W. van Amsterdam

Zakelijke brief / Verzoekschrift

* **Kern van de klacht:** De vereniging protesteert tegen de praktijken van een zekere heer M. Vos. Hij verkoopt karren aan marktkooplieden onder voorwaarden die volgens de vereniging bedoeld zijn om de gemeentelijke belastingheffing te omzeilen. * **Belang:** De verhuurders van marktkramen en karren zien hun klandizie en hun aantal standplaatsen afnemen door deze constructie. Ze ervaren dit als oneerlijke concurrentie en een bedreiging van hun bedrijfsmodel. * **Verzoek:** De vereniging dringt aan op een wijziging of aanvulling van het "Reglement kramenverhuur" om de verkoop van eigen materialen door kooplieden op deze wijze te blokkeren en de positie van de professionele verhuurders te beschermen. * **Terminologie:** "Carriers" verwijst naar transportfietsen of bakfietsen die in die tijd veelvuldig voor transport in de stad werden gebruikt. "M.W." staat voor Marktwezen; "B. en W." voor Burgemeester en Wethouders.

Document

Dit document is een typisch voorbeeld van een Nederlands dagblad uit het interbellum, kort voor de Duitse inval. De bladspiegel is strak georganiseerd in kolommen met duidelijke koppen. 1. **Politieke context:** De focus op Nederlands-Indië in de eerste kolom laat zien hoe centraal de koloniën stonden in het politieke debat van die tijd. Er wordt gesproken over begrotingen, loonstandaarden en de "geleidelijke liquidatie" van een interneringskamp, wat duidt op administratieve en juridische hervormingen. 2. **Culturele betekenis:** De recensie van Sir Adrian Boult (een beroemde Britse dirigent) benadrukt de internationale culturele uitwisseling die ondanks de oorlogsdreiging in Europa nog plaatsvond. De recensent merkt op dat Duitse en Engelse werken "vredig nevens elkander stonden". 3. **Maatschappelijke toon:** De berichtgeving over de rechtszaak van de "landwachter" is gedetailleerd en bijna transcriptie-achtig, wat de toenmalige interesse in lokale misdaad en rechtspraak weerspiegelt. 4. **Advertenties en Mengelnieuws:** De kleine berichten over branden (boerderij afgebrand) en sport (Nederlands elftal) geven een beeld van het dagelijks leven.

Handgeschreven verzoekschrift (brief).

In deze brief verzoekt visboer D. Gooijer om een toewijzing voor de verkoop van mosselen. Enkele opvallende punten uit de tekst: * **Argumentatie:** Gooijer voert aan dat hij historisch gezien altijd mosselen verkocht, behalve het voorgaande jaar (1941). Hij wijt dit aan de toenmalige drukte, maar benadrukt dat hij het product nu hard nodig heeft. * **Economische druk:** De schrijver meldt dat de "tussche ruimte van de toewijzingen op de Gem afslag" (de Gemeentelijke Visafslag) steeds groter wordt. Dit duidt op schaarste en onregelmatige aanvoer van reguliere vis tijdens de oorlogsjaren. * **Bedrijfsvoering:** Vanwege de verplichte openingstijden (10:00 tot 17:00 uur) heeft hij extra handel nodig om de exploitatie van zijn winkel aan de Roelof Hartstraat rendabel te houden. De mosselen moeten voor een "opleving" zorgen. * **Administratieve verwerking:** De kanttekening "Heeft kaart" suggereert dat de administratie heeft gecontroleerd of de aanvrager over de juiste vergunningen of registraties beschikte.

Brief en ambtelijke aantekeningen.

* **Kernboodschap:** De brief is een reactie van Har. Stam op een klacht over een tekort van 4 pond gerookte aal bij een levering aan de weduwe J. Doodjes. Stam wast zijn handen in onschuld en suggereert dat een onbetrouwbare hulp ("verkeerde helper") de vis wellicht onderweg heeft doorverkocht. * **Personen:** * **Har. Stam:** De afzender, vermoedelijk verantwoordelijk voor de viskar of handel. * **A. de Boer:** Inspecteur van het Marktwezen, die toezicht hield op de handel in de stad. * **Wed. J. Doodjes:** De klaagster die de vis niet heeft ontvangen. * **Wethouder v.d. Levensmiddelen:** De politiek verantwoordelijke naar wie de weduwe wordt doorverwezen voor haar verzoek/klacht. * **Toon:** De toon van Stam is enigszins gelaten ("Dit is wel eens meer gebeurd"), wat duidt op de rommelige omstandigheden in de handel tijdens de oorlogsjaren.

Nota / Pro Forma Factuur (vervolg)

Dit document is een vervolgblad van een pro forma factuur voor koelhuisopslag. De N.V. Nederlandsche Veiling bracht kosten in rekening voor het koel houden van grote partijen uien en rode kool. De kostenstructuur is gebaseerd op: 1. **Gewicht:** Berekend in kilogrammen (kg), vaak herleid van aantallen kratten (kr.) of knapzakken/balen (kn.). 2. **Tijdsduur:** De termijn wordt aangegeven in periodes van 4 weken. 3. **Tarief:** Er wordt een standaardtarief gehanteerd van 0,15 cent per kilogram per 4 weken. 4. **Bijkomende kosten:** Over het totaalbedrag aan "koelloon" (f. 243,73) wordt 7% extra gerekend voor assurantie (verzekering) en administratiekosten (Admk.), wat leidt tot een eindtotaal van f. 260,79.

Nota / Pro forma factuur voor koelloon (koelopslagkosten).

Deze pro forma factuur geeft een gedetailleerd overzicht van de koelkosten voor uien in de periode van eind 1942 tot mei 1943. De factuur is gericht aan de "Combinatie Grossiers in Stapelgroenten", wat suggereert dat meerdere handelaren hun voorraden gezamenlijk lieten opslaan. **Opvallende punten:** * **Termijnen:** De kosten worden per week, per 14 dagen of per 4 weken berekend. * **Tarieven:** Er wordt gewerkt met een tarief van een halve cent per kilogram per 14 dagen voor de eerste periode, en daarna 0,15 cent per kilogram per week of per 14 dagen. * **Correcties:** Er zijn duidelijke typefouten in de jaartallen hersteld. Enkele data die als '43 waren getypt, zijn doorgehaald en moeten waarschijnlijk als '42 worden gelezen om de chronologische volgorde vanaf november 1942 te herstellen. * **Product:** Het gaat om grote hoeveelheden uien (kratten van 28 kg of 24 kg), met totale gewichten per partij van respectievelijk circa 46.000 kg en 64.000 kg. ---

Een rekening (nota) voor de kosten van gekoelde opslag ("koelloon") van landbouwproducten.

* **Type document:** Een rekening (nota) voor de kosten van gekoelde opslag ("koelloon") van landbouwproducten. * **Inhoud:** Het document specificeert de opslag van drie grote partijen over een periode van ongeveer zes maanden (eind 1942 tot mei 1943). Het betreft koolrapen (ruim 565 ton) en uien (ruim 55 ton). * **Tarieven:** De prijzen worden berekend per kilogram per tijdseenheid. Er worden twee tarieven gehanteerd: 0,5 cent per kg per 14 dagen en 0,15 cent per kg per week. * **Administratie:** Het gebruik van "Nota No. II" en formuliernummer "K 442" wijst op een gestructureerde boekhouding. De berekeningen zijn nauwkeurig tot op de cent.

Nota (rekening) voor koelhuishuur.

* **Valuta:** De bedragen zijn genoteerd in guldens (f.), met centen achter de punt. * **Tarieven:** Er worden twee basistarieven gehanteerd voor het koelloon: * ½ cent per kg per 14 dagen (initieel opstart- of basistarief). * 0,15 cent per kg per week (o.15c.p.kg.p.w.) voor de vervolgperiodes. * **Hoeveelheden:** Het betreft aanzienlijke partijen. De kool (opslag 5579) start bij ruim 321 ton en neemt gedurende de maanden af tot circa 203 ton, wat duidt op geleidelijke verkoop of uitgifte uit de voorraad. Bij opslag 5580 wordt verwezen naar "2155 kn." (waarschijnlijk 'kisten' of 'knollen/netten'), omgerekend naar 60.340 kg (ca. 28 kg per eenheid). * **Termijn:** De nota dekt een periode van eind 1942 tot mei 1943. * **Administratieve codes:** Rechtsboven in de tabel staat de code "K 442", mogelijk een formuliernummer of drukkerijcode.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratief bijblad/notitie van de gemeente Amsterdam (Marktwezen). * **Referentienummers:** M. No. 25/216/1 (1940) en 25/216/2. * **Datum:** Oktober/november 1940. * **Betrokkene:** W.J. de Waal. * **Locatie:** Albert Cuypstraat, Amsterdam (Marktplaaats 63).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële brief/aanmaning. * **Afzender:** Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14. * **Ontvanger:** Den Heer J.A.A. Weterings, Groenburgwal 67 I, Amsterdam-C. * **Datum:** 4 Januari 1940. * **Referentienummer:** No. 33/2/7 M. * **Onderwerp:** Achterstallige betaling marktgeld voor standplaats op de Westerstraat-markt.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële brief / oproep van een gemeentelijke dienst. * **Afzender:** Dienst van het Marktwezen Amsterdam (gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14). * **Ontvanger:** Den Heer W.C. Schep, 3e Egelantiersdwarsstraat 10 I, Amsterdam-Centrum. * **Datum:** 10 december 1940. * **Referentienummer:** 33/109/11 M. * **Betreft:** Voorgenomen intrekking van e...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief. * **Datum:** 7 september 1940. * **Locatie:** Amsterdam (afgekort als A’dam). * **Afzender:** B. Steen, gevestigd aan de St. Antoniesbreestraat 16, Amsterdam. * **Geadresseerde:** De Weledel Zeergeleerde Heer Dr. W.S. Laan, Directeur der Marktwezen der Gemeente Amsterdam. * **Kenmerk/Referentie:** Nº 33/78/I.M. 1940 9/3.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële brief/sommatie. * **Instelling:** Marktwezen Amsterdam (Gemeente Amsterdam). * **Locatie afzender:** Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W.). * **Geadresseerde:** Mevr. M.E. Weterings-de Rooy, Groenburgwal 67 I, Amsterdam-C. (Wijk 3). * **Datum:** 17 januari 1940. * **Referentienummer:** 90/5/4 M. * **Kenmerken:** Getypt op voorgedrukt br...