AI-Synthese 33

R. Lesgever (Mej. Lesgever) was een marktkoopvrouw op de Lindengrachtmarkt die in 1940 een vrijstelling van staangeld en standplaatsverplichting aanvraagde vanwege economische malaise en slachtverbod. Haar standplaats op de Lindengracht (nummer 44) werd in november 1940 'afgevoerd' uit het register. Ze verkocht 'lever en hart' (orgaanvlees) en had ook standplaatsen op de Waterlooplein en Uilenburg.

Lotgevallen

1940 economische malaise Aanvraag vrijstelling staangeld en standplaats vanwege slachtverbod en economische situatie op Lindengracht
1940 administratieve actie Standplaats op Lindengracht (nr. 44) 'afgevoerd' uit register op Lindengracht
1940 boete/waarschuwing Waarschuwing voor niet-regular bezetting van standplaats op Lindengracht

Handel

lever en hartorgaanvleesversche vischdekens en vitrageoverig LindengrachtWaterloopleinUilenburg
Lindengrachtorgaanvleesslachtverbodafvoer registerWaterlooplein
Gebaseerd op 7 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-322 | Pagina 23 | 1940

Handgeschreven brief (verzoekschrift/kennisgeving).

In deze brief meldt R. Lesgever zijn marktplaats op de Lindengracht af. De redenen die hij aanvoert, geven een indringend beeld van de economische malaise aan het begin van de Duitse bezetting: 1. **Slachtverbod:** Er is een verbod ingesteld op het slachten van schapen. Lesgevers broer handelde in schapenorganen (levers en harten), een stroom die nu volledig is opgedroogd. 2. **Distributie ("op bon"):** De meeste goederen zijn inmiddels op rantsoen gegaan. Hierdoor is er voor de vrije marktkoopman weinig tot niets meer in te kopen voor de handel. 3. **Schaarste:** Hij benoemt dat er simpelweg niets meer te krijgen is ("om dat er niet is"). 4. **Financiële nood:** Door het gebrek aan handel heeft hij geen inkomsten meer om het wekelijkse stageld te betalen. Hij belooft echter wel zijn openstaande schulden te voldoen en spreekt de hoop uit om terug te keren zodra de handel weer "vrij" is. De brief is geschreven in eenvoudig, licht fonetisch Nederlands (bijv. "Hoog Achtent", "het spijt mijn"), wat duidt op een man van de praktijk.

Archief 745 | 745-322 | Pagina 24 | 1940

Administratief bijblad/mutatieformulier (Alg. Zaken Model No. 14).

Het betreft een intern administratief document waarin een mutatie wordt vastgelegd. De kern van de notitie is de instructie om ene "Th. de Wolff" met ingang van 10 november 1940 "af te voeren" (uit te schrijven of uit een register te verwijderen). De naam "R. Lesgever" wordt bovenaan vermeld met het adres Lindengracht 44 (Amsterdam). Het document vertoont een duidelijke ambtelijke workflow: 1. **13/11:** Doorgezonden voor verwerking. 2. **15/11:** Getekend voor akkoord door de inspecteur (ondertekend door 'de Kan'). 3. **22/11:** Definitief afgehandeld en gemarkeerd voor het archief ("opbergen").

Archief 745 | 745-321 | Pagina 245 | 1940

Brief / Verzoekschrift.

* **Inhoud:** De afzender, R. Lesgever, verzoekt om een tijdelijke vrijstelling van de verplichting om zijn standplaats op de Lindengracht-markt in te nemen. Daarnaast vraagt hij om vrijstelling van het staangeld (betaling). * **Reden:** Hij kan geen handelswaar meer verkrijgen. Hij handelt specifiek in "vleeschwaren" (vleeswaren). Omdat hij geen voorraad kan inkopen, heeft hij geen inkomsten ("geen verdienste") en kan hij zijn plek niet bezetten of betalen. * **Stijl:** De brief is geschreven in een formele, ietwat nederige toon ("doet langs deze weg op uw welwillendheid een beroep", "In hoopvolle afwachting"), wat gebruikelijk was voor correspondentie met de overheid in die tijd.

Archief 745 | 745-321 | Pagina 246 | 1940

Officieel ambtelijk bericht/notitie op een voorgedrukte kaart (Alg. Zaken Model No. 14).

* **Inhoud:** Het document is een besluit van de marktadministratie betreffende een verzoek van Mej. R. Lesgever, die een staanplaats (nummer 44) had op de Lindengracht markt voor de verkoop van "lever en hart" (orgaanvlees). Haar verzoek (de aard ervan wordt niet expliciet genoemd, maar mogelijk een ontheffing van de aanwezigheidsplicht) is afgewezen. Ze wordt streng gewaarschuwd dat ze haar plek minimaal twee keer per week moet bezetten, op straffe van intrekking van haar standplaatsvergunning. * **Terminologie:** "m.i." staat voor "mijns inziens". "d.w.z." staat voor "dat wil zeggen". "marktopz." is de afkorting voor "marktopziener". * **Bestuurlijke context:** Het document toont de strikte handhaving van marktreglementen in Amsterdam. Het gebruik van gestandaardiseerde formulieren (Model No. 14) duidt op een efficiënte, bureaucratische afhandeling van marktgerelateerde zaken.

Archief 745 | 745-321 | Pagina 248 | 1940

Doorslag van een officiële brief (typefout-correcties zichtbaar).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat Mej. Lesgever op 11 september 1940 had ingediend. De aard van het verzoek wordt niet expliciet genoemd, maar de context suggereert dat het te maken heeft met haar staanplaats op de Lindengracht-markt. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch. Er wordt een expliciete waarschuwing gegeven: indien zij haar marktplaats niet regelmatig bezet, zal haar vergunning worden ingetrokken conform het marktreglement. Het woord "niet" is onderstreept om de afwijzing te benadrukken. * **Administratieve sporen:** Het document is een doorslag op dun papier, bedoeld voor het archief. De handgeschreven aantekening "Verzonden 26/9" bevestigt de verzending.

Archief 745 | 745-321 | Pagina 249 | 1940

Doorslag van een officiële brief (getypt op dun doorslagpapier).

De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat Mej. Lesgever op 11 september 1940 had ingediend. Hoewel de aard van het verzoek niet expliciet wordt genoemd, blijkt uit de context dat het gaat over haar standplaats op de Lindengrachtmarkt. De toon is streng en bureaucratisch: de directeur waarschuwt haar dat haar standplaats zal worden ingetrokken als zij deze niet regelmatig bezet, conform het marktreglement. Het woord "niet" is onderstreept om de afwijzing te benadrukken.

Archief 745 | 745-321 | Pagina 357 | 1940

Dienstbrief / Oproeping.

* **Inhoud:** De brief is een formele waarschuwing en oproep. Mevrouw Lesgever wordt ervan beschuldigd haar aangewezen marktplaats op de Lindengracht niet regelmatig te bezetten. Dit is in strijd met de marktverordening (artikel 11). De directeur dreigt haar vergunning in te trekken, maar geeft haar de kans om op 16 of 18 oktober op gesprek te komen bij de inspecteur. * **Vorm:** Het document is een standaardformulier (Model No. 8) van de gemeente Amsterdam, wat wijst op een strakke bureaucratische afhandeling van marktplaatsbeheer. * **Opvallende details:** * De handgeschreven notitie "Verzonden 15/10" geeft aan dat de brief direct op de dag van datering is verstuurd, wat de urgentie van de afspraak op 16 of 18 oktober onderstreept. * Er is een woord (vermoedelijk de dag "Woensdag") doorgehaald voor de data "16 of 18 Oct.", waarschijnlijk omdat de afspraak over twee mogelijke dagen verspreid kon worden.

Koopliedenlijsten

Bron: 745-1406.md | 1406

Uilenburg — standplaats Commelinstraat 36 I 5

5 Overig
Bron: 745-1406.md | 1406

Uilenburg — standplaats 9

9 Overig
Bron: 745-1406.md | 1406

Uilenburg — standplaats 3

3 Overig
Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein — standplaats T

T Overig
Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein — standplaats 3

3 Overig
Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein — standplaats T X

T X Overig
Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein — standplaats aterlooplein 49 hs 3

3 Overig
Bron: 745-348.md | 1941

Uilenburg — standplaats U

Versche Visch. Vis
Bron: 745-366.md | 1941

Uilenburg

Bron: 745-366.md | 1941

Uilenburg

Bron: 745-366.md | 1941

Waterlooplein

Bron: 745-348.md | 1941

Waterlooplein — standplaats W

Dekens en Vitrage. Overig
Bron: 745-366.md | 1941

Waterlooplein

Bron: 745-372.md | 1942

meerdere — standplaats bloemen N

N. Keizersgrt. t/o zijgevel perc. Weesperstr. 42 Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-382 | Pagina 182 | 1942

# TRANSCRIPTIE Mijnheer R.

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-424 | Pagina 527 | 1944

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

Relevantie: 83% ** a. fonn, a.b. fonn, w. ruiter en controleur 'debau'.

## Rechterpagina

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-424 | Pagina 501 | 1944

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

Relevantie: 83% of een specifieke eenheid., en locaties:** "molenaar 'b" verwijst waarschijnlijk naar een persoon genaamd molenaar, mogelijk behorend tot een groep 'b'. de vermelding "markt dapperstraat" plaatst de handeling op de d
Archief 745 | 745-401 | Pagina 119 | 1943

# TRANSCRIPTIE Andries Roozeveld 16 - 7 - 10 echtge. R. v. Gelderen div. levensmiddelen id. cons. artikelen

Relevantie: 83% ** andries roozeveld en zijn echtgenote r. v. gelderen.