G.C. Wilhelmus

Document

* **Administratieve structuur:** Het document gebruikt codes (zoals B, H, CT, JX) om handelaren te identificeren. Er is een duidelijk onderscheid tussen markten waarvoor men een vaste vergunning heeft en markten waar men als "meeloper" of tijdelijke kracht ("zonder vergunning") staat. * **Geografie:** Alle genoemde straten en markten bevinden zich in Amsterdam. De spreiding van woonadressen (van de Spaarndammerstraat tot de Vrolikstraat) laat zien dat marktkooplieden uit de hele stad kwamen. * **Specialisatie:** Sommige handelaren zoals Gebr. W. van Rossum hebben vergunningen voor bijna alle grote markten in de stad, wat duidt op een grote onderneming. Anderen zijn zeer lokaal gericht. ---

Administratief financieel overzicht (schuldenlijst).

Dit document is een overzicht van openstaande schulden met betrekking tot "kraamgelden". Kraamgeld was een vergoeding voor de kosten van een bevalling, die in deze periode vaak via ziekenfondsen of gemeentelijke instellingen werd geregeld. **Belangrijke observaties:** * **Peildata:** Er wordt een vergelijking getrokken tussen het saldo op 2 augustus en 9 augustus 1941. Bij bijna alle posten is de schuld in deze week toegenomen. * **Terminologie:** De afkorting "waarsch." staat zeer waarschijnlijk voor "waarschuwing", wat duidt op een verzonden aanmaning. De afkorting "off." bij Harings zou kunnen staan voor "officieel" of "officier". * **Codes:** De letters aan de linkerzijde (D., G., RT, RS, NW, FX, JZ, W.Z.) zijn waarschijnlijk codes voor wijken, inningsdistricten of specifieke ambtenaren/deurwaarders. * **Correcties:** Bij L.M. Geerling is te zien dat er na de peildatum van 9 augustus een betaling van 5 gulden is verwerkt (op 11 augustus). * **Referenties:** De rode nummers (`85/1/27` en `85/1/28`) verwijzen naar opvolgende of gerelateerde bladen in dezelfde administratieve reeks.

Doorslag van een ambtelijke sommatie/betalingsherinnering.

Het document is een collectieve sommatie gericht aan verschillende markthandelaren in Amsterdam. De toon is formeel en dreigend: indien de openstaande bedragen voor het plaatsen van kramen (marktgeld) niet binnen vier dagen worden voldaan, zal de directeur bij het gemeentebestuur adviseren om de marktvergunning van de betrokkene in te trekken. Opvallend zijn de zeer kleine bedragen waarvoor deze officiële procedures werden opgestart, variërend van 0,14 tot 7,74 gulden. Dit getuigt van een strikte administratieve controle op de markthandel tijdens de bezettingsjaren. De adressen (o.a. de Transvaalstraat, Rapenburgerstraat en de 1e Van der Helststraat) duiden op marktkooplieden die op verschillende Amsterdamse markten (zoals de Albert Cuypmarkt of de markten in de Joodse buurt) actief waren.

Ambtelijke notitie / Rapportage betreffende marktvergunningen.

* **Administratieve opschoning:** Het document is een voorstel van een ambtenaar (mogelijk van de Marktdienst) om ongebruikte marktvergunningen in te trekken. Dit wordt gemotiveerd vanuit "administratieve besparing". * **Oorlogsomstandigheden:** Er wordt expliciet verwezen naar de oorlog: vergunninghouders (gemerkt met 'C') werken "in combinatie" vanwege de oorlogsomstandigheden. Dit duidt op schaarste of gedwongen samenwerking tussen kooplieden. * **Specifieke locaties:** Er wordt melding gemaakt van de markt op **Uilenburg**. Deze markt bevond zich in het hart van de Joodse buurt in Amsterdam. De opmerking dat deze markt "intusschen is opgeheven" is cruciaal; de bezetter hief Joodse markten op of verplaatste ze als onderdeel van de segregatie en latere deportaties. * **Namen:** Namen zoals "Schaap" en "Tiebbelezon" (mogelijk variant van Tiebbelezoon) komen voor. De adressen (Joden Houttuinen, Bloedstraat, Madurastraat) wijzen op een concentratie van marktkooplieden in of nabij de Amsterdamse Joodse wijk en de Indische buurt.

Ambtelijke brief/memo.

Dit document is een ambtelijk verzoek om de marktvergunningen van tien specifiek genoemde personen in te trekken. De reden die wordt opgegeven is dat zij "sinds geruimen tijd geen gebruik meer maken van hun vergunning" en "waarschijnlijk naar elders vertrokken" zijn. Wat opvalt is de uiterst zakelijke en ambtelijke toon. De lijst bevat namen en locaties die direct te koppelen zijn aan de Joodse gemeenschap in Amsterdam (zoals Waterlooplein en Joden Houttuinen). De datum van het document (29 juli 1943) geeft de werkelijke, tragische reden van hun afwezigheid aan: de grootschalige deportaties van Joden uit Amsterdam waren op dat moment in volle gang. De eufemistische formulering "naar elders vertrokken" verhult de deportatie naar concentratie- en vernietigingskampen of het feit dat deze mensen waren ondergedoken.

Afschrift van een officieel besluit (bestuursstuk).

* **Inhoud:** Het document betreft het intrekken van een specifieke marktvergunning. G.C. Wilhelmus had sinds 1938 toestemming om buiten de reguliere markttijden kramen te plaatsen op de Nieuwmarkt. Omdat hij hier volgens de Directeur van het Marktwezen geen gebruik meer van maakte, wordt de vergunning officieel ingetrokken. * **Administratieve discrepantie:** De handgeschreven aantekening linksonder is cruciaal. Deze dateert van 22 september 1943 (ruim twee weken na het besluit) en meldt dat Wilhelmus telefonisch heeft laten weten de vergunning juist *wel* te willen behouden. Dit suggereert een communicatiefout of een bezwaarprocedure. * **Functionarissen:** De naam "Voute" verwijst naar Edward Voûte, de door de Duitse bezetter aangestelde burgemeester van Amsterdam. H.S.C. Spruijt was de gemeentesecretaris. * **Visuele kenmerken:** De rode onderstreping van de naam "G.C. Wilhelmus" en de rode streep door de naam rechtsboven wijzen op administratieve verwerking door een archief of ambtenaar.

Ambtelijk afschrift van een besluit van de burgemeester.

Dit document is een officieel administratief besluit ("afschrift") betreffende marktvergunningen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een juridische herstelactie: 1. **De voorgeschiedenis:** In 1938 kreeg de heer G.C. Wilhelmus toestemming om buiten de reguliere markttijden kramen te plaatsen op de Nieuwmarkt. 2. **De intrekking:** Op 4 september 1943 werd deze toestemming door de burgemeester ingetrokken (besluit no. 589). 3. **Het huidige besluit:** Op advies van de directeur van de Dienst van het Marktwezen (brief van 7 oktober 1943) wordt de intrekking van september nu zelf weer ingetrokken. 4. **Conclusie:** Hiermee wordt de oorspronkelijke situatie van 1938 hersteld en behoudt Wilhelmus zijn recht om kramen op te zetten. Het document bevat diverse archivistische sporen, zoals stempels van binnenkomst, dossiernummers en de paraaf van een ambtenaar die het document heeft "genoteerd" en gearchiveerd op 9 november 1943.

Afschrift van een officieel besluit (beschikking) van de burgemeester.

Dit document is een administratieve intrekking van een eerder besluit. De kern van de zaak is als volgt: 1. **Oorspronkelijke situatie (1938):** G.C. Wilhelmus had sinds 1938 toestemming om op de Nieuwmarkt marktkramen te plaatsen buiten de reguliere markttijden. 2. **Eerste wijziging (4 sept 1943):** Deze toestemming werd ingetrokken door de burgemeester. 3. **Huidig besluit (19 okt 1943):** Na een schrijven van de directeur van de Dienst van het Marktwezen wordt de intrekking van 4 september weer ongedaan gemaakt ("weder in te trekken"). Dit betekent dat de oorspronkelijke rechten van Wilhelmus uit 1938 effectief worden hersteld. De rode aantekening "Aangetekend 1/11-43" bewijst dat de betrokkene pas op 1 november officieel op de hoogte is gesteld via aangetekende post.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: Verzonden 29/1] VB/HB. den Heer J. Kliffen, Curacaostraat 95 huis, AMSTERDAM-WEST. Wijk 26 B. 2c/7/2 M. 29 Januari 1943. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 18 Januari jl. bericht ik U, dat U zich met Uw verzoek dient te wenden tot den Heer De Geus, Verdeelcommissaris voor groenten en fruit, gevestigd op de Centrale Markt, alhier. De Secretaris-plaatsvervangend...

# TRANSCRIPTIE S/HB. den Heer A.Gombault, Wirtschaftsreferent Bureau Beauftragte voor de stad Amsterdam, Museumplein 19, <u>Amsterdam-Zuid.</u> 37/99/1 M. 17 Augustus 1942.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: Verzonden 18/12] VD/SV 37/117/2 M. 17 December 1943. den Heer A.Gombault Wirtschaftsreferent Büro Beauftragte für die Stadt Amsterdam, Museumplein 19, Amsterdam-Zuid. wijk 24 ...

# TRANSCRIPTIE *(Handgeschreven bovenaan:)* Celia *(Rechtsboven:)* HB. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Herrn A.Gombault, &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Wirtschaf...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: *Verzonden 31/1*] [Getypt: G.] 11/2/2 M. 31 Januari 1939. den Heer Joh.A.Bymolt, Valeriusstraat 290, <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wyk 13. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 30 dezer bericht ik U, dat aan Uw sollicitatie geen gevolg kan worden gegeven. De Directeur,