J. Hartog

Administratieve lijst / Tabel.

Dit document is een typisch voorbeeld van crisisadministratie. In de zomer van 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, mobiliseerde Nederland zijn leger. * **Structuur:** De tabel is zeer gestructureerd en bevat alle noodzakelijke gegevens om een marktkoopman te identificeren: naam, geboortedatum, adres en de specifieke markt waar hij werkzaam was. * **Annotaties:** De handgeschreven vinkjes en de rode letter 'F' tonen aan dat de lijst actief gecontroleerd is tegen andere registers (zoals het bevolkingsregister of de militaire registers). * **Geografie:** De genoemde adressen en markten bevinden zich hoofdzakelijk in Amsterdam (Albert Cuypstraat, Ten Katestraat, Dapperstraat, etc.). Dit suggereert een sterke lokale impact van de mobilisatie op de voedselvoorziening en handel in de stad. * **Opmerkingen:** Bij J.G. Burink staat een specifieke notitie: "buitengewoon dienstplichtige nog niet opgeroepen". Dit wijst op een verschil in militaire status tussen de mannen op de lijst.

Handgeschreven verzoekschrift op gelinieerd papier.

De brief is een formeel verzoek van J. Hartog, een koopman met een vaste plek op de Albert Cuypmarkt, aan de gemeentelijke Dienst der Markten. Hij verzoekt om een 'assistentiekaart' voor zijn vader, Hartog Hartog. Dergelijke kaarten waren noodzakelijk om derden legaal te laten meehelpen bij een marktkraam. De brief is geschreven in een keurig, zakelijk handschrift en volgt de gangbare etiquetten van die tijd. De toevoeging "(C)" bij de adresregel staat voor Amsterdam-Centrum.

Officiële brief/vergunning.

* **Inhoud:** De brief is een formele toestemming aan de heer J. Hartog om zich op zijn marktplaats op de Albert Cuypstraat te laten bijstaan door zijn vader, H. Hartog (geboren in 1887). * **Correctie:** In de getypte tekst is het woord "zoon" doorgehaald en vervangen door het handgeschreven woord "vader". Dit duidt op een administratieve correctie of een verandering in de aanvraag waarbij niet de zoon, maar de vader als assistent wordt aangesteld. * **Beperkingen:** De toestemming is "tot wederopzegging" (voorlopig) en er wordt expliciet vermeld dat de vader de houder mag "bijstaan" maar "niet vervangen". Dit betekent dat de vergunninghouder (J. Hartog) zelf aanwezig moet blijven. * **Locatie:** De Lepelstraat lag in de toenmalige Jodenbuurt van Amsterdam, nabij de Plantagebuurt en het Waterlooplein. De Albert Cuypmarkt was (en is) een van de belangrijkste markten van de stad.

Doorslag van een officiële brief (mogelijk van de Dienst van het Marktwezen).

In deze brief reageert de directeur van een niet nader genoemde Amsterdamse gemeentelijke dienst (vermoedelijk het Marktwezen) op een verzoek van de heer G.H. Pelgrim. De brief bevat twee belangrijke besluiten: 1. **Assistentie op de markt:** De heer Pelgrim krijgt toestemming om zich op zijn marktplaats op het Mosplein te laten bijstaan door zijn zuster, mevrouw J. den Hartog-Pelgrim. Er wordt expliciet bij vermeld dat zij hem mag bijstaan, maar hem niet volledig mag vervangen ("niet vervangen"). Dit wijst op strikte regels omtrent persoonlijke aanwezigheid van vergunninghouders. 2. **Wijziging handelswaar:** Pelgrim heeft verzocht om zijn assortiment te mogen wijzigen naar "ongeregeld" (diverse goederen/ongeregelde goederen), waarvoor de directeur eveneens toestemming verleent. De toon is zakelijk en formeel, typerend voor overheidscommunicatie uit die tijd.

Getypte brief (doorslag of officieel afschrift)

In deze zakelijke correspondentie uit februari 1941 reageert de directeur van een gemeentelijke instantie op een verzoek van een marktkoopman, de heer G.H. Pelgrim. Er worden twee besluiten gecommuniceerd: 1. **Assistentie op de markt:** Pelgrim krijgt toestemming om zich te laten bijstaan door zijn zus, J. den Hartog-Pelgrim, op zijn standplaats op de markt aan het Mosplein in Amsterdam-Noord. Er wordt expliciet benadrukt dat het gaat om "bijstaan" en "niet vervangen", wat betekent dat de vergunninghouder zelf aanwezig moet blijven. 2. **Wijziging handelswaar:** Zijn verzoek om de aard van zijn handelsartikelen te wijzigen naar "ongeregeld" (diverse ongeregelde goederen, vaak tweedehands of restpartijen) wordt goedgekeurd. De toon is formeel en administratief, kenmerkend voor de ambtelijke communicatie van die tijd.

Administratief bijblad / mutatieformulier (Alg. Zaken Model No. 14).

* **Inhoud:** Het document bevat de opdracht aan een zekere "Hr. Dijkema" om G.H. Hartog per 18 april 1942 "af te voeren" uit de administratie. De term "afvoeren" is hier een ambtelijk eufemisme voor de uitschrijving uit het bevolkingsregister, wat in deze periode vaak de administratieve voorloper was van arrestatie of deportatie. * **Personen:** * **G.H. Hartog:** Betreft Gerrit Hendrik Hartog (geboren 1922), die op Mosplein 18 woonde. * **Smit:** De ambtenaar die de mutatie doorgeeft. * **de Kaay:** Inspecteur van politie. In Amsterdam was een inspecteur genaamd De Kaay werkzaam bij de Politie in de oorlogsjaren. * **D.M.:** De verwijzing "zie D. M. 18/4 1942" staat voor de 'Dagmutaties' van de politie, waarin dergelijke administratieve wijzigingen werden vastgelegd.

Ambtelijk bijblad/geleideformulier (Model No. 14, Algemene Zaken).

Dit document is een ambtelijk routeringsformulier ("Bijblad") dat werd gebruikt om een dossier binnen een gemeentelijke organisatie (waarschijnlijk Amsterdam) te verplaatsen voor behandeling. * **Betrokken persoon:** Het betreft J. Hartog, woonachtig op Gaaspstraat 110. De Gaaspstraat ligt in de Amsterdamse Rivierenbuurt. * **Ambtenaren:** Er is sprake van een "Marktambtenaar", de heer Th. van Muikerken. De vermelding van een marktambtenaar in januari 1942 is saillant; in deze periode waren er specifieke "Joodse markten" ingesteld (onder andere in de Gaaspstraat) als onderdeel van de segregatiepolitiek van de Duitse bezetter. * **Data:** De administratieve verwerking vindt plaats tussen 4 januari en 14 januari 1942. De notitie "12-1-'41" lijkt een verschrijving van de ambtenaar te zijn (een veelvoorkomende fout aan het begin van een nieuw jaar), gezien de overige data in 1942 staan. * **Functie:** Het document diende om het dossier "ter kennisneming" of voor advies door te sturen aan de controleur of de marktambtenaar.

Ambtsbericht / Rapportage.

Dit document is een ambtelijk rapport over de controle op de "kadegeldinning" (het innen van liggeld) bij de Amsterdamse hulpmarkten tijdens de Tweede Wereldoorlog. De belangrijkste bevindingen zijn: 1. **Handhaving van ligduur:** De marktmeester treedt streng op tegen schippers die "leeg" aan de kade blijven liggen zonder te vertrekken (zoals de *Catharina*). Hij dreigt direct met extra kosten als het schip niet tijdig vertrekt. 2. **Administratieve correctie:** Er wordt een fout van een andere ambtenaar (contrôleur Hijkamp) gesignaleerd en gecorrigeerd. Dit wijst op een strikte administratieve discipline, zelfs onder oorlogsomstandigheden. 3. **Vervoerscapaciteit:** De genoemde tonnages (variërend van 71 tot 549 ton) geven een beeld van de grootte van de schepen die de stad van voorraden voorzagen. Er is sprake van zowel actieve lossing als schepen die klaarliggen ("lichters"). 4. **Handgeschreven toevoegingen:** De latere aantekeningen in de kantlijn tonen aan dat het rapport is opgevolgd door de bedrijfsstaf en dat er financiële afhandelingen hebben plaatsgevonden (zie de fl. 21.96 bij de *Catharina*).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift op gelinieerd papier. * **Datum:** 15 februari 1941. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** J. Hartog, Lepelstraat 1b I, Amsterdam. * **Ontvanger:** De Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Kenmerken:** Bevat een paars administratief stempel bovenaan en een handgeschreven paraaf in potlood.

# DOCUMENT INFO | Kenmerk | Details | | :--- | :--- | | **Type document** | Administratieve registratiekaart / inspectierapport (Marktwezen Amsterdam) | | **Datering** | November 1940 | | **Betreft** | S. Hartog, marktkramer | | **Locatie** | Amsterdam (Westerstraat en Albert Cuypstraat) | | **Archiefreferentie** | No. 33/104/g M. 1940 |

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve dossierkaart of bijblad betreffende een marktvergunning. * **Datering:** September 1940. * **Betrokkene:** S. Hartog (markthandelaar). * **Locatie:** Amsterdam (Westerstraat en Albert Cuypstraat). * **Referentienummers:** 33/80/1 en 33/80/2.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Doorslag van een officiële brief/vergunning. * **Datum:** 3 maart 1941. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). * **Geadresseerde:** De heer J. Hartog, Lepelstraat 16 I, Amsterdam-Centrum. * **Onderwerp:** Toestemming voor bijstand op een marktplaats aan de Albert Cuypstraat. * **Kenmerken:** Getypt m...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift. * **Datum:** 16 augustus 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** S. Hartog, Meerhuizenstraat 34, Amsterdam. * **Ontvanger:** Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. * **Kenmerken:** Voorzien van een administratief nummer (№ 25/162/1 M. 1940) en een datumstempel (19/8), vermoedelijk de datum van ontvangst.