J. Pool
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
J. Pool was een marktkoopman gespecialiseerd in textiel (kousen en sokken) op de Waterloopleinmarkt in 1942 en mogelijk op de Uilenburg in 1943. In 1941 verzoekt hij om uitstel voor zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt vanwege ingekrompen handel in sinaasappelen. In 1942 verzoekt hij om een duplicaat van zijn legitimatiebewijs na verlies van het origineel. Er is geen vermelding van arisering of overlijden in de beschikbare data.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven lijst met namen (waarschijnlijk een presentielijst of petitie).
* **Handschrift:** Het document bevat diverse handschriften, wat erop wijst dat de personen zelf hun naam hebben genoteerd of ondertekend. De stijl is een klassiek Latijns cursiekschrift. * **Namenmateriaal:** Veel van de namen op de lijst zijn typisch voor de Nederlands-Joodse gemeenschap van vóór de Tweede Wereldoorlog (o.a. Vischjager, Polak, Waterman, Werkendam, Druijf, Davidson, Blitz). * **Spelling:** De spelling hanteert de 'ij' in plaats van 'y' (behalve bij namen als Druijf) en de oude spelling '-sch' in namen als Vischjager. * **Staat:** Het papier vertoont een horizontale vouw in het midden en lichte verkleuring, passend bij archiefstukken uit de vroege 20e eeuw.
Getypte lijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.
Dit document bevat de officiële samenstelling van de Amsterdamse Levensmiddelenraad per 1 september 1940. De raad is opgedeeld in een dagelijks bestuur (voorzitter, secretaris, adjuncten), een lijst met kernleden die gespecialiseerde commissies leiden (zoals aardappelen, brood, vlees, brandstoffen), en een lijst met plaatsvervangende leden. De raad weerspiegelt een breed maatschappelijk en economisch spectrum, met vertegenwoordigers van: * De gemeentelijke overheid (wethouders). * Specifieke handelssectoren (commissievoorzitters). * De Kamer van Koophandel. * Winkeliersverenigingen. * Vakcentrales (vakbonden). * Coöperaties. De handgeschreven wijzigingen tonen aan dat dit een werkdocument was. Opvallend is de vervanging van Mevr. L. Huisman-van Kol door Mevr. A. Knüpper-Valkenier en de mutaties in adressen, wat duidt op de noodzaak om de lijst actueel te houden in een dynamische tijd.
Document
* **Kern van het verzoek:** De heer Piloo vraagt om hernieuwd uitstel voor het innemen van zijn toegewezen standplaats op de Albert Cuypmarkt (tegenover nummer 122). * **Argumentatie:** De handel in sinaasappelen is op dat moment "absoluut niet loonend". * **Procedurele opmerking:** De schrijver vermeldt expliciet dat hij deze brief stuurt op aanwijzing van de Onder-Directeur van het Marktwezen, na een persoonlijk gesprek. Dit wijst erop dat er al informeel contact was geweest over zijn situatie. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in de formele, eerbiedige stijl die destijds gebruikelijk was in correspondentie met overheidsinstanties ("WelEdele Heer", "welwillend zal beschikken").
Ambtsverslag / Rapportage van een opsporingsambtenaar.
* **Inhoud:** Het rapport doet verslag van een inval in een pand aan de Valentijnkade 12 in Amsterdam. De ruimte, oorspronkelijk een ijsfabriekje, werd gebruikt voor de illegale (clandestiene) opslag van $2\frac{1}{2}$ ton aardappelen. De eigenaar, J. Pool, was niet aanwezig; zijn vrouw kon de herkomst van de goederen niet verklaren. * **Handhaving:** De controleur nam de goederen direct in beslag. De zaak werd overgedragen aan L. Geevers van de C.C.C.D. (de 'Crisis-politie'). Opvallend is de controle bij het 'Kaartenkantoor', wat aantoont dat de overheid direct verifieerde of de verdachte legaal in voedsel mocht handelen via het distributiesysteem. * **Taal en Vorm:** Het document is getypt met enkele correcties (overslag van letters, zoals "f fabriceeren"). Het taalgebruik is formeel-ambtelijk ("Ingevolge Uw opdracht", "ondergeteekende rapporteur").
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
* **Doel van de correspondentie:** De afzender, J. Pool, verzoekt om een duplicaat van zijn legitimatiebewijs voor de Amsterdamse paasmarkt, omdat hij zijn oorspronkelijke kaart is verloren. * **Status van de afzender:** Hij identificeert zichzelf als "plaatshouder Nº 163", wat betekent dat hij een geregistreerde standplaats op de markt had. * **Administratieve afhandeling:** Het document toont een snelle bureaucratische verwerking. De brief is gedateerd op 31 maart 1942 en de aantekening aan de linkerzijde vermeldt dat het duplicaat op 1 april 1942 ("1/4 '42") is afgegeven. * **Controle:** De stempel "GEZIEN DE INSPECTEUR" met bijbehorende paraaf duidt op de officiële controle en goedkeuring binnen de hiërarchie van de gemeentelijke marktmeesters.
Document
De lijst is een systematische registratie van marktkooplieden in Amsterdam. De kolomstructuur is helder en consequent ingevuld. Opvallend is de vermelding van bekende Amsterdamse markten zoals het Waterlooplein, de Albert Cuypmarkt, de Dappermarkt en de markt in de Gaaspstraat. De handelswaar varieert van textiel en 'ongeregeld' (tweedehands of diverse goederen) tot levensmiddelen zoals vis en groenten. Een significant deel van de genoemde personen heeft namen die in die tijd veel voorkwamen binnen de Joodse gemeenschap (o.a. Polak, Vischjager, Salomon, Toff). De handgeschreven toevoeging "afvoeringen" linksboven is een sinistere aanwijzing dat deze administratie tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt door de bezetter of collaboreerde instanties om de deportatie van Joodse burgers te faciliteren.
Handgeschreven brief (fragment) met ambtelijke kanttekening.
* **Inhoud:** Het document bestaat uit het slot van een verzoekschrift of brief van Mevrouw Pool en een daaropvolgende aantekening van een functionaris. Mevrouw Pool schrijft over de hoopvolle terugkeer van iemand (haar echtgenoot) en het wachten op een reisvergunning zodat hij zijn werk op de markt kan hervatten. De ambtelijke kanttekening rechts onthult de ernst van de situatie: Mevrouw Pool heeft contact gehad met een zekere "Ph. Lieburgh" en heeft veertien dagen de tijd gekregen om de vrijlating van haar man te regelen. De zaak wordt aangehouden tot 23 september 1942. * **Handschrift:** Het handschrift van de brief is een verzorgd, hellend cursief. De ambtelijke notitie is sneller en hoekiger geschreven, kenmerkend voor administratieve verwerking. * **Conditie:** Het document vertoont een duidelijke verticale vouw in het midden, wat suggereert dat het is opgeborgen in een dossier of archiefmap.
Administratieve kaart/notitie (Bijblad van de gemeente Amsterdam, afdeling Markten).
Dit document is een intern administratief stuk betreffende de vrijstelling van marktgeld. De kern van de zaak is een verzoek van mevrouw Piloo om geen marktgeld meer te hoeven betalen voor de standplaats van haar echtgenoot, G.J. Piloo, aan de Albert Cuypstraat. * **De kern van het verzoek:** De administratie neemt aan dat de verklaring van de echtgenote juist is en stelt voor haar vrij te stellen van betaling vanaf 17 mei 1942. Er is zelfs sprake van een tegoed van f 1,35. * **Voorwaarde:** Uit de onderste notitie (gedateerd 2 juli 1942) blijkt dat er een voorwaarde aan de vrijstelling verbonden is: er moet een "bewijs van uitzetting" worden ingeleverd. * **Doorhalingen:** De grote blauwe kruisen duiden erop dat deze specifieke actiepunten zijn afgehandeld, verwerkt in een ander dossier, of dat de beslissing is herzien.
Gedrukte lijst van handelaars.
Dit document is een register van Nederlandse ondernemers en handelaren die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetter waren geautoriseerd om goederen te leveren aan de Wehrmacht. De lijst is alfabetisch geordend op plaatsnaam en bevat bedrijfsnamen, adressen en telefoonnummers. De handgeschreven aantekening "Prijslijst!" en de vinkjes/streepjes bij diverse Amsterdamse handelaren suggereren dat dit document actief werd gebruikt, mogelijk door iemand die offertes opvroeg of bestellingen coördineerde. Het feit dat zowel zakelijke adressen als privéadressen (zoals bij C. de Jong in Amsterdam) worden vermeld, onderstreept de nauwe verwevenheid van deze personen met de Duitse oorlogsindustrie.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst/register (waarschijnlijk een doorslag van een typoscript).
| J.Pool | 9- 6-1892 | Kinkerstraat 204 I | kousen en sokken |
Administratieve lijst (waarschijnlijk een uittreksel uit een register van marktkooplieden of ondernemers).
| J.Pool | 9- 6-1892 | Kinkerstraat 204 I | kousen en sokken |
Getypte lijst van personen (pagina 4 van een groter document).
| J.Pool | 9-6-92 | Kinkerstr.204 II | 1 | | | |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats kousen en sokken
Waterlooplein — standplaats kousen en sokken
Uilenburg — standplaats 1
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE Zwaan 100 pond schol f 2.09 <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> ||| 9/12 1/3 [Paraaf/Handtekening, mogelijk 'JB']
# TRANSCRIPTIE afzender J. Salomon. Centrale Markthalle Kamer 127 H^a.
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer
# TRANSCRIPTIE J. N. Loggem Zwanenburgwal no 14$^a$ III centrum Alhier
# TRANSCRIPTIE [Bovenaan, rechts van het midden:] v/d J Koppenol.