E. Mouwes
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
E. Mouwes was een marktkoopman actief op de Waterloopleinmarkt. In augustus 1939 kreeg hij een administratieve sanctie omdat hij fruit afval achterliet in de markthal en een bevel van een controleur negeerde. Hij had ook een stand op de Centrale Markt (als ontvanger). In 1943 wordt hij vermeld in lijsten die geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap en het ariseringssysteem, maar zijn specifieke lotgevallen na 1943 zijn onbekend.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
Heden morgen hebben de koopers E. Mouwes, kaart No 1472 en M. Mouwes, kaart No 529, in de hal op de plaatsen No 10 en 11 een partij fruit, welke zij bij de Fa: Beugel hadden gekocht, gesorteerd.
| 18/33 | E. Mouwes | 7/11 '79 | Z | Nw. Uilenb.straat 74ᴵ | " |
| 18/33 | E. Mouwes | 7/11 '79 | Z | Nw. Uilenb.straat 74ᴵ | " |
Archiefdocumenten
Officieel rapport van de Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen.
* **Aanleiding:** De controleur van het Marktwezen rapporteert een overtreding door twee handelaren, E. en M. Mouwes. Zij hebben fruit gesorteerd in de markthal maar nagelaten het afval op te ruimen, ondanks een direct bevel van de controleur. * **Recidive:** Het rapport benadrukt dat dit niet de eerste keer is; de heren hebben al eerder waarschuwingen gekregen voor soortgelijk gedrag (het niet naleven van de hygiënevoorschriften). * **Sanctie:** De overtreding wordt hoog opgenomen. Waar een eerste waarschuwing blijkbaar niet hielp, volgt nu een zware sanctie: een schorsing ("uitsluiting") van de markt voor drie dagen, specifiek op 9, 10 en 11 augustus 1939. * **Administratieve verwerking:** Het document toont de korte lijnen binnen het marktbeheer. Het rapport wordt op de 5e opgesteld, en op de 7e neemt de bedrijfschef het besluit tot uitsluiting. De adressen van de handelaren (Willemsstraat en Nieuwe Prinsengracht) zijn met de hand toegevoegd, waarschijnlijk voor de verzending van de officiële aanzegging van de straf.
Brief (officiële aanzegging/beschikking)
* **Inhoud:** De brief is een officiële kennisgeving van een administratieve sanctie. De geadresseerde, de heer E. Mouwes, heeft op 5 augustus 1939 de marktregels overtreden door afval achter te laten en een bevel van een controleur te negeren. * **Sanctie:** Op basis van het marktreglement (artikel 39, lid 1) wordt Mouwes de toegang tot de Centrale Markt ontzegd voor een periode van drie aaneengesloten dagen (9 t/m 11 augustus 1939). * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in het Nederlands van voor de spellinghervorming van Marchant (gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' in woorden als 'namelyk' en 'Vrydag', en de naamvallen zoals 'den' en 'hiermede'). De toon is formeel en autoritair. * **Administratieve context:** De brief getuigt van een strikte handhaving van de hygiëne- en orderegels op de Centrale Markt in Amsterdam. Voor een marktkoopman betekende een toegangsverbod van drie dagen een direct verlies van inkomsten.
Administratief registerblad / grootboekpagina.
Dit document vormt een administratieve neerslag van de grootschalige diefstal van Joodse bezittingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het register toont een systematische aanpak waarbij elke persoon wordt geïdentificeerd met een uniek nummer (Serie/No). Opvallend is de concentratie van adressen in de Joodse buurt (Jodenbreestraat, Lepelstraat, Nieuwe Kerkstraat) en de Transvaalbuurt. De kolom "d.d. Inlevering" laat zien dat eind januari 1942 een piekperiode was voor het vorderen van deze eigendommen. Marginale notities zoals "per post", "ingeleverd Stadhuis" en verwijzingen naar sociale zaken ("M.S.") wijzen op de complexe bureaucratische verwevenheid van de roof. Namen die vaker voorkomen (zoals Locher, Waterman, Nikkelsberg) duiden op de registratie van volledige gezinnen of verwanten.
Register/Lijst van personen met adressen (handgeschreven).
De lijst vertoont kenmerken van een administratieve index van personen. Opvallend is de concentratie van namen die historisch geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Nikkelsberg, Pach, Sarfatij, Pinto, Polak, Sjouwerman). De adressen bevinden zich grotendeels in de toenmalige Joodse buurt (Uilenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Krugerplein). De kolommen "S." en "№" verwijzen hoogstwaarschijnlijk naar dossier- of kaartnummers in een centraal archief. De doorhalingen suggereren mutaties, zoals verhuizingen of administratieve correcties.
Administratieve lijst/register (waarschijnlijk bevolkingsregister of een specifiek hulpregister voor sociale zorg of belasting).
- **Inhoud:** De lijst toont een overzicht van Amsterdamse inwoners, gerangschikt op naam met bijbehorende geboortedatum, een code (waarschijnlijk geloofsovertuiging of burgerlijke staat) en hun woonadres. - **Geografie:** De adressen bevinden zich grotendeels in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt) en de oude Joodse buurt in het centrum. - **Demografie:** Veel familienamen op de lijst duiden op een Joodse achtergrond (o.a. Mechanicus, Meents, Mok, Mouwes, Pach, Pinto, Polak, Van Praag). - **Coderingen:** - De Romeinse cijfers (I, II, III) en de superscript 4 achter huisnummers geven de verdieping aan ("hoog"). De letter 'b' staat voor benedenwoning. - De letter 'D' in de rechterkantlijn (bij J. Peper en J. Pronto) staat zeer waarschijnlijk voor 'Dood' of 'Deces', een standaard archiefmarkering om aan te geven dat de persoon is overleden. - De terugkerende opmerking "A. gr. fund" (of 'funt') verwijst mogelijk naar een administratief fonds of een specifieke registratielijst (bijv. 'Algemeen Grondfonds' of een pensioenlijst).
Archieflijst-vermeldingen
Administratief registerblad / grootboekpagina.
| 18 | 33 | E. Mouwes | Nw Heerengracht 74 I (*gecorrigeerd naar:* Vechtstr. 84 II) | 28-1-42 |
Register/Lijst van personen met adressen (handgeschreven).
| 18 | 33 | E. Mouwes | [Nw Uilenb.str.] $74^I$ |
Getypte lijst van personen (pagina 4 van een groter document).
| E.Mouwes | 3-11-79 | N.Uilenburgerstr.74 I | | | 1 | |
Administratieve lijst/register (waarschijnlijk bevolkingsregister of een specifiek hulpregister voor sociale zorg of belasting).
| 18/33 | E. Mouwes | 7/11 '79 | Z | Nw. Uilenb.straat 74ᴵ | " |
Koopliedenlijst - WATERLOOPLEIN
| E.Mouwes | 5-11-79 | Nieuwe Uilenburgerstraat 74 I |
Koopliedenlijsten
Uilenburg
Uilenburg — standplaats 1
Relevante Archieffragmenten
Div. bylagen (w.o. teek).
# TRANSCRIPTIE H Molenaar
# TRANSCRIPTIE H Molenaar
# TRANSCRIPTIE [Links boven, getypt:] E. van Meekeren Ruyterkade 19 Amsterdam.-
# TRANSCRIPTIE Terrein E. (vervolg)