H.C. Boeske
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
H.C. Boeske was een marktkraamhouder die actief was op de Albert Cuypstraat (standplaats 117) en de Vischmarkt, met een vaste stand op de Waterlooplein. In 1940 kreeg hij een berisping omdat hij niet op tijd vertrok van zijn standplaats. In 1941 werd zijn visinkoop beperkt van 60 kg naar 40 kg door rantsoeneringsmaatregelen. In 1942 werd hij gewaarschuwd en opgeroepen om achterstallige marktgeld te betalen, maar verscheen niet. In juli 1944 was hij aan huis gekluisterd vanwege borstkwaal (tuberculose of chronische bronchitis).
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Doorslag van een officiële waarschuwingsbrief / reprimande.
Dit document is een formele berisping gericht aan een groep markthandelaren van de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De kern van de klacht is een overtreding van de marktverordening: de handelaren zijn op dinsdag 19 november 1940 niet op tijd vertrokken van hun staanplaatsen. De brief is een standaardformulier (doorslag) waarbij de datum van de overtreding handmatig is gecorrigeerd van zaterdag 18 naar dinsdag 19 november. Dit suggereert een systematische handhaving van de regels door de Dienst van het Marktwezen. De toon is streng en ambtelijk ("Ik maan U hierbij aan"). Onderaan staat een lijst met de namen en adressen van de betreffende handelaren, allen woonachtig in de directe omgeving van de markt (De Pijp), met bijbehorende dossiernummers.
Officiële mededeling/brief.
Het document is een zakelijke kennisgeving betreffende de distributie van schaarse goederen (vis) tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de boodschap is een rantsoeneringsmaatregel: de maximale hoeveelheid vis die een individuele handelaar (in dit geval de heer Boeske) op de afslag mag inkopen, wordt met een derde verminderd (van 60 kg naar 40 kg). Opvallend is het formele, ambtelijke taalgebruik ("Hiermede deel ik U mede", "in den vervolge") en de verouderde spelling ("visch", "kwantum"). Het document weerspiegelt de strakke organisatie van de voedselvoorziening waarbij centrale commissies de handel tot op detailniveau reguleerden.
Handgeschreven ambtelijke mededeling/brief.
Dit document is een officiële kennisgeving betreffende de rantsoenering of toewijzing van vis tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de boodschap is een beperking van de toegestane hoeveelheid vis die per persoon (of "heer") op de lokale visafslag mag worden afgenomen. De afkorting "V.C." staat hoogstwaarschijnlijk voor een Commissie binnen de Voedselvoorziening (bijv. Visch Commissie). Het document laat een duidelijke bureaucratische structuur zien waarbij eerdere toewijzingen (60 kg en 50 kg) worden teruggebracht naar een uniform maximum van 40 kg per persoon. De term "pl. houders" zou kunnen verwijzen naar "plaatshouders" of vergunninghouders op de afslag.
Administratieve kaart/notitie uit de serie "Bijblad van".
Dit document is een administratieve vastlegging van de inning van achterstallige marktgeld-betalingen door de gemeente Amsterdam. * **Persoon:** Het betreft H.C. Boeske, die een standplaats (pl 117) had op de Albert Cuypmarkt. * **Procedure:** De persoon is op 19 maart 1942 gewaarschuwd en vervolgens opgeroepen om op 25 maart te verschijnen. Hoewel de betrokkene niet op de oproep verscheen ("geen gevolg gegeven"), bleek uit administratie van de marktambtenaar (gevestigd aan de Wibautstraat) dat er al een afbetalingsregeling liep. * **Afhandeling:** Omdat de schuld werd afgelost, adviseerde de behandelend ambtenaar op 27 maart 1942 om het dossier op te bergen (te archiveren). De definitieve aftekening vond plaats op 1 april 1942.
Document
Dit document is een administratieve lijst voor de toewijzing van visquota. Gezien de vermelde hoeveelheden (veelal tussen de 20 en 50 kg) betreft het waarschijnlijk een lijst van visdelers, markthandelaren of winkeliers in plaats van individuele consumenten. De lijst is alfabetisch gesorteerd. Er zijn diverse wijzigingen zichtbaar die wijzen op een actief gebruik van het document: * **Vervallenverklaring:** De grote handgeschreven tekst geeft aan dat deze lijst per 25 november 1941 niet meer geldig was en is vervangen. * **Doorhalingen:** De familie Drieenhuizen is geschrapt. De bijgaande notitie verklaart dat zij hun vis "van buiten" betrekken volgens mededeling van de C.C.C.D. (Centrale Controle van de Crisis-Diensten). Dit wijst op een streng toezicht op de distributiekanalen. * **Toevoegingen:** Aan de linkerzijde zijn onderaan drie namen met de hand toegevoegd, mogelijk ondernemers die later aan het distributienetwerk werden toegevoegd.
Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.
* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.
Getypte distributielijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.
* **Doel:** Het document dient als registratie voor de toewijzing of distributie van aal (paling) aan handelaren of particulieren. Gezien de grote hoeveelheden (tot 50 kg per persoon) betreft het vermoedelijk een toewijzing aan visverkopers of winkeliers. * **Kwantiatieve gegevens:** De meest voorkomende toewijzing is 20 kg. De maximale toewijzing is 50 kg (o.a. Boekelman, Bommels, Botter-Jansen, De Groot, Huisman). * **Annotaties:** * Doorhalingen bij *A. Alessij Jr.* en de familie *Drieshuizen* duiden op annuleringen van de toewijzing. * Handgeschreven toevoegingen onderaan kolommen (*C. Biesenbeek ter Voort*, *J.J. Huisman*) wijzen op late inschrijvingen. * De toevoeging "in steun" bij *M.M. Gerber-Fransen* kan duiden op een sociale context of een specifieke regeling. * **Identificatie:** Namen als *Goudsketting* en *Elsas* zijn historisch vaak geassocieerd met de Joodse gemeenschap in Nederland. Vermeldingen van "P.C. Hooftstr." en "Middenweg" wijzen sterk in de richting van Amsterdam als locatie.
Getypte distributielijst met uitgebreide handgeschreven aantekeningen en berekeningen.
Dit document is een werklijst voor de distributie van aal (paling) en zoetwatervis. De vele handgeschreven correcties maken duidelijk dat dit een dynamisch document was: * **Controle:** De vinkjes (✓) duiden vermoedelijk op de daadwerkelijke ontvangst of uitgifte. * **Mutaties:** De term "afvoeren" en het doorhalen van namen wijzen op personen die van de lijst zijn geschrapt. * **Identificatie:** Bij veel voorkomende namen (zoals Van As of Gooyer) zijn adressen, bijnamen ("Fikkie") of patroniemen (Hzn., Tzn.) toegevoegd ter onderscheid. * **Notaties:** "m/r" lijkt te staan voor een correctie in de hoeveelheid (bijv. "moet recht" of een afkorting voor een herberekening). De opmerking "steun?" bij M.M. Gerber-Fransen suggereert een link met sociale steun of de Armenzorg. * **Lokaliteit:** De vermelding "Marken" en de namen van de families (veelal typisch Nederlands en Joods) plaatsen dit document in de regio Noord-Holland/Amsterdam.
Medische verklaring / Verzoekschrift.
Het document is een medisch attest dat door een patiënt of familielid is hergebruikt om een praktische gunst te vragen bij een distributie-instantie. 1. **De medische verklaring:** Dr. Reichart bevestigt dat de heer Boeske een "borstkwaal" heeft (een veelgebruikte term in die tijd voor aandoeningen aan de luchtwegen, vaak tuberculose of chronische bronchitis) waardoor hij aan huis gekluisterd is. 2. **Het verzoek:** Onder de verklaring is met de hand een vraag toegevoegd. Men wil weten of de vader (Th. Boeske) de visportie van de zieke zoon mag ophalen/in ontvangst mag nemen, zoals dat blijkbaar voorheen ook gebeurde. 3. **De goedkeuring:** Linksonder staat de ambtelijke beslissing "geen bezwaar", gedateerd op 31 juli 1944. Dit wijst erop dat de verklaring is voorgelegd aan een controleur of ambtenaar van de distributiedienst.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst
| H.C. Boeske | 20 | 60 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats A
Waterlooplein — standplaats T
Waterlooplein — standplaats ~~W
Waterlooplein — standplaats ~~E
Relevante Archieffragmenten
Div. bylagen (w.o. teek).
# TRANSCRIPTIE (Bovenaan links) J. v. Druijne S. Engelsman J. Goudketting G. Hanou W.F. Hoekstra
# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk
# TRANSCRIPTIE (1) (2) H. Beukman. no 1
(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa