F. Dijkstal
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 45
F. Dijkstal (geboren 1907, 32 jaar in 1939) was een groente- en fruithandelaar en visafslager in Amsterdam. In 1939 vroeg hij om erkenning als kleinhandelaar. Hij handelde op de Lindengracht en de Vischmarkt. In 1943 was hij actief op de Uilenburg en Waterlooplein. In 1944 leverde hij vis aan het Westerziekenhuis en had hij afspraken met Fa. Müller. Het adres Helmerstraat 104 is vermeld voor 1944.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Document
* **Betrokkene:** F. Dijkstal (32 jaar), wonende aan de Gilles van Ledenbergstraat 13 te Amsterdam. * **Kern van de zaak:** Dijkstal vraagt voor de tweede maal een officiële erkenning (vergunning) aan als groente- en fruithandelaar. Een eerdere aanvraag in 1938 werd afgewezen wegens een gebrek aan kapitaal ("voldoende middelen"). * **Oordeel Controleur:** De controleur is positief gestemd. Hij stelt vast dat Dijkstal al sinds 1935 op de Lindengracht staat en inkoopt op de Centrale Markt. Hoewel de aanvrager in de winters afhankelijk was van de "steun" (werkloosheidsuitkering), bewijst hij door zijn handelsactiviteiten in de overige maanden dat hij in zijn eigen onderhoud kan voorzien. * **Administratieve route:** Het rapport is op 9 september opgesteld. Op 14 september 1939 is het doorgegeven ("doorgezonden naar Den Haag"), waarschijnlijk aan een rijksinstantie die over de definitieve erkenning besliste.
Officieel inspectierapport (getypt met handgeschreven kanttekeningen).
* **Casus:** Een handelsconflict op de Amsterdamse markt (Pier A) over het gewicht van snijbonen. Koper Man claimt dat de weegschaal van grossier Moos niet klopt nadat hij elders heeft nagewogen. Hij weigert de rest van zijn bestelling af te nemen. * **Onderzoek:** Controleur Telthuis stelt vast dat de gebruikte weegschaal (eigendom van Bakker) technisch in orde is. * **Gevolg:** Grossier Moos heeft de resterende bonen met verlies moeten verkopen aan een andere partij (Dijkstal) en eist nu schadevergoeding van koper Man. * **Afhandeling:** Ondanks het feitenrelaas van de controleur, besluit de directie/bedrijfschef de zaak te laten rusten ("Niets aan doen") en het dossier te archiveren. Dit suggereert dat het Marktwezen dergelijke civielrechtelijke geschillen over schadevergoeding aan de partijen zelf overliet.
Getypte lijst met financiële gegevens (omzet of commissies) per handelaar
Dit document is een overzicht van handelaren verbonden aan de Amsterdamse Visafslag. Het rangschikt personen en bedrijven op basis van hun financiële totaal over de jaren 1939 en 1940. De bedragen zijn hoogstwaarschijnlijk in Nederlandse guldens. Opvallend is de kolom met percentages. Bij de individuele top-handelaren (zoals L. Biet en P. Vrees) lijkt het percentage af te nemen naarmate het totaalbedrag lager wordt. Echter, verderop in de lijst worden handelaren gegroepeerd met accolades, waarbij een gezamenlijk (hoger) percentage wordt genoteerd (bijv. 5 ½% of 4 ½%). Dit zou kunnen wijzen op een verdeelsleutel voor afslagkosten, belastingen, of lidmaatschapsgelden van een vereniging.
Getypte doorslag (carbonkopie) van een lijst met ondertekenaars en sympathisanten ("adhaesie betuigers").
Dit document fungeert als een bewijsstuk van collectieve steun voor een niet nader genoemd schrijven van A.J.L. Schindeler. * **Demografie:** De lijst bevat 72 namen (personen en firma's). Opvallend is de enorme concentratie van achternamen die specifiek zijn voor Volendam en Edam (Schilder, Mooyer, Veerman, Koning, Botter, Vrees). Hoewel de afzender in Amsterdam woont, lijkt het verzoek namens een grote groep uit de vissersgemeenschap of een daarmee verbonden kring te zijn ingediend. * **Administratief proces:** Het stempel van maart 1942 geeft de ontvangst aan door een officiële instantie. De handgeschreven notitie "opbergen" van november 1942 suggereert dat de kwestie waarover geschreven werd maandenlang heeft gelopen alvorens het dossier werd gesloten.
Handgeschreven ambtelijke of zakelijke nota.
De nota betreft een rapportage over de visleveranties aan drie prominente Amsterdamse ziekenhuizen (gasthuizen) tijdens de oorlogsjaren. De tekst is zakelijk en puntsgewijs opgesteld: * **Wester Gasthuis:** Ontvangt wekelijks 30 pond vis via leverancier F. Dijkstal, aangevuld met een grotere post van 140 pond (mogelijk voor een specifieke afdeling of een maandelijkse aanvulling, aangeduid met 'id.' voor 'idem'). * **Binnen Gasthuis:** Wordt bediend door de firma (fa.) Geijs met een wekelijkse hoeveelheid van 90 pond vis. * **Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG):** Wordt expliciet vermeld als zijnde (nog) niet voorzien van vis door de instantie waar de afzender voor werkt. Het handschrift is een duidelijk, geoefend cursief. De spelling "Visch" is conform de toen geldende spelling De Vries-Te Winkel (die pas in 1947 officieel werd gewijzigd).
Dubbele pagina uit een grootboek of register (genummerd 2 en 3).
* **Structuur:** Het document is een administratief register. De namen zijn gegroepeerd op de eerste letter van de achternaam (D, E, F, G, H, J, K, L), wat wijst op een alfabetische index. * **Terminologie:** * **Fr.:** Waarschijnlijk "Fransz" (zoon van Frans) of een geografische aanduiding (Friesland?). * **v.B.:** Zeer waarschijnlijk "van Buiten", een veelgebruikte term in Nederlandse registers voor personen die buiten de betreffende gemeente woonden. * **Jz / Wz:** Patroniemen (Janszoon, Willemszoon). * **Numerieke waarden:** Veel bedragen liggen rond de 3000. Dit kan duiden op het nominaal kapitaal van aandelen, certificaten in een fonds, of een belastingaanslag op basis van vermogen. De bedragen 5160 en 3080 komen herhaaldelijk voor, wat wijst op gestandaardiseerde eenheden. * **Correcties:** Er zijn diverse doorstrepingen en wijzigingen zichtbaar (bijv. bij 173 en 266), wat aantoont dat dit een werkdocument was dat over een langere periode werd bijgehouden.
Handgeschreven inventarislijst of materiaalstaat met berekeningen.
Dit document lijkt een kladblad of een dagstaat van een magazijnmeester of opzichter, mogelijk in de bouw of houtbewerking. De kern van het document bestaat uit afmetingen (bijv. 82 x 150) die resulteren in getallen die waarschijnlijk oppervlaktes in vierkante centimeters of millimeters vertegenwoordigen. Opvallende elementen: * **Kwaliteitscontrole:** Het woord "Afgekeurd" staat centraal. Veel posten zijn gemarkeerd als afgekeurd, wat duidt op een inspectieproces. * **Distributie:** Onder de afgekeurde posten staat een lijst met namen (Frommié, v. Beek, Thuisman, A. Konig, Tol Mart, v. Schaik, Kens, F. Dijkstal). Achter hun namen staan hoeveelheden, wat suggereert dat zij materialen hebben ontvangen (wellicht de afgekeurde materialen voor minder kritisch gebruik). * **Administratie:** De afkortingen N., B., St., F.V., en T.A. verwijzen vermoedelijk naar verschillende soorten materiaal of kwaliteitsklassen. "W.G." bij F. Dijkstal kan staan voor "Was Getekend" of een specifieke afdeling. * **Rekenwerk:** Het blad staat vol met cijferopstellingen waarbij de schrijver de totalen probeert te verifiëren.
Handgeschreven notitie of memo op een los stuk papier.
Het document betreft een zakelijke of persoonlijke herinnering aan een afspraak. * **Personen/Instanties:** De notitie noemt twee partijen. Enerzijds **F. Dijkstal**, woonachtig aan de Beethovenstraat 35 in Amsterdam. Anderzijds de firma (**Fa.**) **Müller**, gevestigd aan het Amstelveld 7, eveneens in Amsterdam. De naam "Müller" is onderstreept, wat kan duiden op het belang van deze partij of de contactpersoon voor de schrijver. * **Locatie:** Beide adressen bevinden zich in Amsterdam. De Beethovenstraat ligt in Amsterdam-Zuid en het Amstelveld in het centrum. * **Tijdstip:** De afspraak staat gepland voor een maandag, 21 februari om 11:00 uur. * **Handschrift:** Het betreft een cursief handschrift in potlood, kenmerkend voor de eerste helft tot het midden van de 20e eeuw. De haastige maar duidelijke schrijfwijze suggereert dat dit een functionele memo is.
Getypte brief (doorslag) met handgeschreven kantekeningen.
* **Inhoud:** Het document is een formele oproep van een directeur aan de heer F. Dijkstal (verbonden aan de firma Muller) voor een bespreking op kantoor op 21 februari 1944. * **Locatie en Functie:** Het adres Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam was (en is) het terrein van de Centrale Markthallen. Gezien de handgeschreven aantekeningen over hoeveelheden vis ("schol") en leveringen aan instellingen (ziekenhuis, kliniek), is de afzender zeer waarschijnlijk de directeur van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening of een aan aanverwante distributie-instantie die gevestigd was bij de markthallen. * **Handgeschreven notities:** Deze lijken te dienen als geheugensteuntje voor de distributie van schaarse goederen (vis) tijdens de bezettingsjaren. Er worden specifieke quota genoemd voor het Burgerziekenhuis, een verzorgingshuis en de Spinoza-kliniek. * **De 'C':** De grote letter 'C' aan de linkerzijde duidt waarschijnlijk op een classificatie of een administratieve status van de correspondentie (bijv. 'Centrale' of een specifieke afdeling).
Getypte kwitantie of interne notitie betreffende een levering.
Dit document lijkt een interne administratieve notitie of een afleverbon te zijn voor de levering van vis aan het Westerziekenhuis in Amsterdam. De datum bovenaan is 29 februari (wat wijst op een schrikkeljaar). De tekst vermeldt twee data in februari (21 en 26 februari) en een naam, "F. Dijkstal", die waarschijnlijk de leverancier of de persoon die de goederen in ontvangst nam vertegenwoordigt. De geleverde goederen zijn: * 160 pond schol * 16 pond schol (gemarkeerd met een handgeschreven vinkje) * 10 pond snoekbaars De adressering aan "het Westerziekenhuis, 1e Helmerstraat 104" is specifiek voor een van de locaties van het voormalige Wilhelmina Gasthuis in Amsterdam-West.
Officiële brief/oproeping.
* **Inhoud:** De brief is een formele uitnodiging (oproep) aan de heer G. Henger voor een gesprek op het kantoor van het Marktwezen aan de Jan van Galenstraat. De aanleiding is een eerdere brief van de heer Henger van 26 juli 1944. * **Handgeschreven toevoeging:** De notitie onderaan is historisch zeer relevant. Er staat: "was voor den oorlog al winkelier" en "F. Dijkstal weet hiervan". Dit suggereert dat de heer Henger zijn status als gevestigd ondernemer moest bewijzen. In de oorlogsjaren werden vergunningen streng gecontroleerd en was het aantonen van een bestaande nering van vóór de bezetting vaak essentieel voor de bedrijfsvoering of het verkrijgen van toewijzingen. * **Ondertekening:** De brief is getekend namens de waarnemend (wnd.) directeur.
Archieflijst-vermeldingen
Handgeschreven lijst/inventarisatie van handelsondernemingen.
| Beethovenstraat 35 | F. Dijkstal | Versche en gerookte visch |
Getypte lijst met handgeschreven toevoegingen.
| 1226. | F.Dijkstal | G.v.Ledenberghstraat 13.— | |
Getypte statistische lijst/tabel met handgeschreven annotaties.
| F. Dijkstal / | Amsterdam | Beethovenstraat 35 | 12.500 | 10.500 | 23.000 | 3.750 | 4.000 | 7.750 | 5.000 | 7.500 | 12.500 |
Koopliedenlijsten
Onbekend
Uilenburg — standplaats 12
Waterlooplein — standplaats esterstr
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE F. Dijkstal Beethovenstr. 35 Fa. Müller [onderstreept] Amstelveld 7 maandag 21 Febr. om 11 uur. ___________________
# TRANSCRIPTIE Th. Dijkema
# TRANSCRIPTIE ```text 5 17 December 42 37/2/31 den Heer W.F. Dijkstra, Leider der Combinatie van grossiers in stapelproducten, Centrale Markt. Al het mogelijke zal wederzijds in het werk worden gesteld om de overeenkomst tot een zoo goed mogelijk einde te brengen. De Gemeentelijke Adviseur De Directeur, voor Voedings- en Distributie- ...
# TRANSCRIPTIE 5 17 December 1942. 37/2/31 den Heer W.F. Dijkstra, Leider der Combinatie van grossiers in stapelproducten, <u>Centrale Markt.</u> Al het mogelijke zal wederzijds in het werk worden gesteld om de overeenkomst tot een zoo goed mogelijk einde te brengen. De Gemeentelijke Adviseur De Directeur...
# TRANSCRIPTIE T. a. v. Dikstaal gold het volgende. steeds winkelier geweest; wil thans gaan grossieren; heeft groothandelserkenning. Levert Duitsche Weermacht en lid Agr. Front. Is credietwaardig en vakbekwaam. Bespreking 12/4 1941 met commissieleden Draaisma Kils en Nooy. Dijkstra weigert te komen omdat hij meent dat t. o. v. Dikstaal niet ~~[doorgetreepte regel: waarschijnlijk 'g...