R A P P O R T № 2 B/126/1 M. 1939 13/9

In verband met een tweede aanvrage van F. Dijkstal, oud 32 jaar en wonende Gilles van Ledenbergstraat 13 alhier, om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit en onder verwijzing naar mijn rapport d.d. 17 Juni 1938, betreffende zijn eerste aanvrage, rapporteert ondergeteekende controleur het navolgende. Dijkstal is sedert 1935 vaste standplaatshouder op de dagmarkt de Lindengracht, voor de verkoop van groenten en fruit, terwijl hij sedert dien tijd ook toegang heeft tot de Centr: Markt als kooper. Op zijn eerste aanvrage om een erkenning is hij volgens zijn verklaring blijkbaar afgewezen omdat hij niet over de voldoende middelen zou beschikken om te kunnen handelen. Hoewel hij in de wintermaanden van de laatste jaren in steun is geweest heeft hij overigens met handelen in zijn onderhoud kununnen voorzien. Voor zoover door mij kan worden beoordeeldheeft hij de vragen van zijn invulformulier naar waarheid beantwoord.

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.

Handgeschreven (midden):
Doorgezonden
naar Den Haag
14/9-39

Getypt (rechtsonder):
Amsterdam 9-9-39
Controleur
[Handtekening: F. Eldering]

Handgeschreven (linksonder):
GvdB
Verklaring stempelen en
doorzenden naar de Insp. am. 14-9-'39 amp.

--- * Betrokkene: F. Dijkstal (32 jaar), wonende aan de Gilles van Ledenbergstraat 13 te Amsterdam.
* Kern van de zaak: Dijkstal vraagt voor de tweede maal een officiële erkenning (vergunning) aan als groente- en fruithandelaar. Een eerdere aanvraag in 1938 werd afgewezen wegens een gebrek aan kapitaal ("voldoende middelen").
* Oordeel Controleur: De controleur is positief gestemd. Hij stelt vast dat Dijkstal al sinds 1935 op de Lindengracht staat en inkoopt op de Centrale Markt. Hoewel de aanvrager in de winters afhankelijk was van de "steun" (werkloosheidsuitkering), bewijst hij door zijn handelsactiviteiten in de overige maanden dat hij in zijn eigen onderhoud kan voorzien.
* Administratieve route: Het rapport is op 9 september opgesteld. Op 14 september 1939 is het doorgegeven ("doorgezonden naar Den Haag"), waarschijnlijk aan een rijksinstantie die over de definitieve erkenning besliste. Dit document biedt een inkijkje in de strenge marktregulering en de economische situatie in Nederland aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog.
1. De Crisisjaren: De vermelding dat Dijkstal "in de steun" is geweest, verwijst naar de massale werkloosheid tijdens de Grote Depressie van de jaren '30. De overheid was streng: wie een eigen bedrijf wilde starten, moest bewijzen levensvatbaar te zijn om van de uitkeringslijst af te komen.
2. Marktwezen: Amsterdam kende een streng gereguleerd systeem van standplaatsen en erkenningen. Zonder deze "erkenning" mocht men niet officieel als zelfstandig kleinhandelaar opereren.
3. Tijdsbeeld: De datum (september 1939) is historisch saillant; nazi-Duitsland was net Polen binnengevallen, wat het begin van de Tweede Wereldoorlog markeerde. In Nederland was de mobilisatie in volle gang, maar het dagelijks leven en de bureaucratie rondom marktvergunningen gingen vooralsnog gewoon door. F. Dijkstal F. Eldering Marktwezen