verzuimd het verschuldigde 'kramengeld' (staangeld) te betalen, ondanks eerdere waarschuwingen van de Dienst van het Marktwezen. * **Het besluit:** Het college besluit de extra faciliteit in te trekken voor drie van de vier locaties (de Westerstraat, Noordermarkt en Lindengracht worden expliciet genoemd in het besluit onderaan). * **Opvallend:** De handgeschreven krabbels rechtsboven duiden op de interne circulatie binnen de gemeentelijke diensten (Marktwezen, Directeur, Inspectie).

Dienstkaart / Belastingformulier (roze briefkaart)

Dit document is een officiële roze dienstkaart van de Belastingdienst uit de bezettingsperiode van Nederland. De kaart betreft de zogeheten "Vereveningsheffing". De kaart is machine-bedrukt met de nodige overheidsinformatie en handmatig geadresseerd aan een inwoner van Amsterdam-West. Opvallend is het poststempel met de slogan *"Post uw brieven zoodra ze gereed zijn!"*. Dit was een campagne van de PTT om de postverwerking te spreiden over de dag, aangezien de avonduren vaak overbelast raakten. De codering linksonder (K 1090) is een typische drukkerijcode uit die periode.

Formele brief (verzoek om een onderhoud).

* **Doel van de brief:** De afzender, P. J. Karseboom Jr., verzoekt om een persoonlijk gesprek met de directeur van het Gemeentelijk Slachtwezen. De reden voor het gewenste onderhoud wordt in de brief niet gespecificeerd, wat gebruikelijk was bij het aanvragen van een afspraak waarin men gevoelige of complexe zaken wilde bespreken. * **Ambtelijke verwerking:** De brief is twee dagen na verzending (26 mei) geregistreerd, zoals blijkt uit het paarse stempel. Het dossiernummer (77/37/9) duidt op een systematische archivering binnen de gemeentelijke diensten. * **Reactie:** De meest opvallende toevoeging is de korte opmerking onderaan: *"Heeft geen zin"*. Dit suggereert dat de betreffende ambtenaar of de directeur het verzoek van Karseboom direct heeft afgewezen, waarschijnlijk omdat het onderwerp van het gesprek al bekend was of omdat men in die periode (tijdens de bezetting) zeer terughoudend was met dergelijke verzoeken.

Handgeschreven brief met ambtelijke aantekeningen.

De brief is een formeel beklag van een burger, P. Triest, gericht aan de directie van een gemeentelijke instantie in Amsterdam. De kern van de klacht betreft "onrecht" dat de schrijver wordt aangedaan op de Gemeentelijke Vismarkt door bepaalde commissieleden. Wat opvalt is de frustratie over de interne klachtenafhandeling: Triest geeft aan dat hij eerder bij een zekere "Mijnheer Terhaar" heeft aangeklopt, maar daar niet serieus werd genomen ("klakkeloos weg gestuurt") en zelfs in het ongelijk werd gesteld ondanks zijn "gegronde klachten". De schrijver verzoekt daarom om een persoonlijk onderhoud met de directeur om de zaak toe te lichten. Het taalgebruik is formeel van toon maar bevat diverse spelfouten (zoals *beleest* i.p.v. *beleefd*, *aangeduan* i.p.v. *aangedaan*, *desnoots* i.p.v. *desnoods*), wat wijst op een schrijver die probeert zich ambtelijk uit te drukken maar mogelijk een beperktere schoolopleiding heeft genoten.

Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.

* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.

# TRANSCRIPTIE N^o 181/13/1 / M.1936 9/12 DEN HEER DIRECTEUR VAN HET MARKTWEZEN. ---------------------------------------------------------------------- R A P P O R T .

# TRANSCRIPTIE De Weledb Heer Directeur v. d. Marktwezen J v Galenstr. 14 A. dam.

# TRANSCRIPTIE Den heer Inspecteur v/h Marktwezen. Alhier. Pr: 31/41 / M 40.

# TRANSCRIPTIE Afschrift. Den Heer Directeur van het Marktwezen. No. 81/17/1 M.1936. R A P P O R T.

# TRANSCRIPTIE Den Heer. Directeur v/h. Marktwezen Jan van Galenstraat Amsterdam (W.)