H.J. Woudenberg

Document

Dit document betreft een interne correspondentie over de afhandeling van een ongevraagd advies. Een groep leden van het **Arbeiders-Front (A.F.)** had een brochure geschreven met voorstellen voor de distributie van levensmiddelen op de **Centrale Markt (C.M.)** van Amsterdam. De schrijver van de memo adviseert zijn superieur (W.L.M.) om de voorstellen niet serieus te nemen. De kernargumenten voor afwijzing zijn: 1. **Gebrek aan legitimiteit:** De brochure komt niet van het officiële bestuur van het A.F., maar van individuele leden die "buiten de leiding om" handelen. 2. **Kwaliteit:** De inhoud wordt omschreven als "verward" en leent zich niet voor een "serieuze behandeling". 3. **Bevoegdheid:** De schrijver merkt op dat veel van de aangesneden punten onder centrale overheidsinstanties vallen (zoals het Bureau Prijsbeheersching) en niet onder het lokale marktwezen. Het document illustreert de bureaucratische omgang met politiek gemotiveerde inmenging in de voedselvoorziening tijdens de bezettingsjaren.

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

De brief is een formeel verzoek voor de promotie van een cultureel evenement: een kindervoorstelling in Park Frankendaal. De toon is beleefd en bureaucratisch. De aanwezigheid van handgeschreven kanttekeningen is cruciaal; deze wijzen op de strikte regulering van publieke uitingen tijdens de bezettingsjaren. Hoewel de brief op 28 juli is verzonden, meldt een ambtenaar (waarschijnlijk van de afdeling Algemene Zaken van het stadhuis) een dag later dat de benodigde vergunning voor het aanplakken nog ontbreekt. Dit toont de bureaucratische controle aan die zelfs over kleine, lokale evenementen werd uitgeoefend.

Getypte brief op officieel briefpapier met handgeschreven annotaties.

Het document is een standaard schrijven van de Amsterdamse afdeling van het NVV. De kern van de brief is een verzoek om promotiemateriaal (reclamebiljetten) op te hangen voor een activiteit van "Vreugde en Arbeid". De brief vertoont de typische kenmerken van bureaucratische correspondentie uit de bezettingstijd: 1. **Formele toon:** Gebruik van de u-vorm en de standaard afsluiting "Hoogachtend". 2. **Administratieve verwerking:** De handgeschreven aantekeningen onderaan tonen de 'levensloop' van het document bij de ontvanger. Het is beantwoord op 16 mei 1941 en er is een instructie gegeven ("aanhangen in het gebouw"). De laatste krabbel bevestigt dat de posters daadwerkelijk zijn opgehangen op 18 november (of mei) 1941. 3. **Identiteit:** Het NVV-logo (het tandwiel) is prominent aanwezig, maar de inhoud verraadt de politieke verschuiving van die tijd.

Handgeschreven memo of notitie op gelinieerd papier (met kartelrand aan de bovenzijde).

De notitie betreft de distributie en export van groenten, een kritiek onderwerp in de Nederlandse economie en voedselvoorziening. * **Inhoud:** De schrijver meldt dat er een geleidelijke ("successievelijk") verbetering in de aanvoer van groenten wordt verwacht binnen twee weken. Er is een spanningsveld tussen de export (waarschijnlijk naar Duitsland) en de "binnenlandsche behoefte", waarover overleg nodig is met instanties. * **Handschrift:** Een vlot, zakelijk cursief handschrift, typerend voor een ambtenaar of beheerder uit het midden van de 20e eeuw. * **Spelling:** Het gebruik van de 'ch' in "binnenlandsche" en de dubbele 'o' in "oogenblik" wijst op de spelling De Vries-Te Winkel, die officieel tot 1947 in gebruik was. * **Personen:** Er wordt verwezen naar "Mr. Woudenberg". Dit duidt zeer waarschijnlijk op H.J. Woudenberg, een prominente NSB'er die tijdens de bezetting leider was van het Nederlandsch Arbeidsfront (NAF). De naam "H. Jonker" komt vaker voor in administratieve contexten uit die tijd.

Verslag van een bespreking (notulen) met daarin opgenomen een afschrift van een brief.

Dit document is een verslag van een formeel overleg tussen de directie van het Amsterdamse Centrale Marktwezen en vertegenwoordigers van zowel werkgevers (grossiers) als werknemers (vakbond). Het centrale thema is de behoefte aan strakkere regulering en orde op het marktterrein. De kernpunten uit de geciteerde brief en het begin van de bespreking zijn: 1. **Toegangscontrole:** Men pleit voor een systeem met toegangsbewijzen om ongeautoriseerde personen te weren of de stroom mensen te beheersen. 2. **Werktijden:** Er is een wens om de openingstijden voor de kleinhandel en de aanvangstijden van de werkzaamheden beter op elkaar af te stemmen ("georganiseerd overleg"). 3. **Organisatiegraad:** De heer Holtrop benadrukt dat de organisatie op de Centrale Markt, in tegenstelling tot andere gemeentelijke instellingen zoals het slachthuis, tot dan toe ordelijk is verlopen. Hij noemt specifiek de aansluiting van de aardappellossers bij het N.V.V. als voorbeeld van deze "rustige" ontwikkeling.

Getypte brief (circulaire) met handgeschreven aantekeningen.

Deze korte zakelijke brief is een begeleidend schrijven bij reclameposters voor een voorstelling van de organisatie "Vreugde en Arbeid". De afzender, L.F. Reeker Jr. namens het NVV, verzoekt de ontvanger om de posters op een zichtbare plek op te hangen. De handgeschreven aantekening onderaan ("Opgehangen 7/4 - '42") dient als bevestiging dat de opdracht is uitgevoerd op 7 april 1942.

Officiële brief/correspondentie (doorslag op dun papier).

* **Inhoud:** De brief is een korte, zakelijke uitnodiging voor een bespreking op kantoor. De bijeenkomst is een reactie op een eerdere brief van de ontvanger van 10 april 1942. * **Toon:** Formeel en gezaghebbend ("verzoek ik U... te komen"). * **Organisatie:** De geadresseerde werkt bij de Dienst Rechtsbescherming van het N.V.V. (Nederlands Verbond van Vakverenigingen). De afkorting "Wnd. Leider" staat voor Waarnemend Leider. * **Locatie:** Het adres Prins Hendrikkade 49-51 te Amsterdam is een historisch pand nabij het Centraal Station. * **Tijdskader:** De brief is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland.

Dienstbrief / Officiële correspondentie.

* **Vorm:** Een officiële brief op voorgedrukt briefpapier van het Nederlandsche Arbeidsfront. De tekst is getypt, met handgeschreven toevoegingen (stempels, paraaf en handtekening). * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "mededeeling", "eventueele"). De aanhef "Kameraad" en de afsluiting "met kameraadschappelijken groet" zijn typerend voor de nationaalsocialistische terminologie van die tijd. * **Inhoud:** De brief bevestigt een geplande bijeenkomst op 24 augustus 1942 voor het personeel van de Amsterdamse Gemeente Marktwezen. De bijeenkomst vindt plaats in de bovenzaal van Café Marcanti aan de Jan van Galenstraat. Er worden instructies gegeven over de organisatie (zaalhuur, aanwezigheid) en de protocollaire opening/sluiting van de vergadering, mocht de heer Sixma afwezig zijn. * **Fysieke kenmerken:** Het document vertoont archiefkenmerken zoals dossiernummers en stempels die wijzen op administratieve verwerking. De rode pijl onderaan is een opvallend visueel element om het referentienummer te benadrukken.

Handgeschreven notitie op een los blad (mogelijk een dossier-notitie).

* **Inhoud:** De notitie bevat een korte, dwingende instructie om iets (waarschijnlijk een brief of document) nog niet te verzenden. De schrijver is van mening ("m.i." - mijns inziens) dat het N.V.V. eerst of direct daarna op de hoogte gesteld moet worden. * **Schrifttype:** Een vlot, hellend cursief handschrift uit het midden van de 20e eeuw. Kenmerkend is het gebruik van de afkorting "m.i." en het afbreken van het woord "wor-gesteld" over twee regels. * **Afkortingen:** * **m.i.:** Mijns inziens. * **N.V.V.:** Nederlands Verbond van Vakverenigingen. * **Ondertekening:** De naam onder de datum is lastig te ontcijferen, maar lijkt te lezen als "Detten" of "Letter". Gezien de context van de administratie in die tijd is dit waarschijnlijk een paraaf of naam van een behandelend ambtenaar of functionaris.

Krantenknipsels (geplakt op een ondergrond).

* **Stijl en Taal:** De teksten zijn geschreven in de formele stijl van de vroege jaren '40. Opvallend is het gebruik van eufemismen en politiek jargon in het eerste fragment ("nieuwe oriënteering", "concentratie van krachten"), wat wijst op de invloed van de bezetter op de Nederlandse vakbeweging. * **Typografie:** Gebruik van een traditionele schreefletter (Serif) voor de broodtekst. De koppen van de verschillende secties variëren in dikte en stijl. * **Onderbrekingen:** De teksten van fragment 2, 3 en 4 breken abrupt af aan de rand van het knipsel, wat gebruikelijk is bij dergelijke verzamelingen. In fragment 3 (Bruintje Beer) lijkt er een zetfout of een fysieke beschadiging in de tekstkolom te zitten waardoor de zinnen niet logisch doorlopen.

# TRANSCRIPTIE Den Weledel gestr Hr J H M v Stuivenberg p/a Bedrijfsgebouw Dijkgraafscheweg 119 Onder dankzegging heb ik hierbij de eer u te retourneeren, vijf nummers v/h Bouw- kundig weekblad, welke indertijd door u aan Hr Jonkman van mijn dienst ter inzage werden verstrekt 7/8-44 [In rode inkt linksonder:] 48/32/1

# TRANSCRIPTIE VP/HG. [handgeschreven: *extra*] 59/4/2 M. 30 Januari 1939. Vordering op borgen van H.J. Houtkooper. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l b i e r</u> .

# TRANSCRIPTIE VP/HG. Extra [handgeschreven] 25/198/5 M. 28 September 1940. den Heer J.van Toornenberg, Govert Flinckstraat 237 hs, Amsterdam-Zuid. Wijk 17. In verband met het feit, dat U zich op Zaterdag 21 September jl. op Uw plaats op de markt Albert Cuypstraat heeft laten assisteeren, zonder dat U daarvoor dezerzijds toestemming was verleend, heb ik U, overeenkomstig het bepaalde in arti...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven bovenaan:] *Verzonden 9/8 Jonkman* [paraaf] [Getypte tekst:] 48/32/1 M. J/RP. : 5. 8 Augustus 1944. Den Weledel Gestrenge Heer Ir. J.H.M. van Stuyvenberg, p/a Bedrijfsgebouw, Dijkgraafscheweg 119, <u>W a g e n i n g e n .</u> Onder dankzegging heb ik hier- bij de eer U te retourneeren vijf num- mers van het Bouwkundig weekblad, welke indertijd door U aan den...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, vaag]: Suppleert (?) J.J. Hofman 25. 11 - 1884 Halmaheirastraat 4 III geauth. fam. v. Bloem sinds 9. 7 - 28 abs. B. Kamstra sinds October 1986.