J. Goldstein

Vervolgvel (No. 1) van een zakelijke brief.

De brief betreft een inlichtingenaanvraag over een nieuwe onderneming in Amsterdam. De secretaris van de Directie Marktwezen rapporteert aan de heer Cazenave in Brussel over de firma "Jaga", gevestigd aan de Amstel 312. De belangrijkste punten uit de rapportage zijn: * De onderneming is een samenwerking tussen de zoon van B. Daube en een zekere J. Goldstein (beiden vermoedelijk emigranten). * Het doel van de firma is de import van wijnen. * De financiering komt van de vader, B. Daube, die als betrouwbaar te boek staat en bankiert bij de Twentsche Bank. * Expliciet wordt vermeld dat de familie Daube van "israëlitische religie" (Joods) is. * De secretaris sluit af met een persoonlijke, kritische noot: hij betwijfelt of een Duitser, ook al is het een emigrant, de belangen van Franse exporteurs in Nederland zou moeten behartigen.

Handgeschreven brief of concept-rapport.

Het document betreft een inlichtingenvraag over de zakelijke achtergrond en betrouwbaarheid van de heren J. Goldstein en B. Daube, die in Amsterdam een wijnhandel genaamd "Jago" voeren op het adres Amstel 312. De schrijver, die ondertekent als "Le Secrétaire" (de secretaris), rapporteert dat de financiering van de vader van B. Daube komt en dat de familie een goede reputatie heeft bij de Twentsche Bank. Cruciaal in de context van die tijd is de vermelding dat de familie van "israëlitische religie" (Joods) is en dat Goldstein waarschijnlijk een "émigré" (vluchteling) is. De meest opvallende passage is de persoonlijke mening van de secretaris aan het einde. Ondanks dat de zakelijke reputatie van de betrokkenen goed lijkt te zijn, stelt hij de retorische vraag of een Duitser – ongeacht of hij een vluchteling is – wel de belangen van Franse exporteurs in Nederland zou moeten behartigen. Dit weerspiegelt de groeiende nationalistische spanningen en het wantrouwen tegenover Duitsers (en Duits-Joodse vluchtelingen) in de jaren voor het uitbreken van de oorlog.

Getypte brief (doorslag/carbonkopie), waarschijnlijk onderdeel van een dossier over handelsinlichtingen.

De brief is een rapport over de achtergrond en zakelijke betrouwbaarheid van de zoon van een zekere B. Daube. De belangrijkste punten zijn: * **Zakelijke details:** De zoon (geboren in 1916 te Fribourg) is in januari 1939 een samenwerking aangegaan met ene J. Goldstein onder de naam "Jaga". Dit bedrijf, gevestigd aan de Amstel 312 in Amsterdam, richt zich op de import van wijnen. * **Financiële status:** Het kapitaal is afkomstig van de vader, B. Daube, die een goede reputatie geniet en bankiert bij de Twentsche Bank. * **Persoonlijke observatie:** De schrijver merkt expliciet op dat de familie "israélite" (Joods) is. * **Protectionistische houding:** De secretaris uit een "strikt persoonlijke" twijfel of een Duitser – zelfs als deze een vluchteling/émigré is – wel de aangewezen persoon is om de belangen van Franse exporteurs in Nederland te behartigen.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** J. Goldstein verzoekt om een vaste standplaats op de markt. Hij heeft van de marktmeester van het Amstelveld vernomen dat buitenlanders nu ook in aanmerking komen voor vaste plaatsen. * **Status van de afzender:** De schrijver is een "vreemdeling" die al 10 jaar in Nederland woont. Hij bezit een vreemdelingenpaspoort (No. 17167), uitgegeven in Maastricht. Dit suggereert dat hij via de zuidgrens Nederland is binnengekomen, mogelijk als vluchteling. * **Beroepsuitoefening:** Hij werkt al 10 jaar als standwerker met "losse plaatsen" (dagplaatsen zonder vaste toewijzing). Hij verkoopt "fluitjes" en wil zijn assortiment uitbreiden naar andere standwerkersartikelen. * **Locaties:** Hij noemt de "Jode Hoek" (de Jodenbuurt rondom het Waterlooplein) en het Amstelveld als zijn werkterrein. Hij woont aan de Amstellaan 82 (waarschijnlijk bij iemand genaamd Johan) en gebruikt een postbus voor zijn correspondentie.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt J. Goldstein de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om een vaste staanplaats ("losse plaats") als "stille kramer". De schrijver zet zijn arbeidsverleden uiteen: hij werkt al sinds 1931 op de Amsterdamse markten (Waterlooplein/Jodenhoek en Amstelveld) en was voorheen een reizende standwerker. De kern van het verzoek is een beroepsverandering. Goldstein geeft aan dat hij niet langer als standwerker (die met een "fluitje" publiek trekt en producten demonstreert) kan werken, maar kousen wil gaan verstellen en repareren. Hij noemt expliciet bestuursleden van de Standwerkers Bond (Frenkel, Morpurgo, Van Gelder) om zijn status als ervaren marktkoopman te onderstrepen.

Handgeschreven brief op gelinieerd papier.

In deze brief protesteert C.J. Cats tegen nieuwe maatregelen betreffende het aardappeltransport op de Amsterdamse Centrale Markt. Cats voert aan dat hij al sinds 1939 werkzaam is op de markt, eerst in loondienst en later als zelfstandig expediteur (onder de naam Cats en de Haas). Hij somt een groot aantal vaste klanten op om zijn belang aan te tonen. Hij weerlegt twee specifieke argumenten van de directeur: de vermeende "onproductiviteit" van zijn transport en klachten over hoge tarieven (hij stelt slechts 50 cent te rekenen). De kern van zijn bezwaar is dat werk dat hij voorheen uitvoerde, nu naar anderen gaat, terwijl hij en zijn partner vroeger zelfs werk uitbesteedden als ze het te druk hadden. Cats eindigt met een emotioneel beroep op de directeur door te wijzen op zijn gezin en de openstaande schuld op zijn paard en wagen.

Registerpagina (waarschijnlijk een bevolkingsregister, ledenlijst of woningregister).

* **Handschrift:** Een verzorgd maar snel 'kantoorshandschrift' uit de vroege 20e eeuw. Er is gebruik gemaakt van diakritische tekens zoals de 'ij' met puntjes en de typische 'S' en 'G' uit die periode. * **Structuur:** De pagina is ingericht om mutaties bij te houden. Veel namen komen op beide pagina's voor, maar met verschillende adressen. Dit suggereert dat de linker- en rechterpagina mogelijk een "oude" en "nieuwe" situatie weergeven, of een alfabetische index versus een geografische ordening. * **Afkortingen:** Er wordt veel gebruik gemaakt van 'idem' om herhaling van achternamen of straten aan te duiden. Verdiepingen worden aangegeven met Romeinse cijfers (I, II, III, IV) en de toevoeging 'h' voor 'huis' (begane grond). * **Correcties:** Er zijn diverse doorhalingen zichtbaar, wat duidt op een levend administratief document waarbij bewoners verhuisden of gegevens werden geactualiseerd.

# TRANSCRIPTIE 31/25/2 M.                              6 Augustus 1940.                                         den Heer J. Goldstein,                                         Postbus 597                                         Amsterdam.           Naar aanleiding van een door U ingediend desbetreffend verzoek bericht ik U, dat voor het verkrijgen van een vaste plaats op een der markten hier ter...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratief bijblad / archiefkaart (Model No. 14, Algemene Zaken). * **Datering:** November 1941. * **Referentienummers:** 25/151/1; 25/120/2; rechtsboven nummer 894. * **Betrokken personen:** H. Goldstein; C.Y. Ona (geboren 13 september 1902). * **Locatie:** Albert Cuypstraat 90B, Amsterdam.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Archiefkaart van de Amsterdamse politie of vreemdelingendienst. * **Formulier:** Alg. Zaken Model No. 14 (10.000-10-1937-1016). * **Datum document:** 10 april 1940 (met latere aantekeningen tot augustus 1940). * **Persoon:** Josef Goldstein, geboren te Wenen op 30 september 1891. * **Kenmerken:** Handgeschreven in zwarte en bruine inkt op een voorged...

# TRANSCRIPTIE 2) J. Goldstein (probablement un émigré aussi); [in de marge:] ayant pour but l'importation de vins, leur association se nomme "Jago", [doorgehaald: importation de vins] et est établie au 312 Amstel, Amsterdam-C. Les finances viennent du père, B. Daube, [doorgehaald: qui également] Il parait que B. Daube a une bonne reputation; il a un compte à la Twentsche Bank [doorgehaald: à Ams...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 9 april 1942. * **Afzender:** J. Goldstein, Borssenburgstraat 53 I (bij Poons), Amsterdam. * **Ontvanger:** De Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Kenmerk/Registratie:** Nº 20/5/1 M. 1942 9/4 (stempel en handgeschreven). * **Taal:** Nederlands.