G.J. Goosen

Handgeschreven verzoekschrift/aanvraag.

* **Kern van het document:** De heer G.J. Goosen, een visboer met een vaste staanplaats op de zaterdagmarkt op het Mosplein in Amsterdam-Noord, verzoekt de autoriteiten om een officiële 'assistentkaart' voor zijn medewerker, de heer A. Meulemans. * **Functieomschrijving:** De assistent, A. Meulemans, heeft diverse taken: het schoonmaken van de vis, het bedienen van klanten en het inpakken van de verkochte waar. Er wordt specifiek vermeld dat Meulemans zelf ook "vischrooker" is in Amsterdam-Noord, wat zijn expertise in de branche onderstreept. * **Persoonsgegevens:** * **G.J. Goosen:** Woonachtig aan de Kromme Waal 11 (afgekort als Kr: Waal) in Amsterdam. * **A. Meulemans:** Woonachtig aan de Dotterbloemstraat 7 huis in Amsterdam-Noord, geboren op 2 december 1888. * **Administratieve sporen:** De stempel en de handgeschreven toevoeging "in map" wijzen op een formele afhandeling door een gemeentelijke instantie (waarschijnlijk de Marktdienst van de gemeente Amsterdam). De datum op de stempel (26 juli) suggereert dat de brief twee dagen na schrijven is verwerkt.

Ambtelijke notitie / bijblad met handgeschreven kanttekeningen.

Het document is een ambtelijk advies en besluit betreffende een verzoek van de heer G.J. Goosen. Het verzoek betreft de toestemming voor de heer A. Meulemans om assistentie te verlenen bij de vis-handelsactiviteiten van Goosen. Uit de tekst blijkt dat er een controle heeft plaatsgevonden naar de aard van de relatie tussen beide mannen. De ambtenaar stelt vast dat Meulemans weliswaar een zelfstandige visventer is, maar geen zakelijk belang ("geen part") heeft in de onderneming van Goosen. Hij wordt enkel ingezet voor handmatige taken zoals het schoonmaken en inpakken van vis. Op basis hiervan wordt geadviseerd het verzoek in te willigen ("m.i. geen bezwaar"). Verschillende data en parafen wijzen op een administratieve loop van eind juli tot medio augustus 1940.

Officiële brief/kennisgeving vanuit een gemeentelijke instantie (vermoedelijk de Marktwezen-afdeling).

* **Inhoud:** De brief is een formele goedkeuring van een verzoek van de heer Goosen om hulp te krijgen bij zijn marktkraam. De directeur van de betreffende dienst (waarschijnlijk Marktwezen) staat toe dat A. Meulemans hem assisteert op de markt aan het Mosplein in Amsterdam-Noord. * **Beperkingen:** De toestemming is strikt geclausuleerd. Ten eerste mag de assistent de heer Goosen niet vervangen (hij moet dus zelf aanwezig blijven). Ten tweede zijn de taken van de assistent beperkt tot het schoonmaken en inpakken van vis. Dit duidt op een scherpe reglementering van marktactiviteiten waarbij persoonlijke vergunningen leidend waren. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke spelling, zoals "hierby" (hierbij), "bystaan" (bijstaan) en "visch" (vis). De afkorting "jl." staat voor "jongstleden". * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "verzonden p/o" (waarschijnlijk "per ommegaande" of "per ordonnans") geeft aan dat de brief is verwerkt voor verzending. De naam "m. de Boer" rechtsboven is mogelijk een paraaf of naam van de behandelend ambtenaar.

Getypte officiële brief (mogelijk een doorslag of kopie).

Deze brief is een formeel besluit van een directeur (waarschijnlijk van de Dienst Marktwezen) gericht aan de heer G.J. Goosen. Het is een reactie op een verzoek van Goosen van enkele weken eerder. In de brief wordt toestemming verleend voor een specifieke vorm van hulp bij zijn marktkraam op het Mosplein in Amsterdam-Noord. De toestemming is aan strikte voorwaarden verbonden: 1. **Persoonsgebonden:** De hulp mag alleen worden verleend door een zekere A. Meulemans. 2. **Geen vervanging:** De assistent mag Goosen niet vervangen; Goosen moet dus zelf aanwezig blijven. 3. **Beperkte taken:** De assistentie mag uitsluitend bestaan uit het schoonmaken en inpakken van vis. Dit duidt erop dat de heer Goosen een visboer was. 4. **Herroepbaar:** De toestemming geldt "tot wederopzegging", wat betekent dat de instantie de toestemming op elk moment kan intrekken. Het document is representatief voor de bureaucratische controle op marktkooplieden in die tijd, waarbij zelfs de aard van de hulp en de specifieke taken van een assistent officieel vastgelegd moesten worden.

Getypte lijst (doorslag of stencil), waarschijnlijk een administratief register of distributielijst.

Het document is een zorgvuldig bijgehouden lijst van personen, onderverdeeld in genummerde "Series" (4 t/m 8). Per persoon zijn het serienummer, een uniek volgnummer, de naam, de geboortedatum en het adres genoteerd. Er zijn twee kolommen aan de rechterzijde, aangeduid met de jaren "41/42" en "42/43". De meeste personen hebben een kruisje ("x") in de eerste kolom, enkelen in de tweede, en een zeer klein aantal (zoals H.F. Elners en P. Groothuis) in beide. Dit suggereert een periodieke registratie, mogelijk voor de uitreiking van steun, bonnen of lidmaatschapsgelden. De adressen zijn voornamelijk geconcentreerd in Amsterdamse volksbuurten (Kinkerbuurt, Jordaan, Amsterdam-West), maar er is ook een opvallende aanwezigheid van personen uit Marken (o.a. de familie Dorland), Monnickendam en Volendam. Afkortingen zoals "hs" (huis/begane grond), "I, II, III" (verdiepingen) en "Mon'dam" zijn standaard voor die periode.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De brief bevat een formeel verzoek van de heer G.J. Goosen. Hij vraagt toestemming aan de betreffende instantie om een zekere "Jan Westhoff" toe te staan zijn "toewijziging" (waarschijnlijk een schrijffout voor of een variant van *toewijzing*) in ontvangst te nemen in het geval dat Goosen zelf niet aanwezig is. * **Schrift:** Het document is geschreven in een verzorgd, zwierig midden-20e-eeuws cursief handschrift. Opvallend is het gebruik van een dubbele punt achter de naam in de aanhef en de spelling "toewijziging". De naam in de tekst lijkt geschreven als "Goosen", hoewel de 's' door de verbinding met de 'e' enigszins dubbel kan lijken; de ondertekening bevestigt "Goosen". * **Administratieve sporen:** Het stempel linksboven en de handgeschreven datum (20/4, wat vier dagen vóór de eigenlijke briefdatum ligt, mogelijk een dossierdatum of registratiedatum van de aanvraag) wijzen op een officiële archivering in een bureaucratisch proces.

Getypte administratieve lijst.

* **S.Z.:** Deze afkorting staat hoogstwaarschijnlijk voor *Sociale Zaken* (of mogelijk *Stadsreiniging en Marktwezen*). Het document betreft de registratie van marktkooplieden. * **Geografische focus:** De adressen en markten (Dapperstraat, Waterlooplein, Joubertstraat, Albert Cuyp, etc.) wijzen eenduidig op Amsterdam. * **Samenstelling:** Opvallend is de grote hoeveelheid Joodse namen op de lijst (o.a. Boas, Blitz, Loonstijn, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper, Kloot). * **Administratieve context:** De term "Opgevoerd" duidt op het toevoegen van personen aan een specifiek register of het toewijzen van standplaatsen op de genoemde markten.

Document

Het document is een nauwkeurige administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam in het begin van 1942. De term "Opgevoerd" duidt op personen die nieuw zijn toegevoegd aan een specifieke registratie of vergunningslijst. Opvallende elementen: * **Geografische spreiding:** De adressen beslaan heel Amsterdam, van de Jordaan (Lindengracht) tot Oost (Transvaalbuurt) en West (Jan Evertsenstraat). Er zijn ook handelaren uit omliggende plaatsen zoals Huizen, Volendam en Zandvoort. * **Namen:** Een aanzienlijk deel van de namen op deze lijst (zoals Boas, Blitz, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper) is van Joodse herkomst.

Document

* **Inhoud:** De schrijver, J.A. Westhoff, reageert op een officiële kennisgeving over een "Combinatie-regeling". Hij verzoekt om erkenning van het samenwerkingsverband (de combinatie) waarin hij reeds jarenlang werkzaam is op de Gemeentelijke Visafslag aan de De Ruijterkade. Hij noemt expliciet de namen en adressen van de drie betrokken personen: G.J. Goosen, E.W. Ekkelboom en hijzelf. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in een formele, enigszins archaïsche stijl met spellingen die typerend zijn voor de vroege 20e eeuw (zoals "zoude wij", "in dezer", "t'reeds" en "bijvoord" voor bij voorbaat). De interpunctie is hier en daar ongebruikelijk (bijv. "zou ik! Dus."). * **Administratieve sporen:** De aantekening "dossiertje maken" en de diverse referentienummers wijzen op een zorgvuldige archivering door de ontvangende instantie. De afkorting "acc. certi." linksonder zou kunnen duiden op een controle van de identiteit of papieren (accreditatie/certificaten) van de betrokkenen.

Document

Dit document is een administratieve lijst voor de toewijzing van visquota. Gezien de vermelde hoeveelheden (veelal tussen de 20 en 50 kg) betreft het waarschijnlijk een lijst van visdelers, markthandelaren of winkeliers in plaats van individuele consumenten. De lijst is alfabetisch gesorteerd. Er zijn diverse wijzigingen zichtbaar die wijzen op een actief gebruik van het document: * **Vervallenverklaring:** De grote handgeschreven tekst geeft aan dat deze lijst per 25 november 1941 niet meer geldig was en is vervangen. * **Doorhalingen:** De familie Drieenhuizen is geschrapt. De bijgaande notitie verklaart dat zij hun vis "van buiten" betrekken volgens mededeling van de C.C.C.D. (Centrale Controle van de Crisis-Diensten). Dit wijst op een streng toezicht op de distributiekanalen. * **Toevoegingen:** Aan de linkerzijde zijn onderaan drie namen met de hand toegevoegd, mogelijk ondernemers die later aan het distributienetwerk werden toegevoegd.

Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.

* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.

Getypte distributielijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.

* **Doel:** Het document dient als registratie voor de toewijzing of distributie van aal (paling) aan handelaren of particulieren. Gezien de grote hoeveelheden (tot 50 kg per persoon) betreft het vermoedelijk een toewijzing aan visverkopers of winkeliers. * **Kwantiatieve gegevens:** De meest voorkomende toewijzing is 20 kg. De maximale toewijzing is 50 kg (o.a. Boekelman, Bommels, Botter-Jansen, De Groot, Huisman). * **Annotaties:** * Doorhalingen bij *A. Alessij Jr.* en de familie *Drieshuizen* duiden op annuleringen van de toewijzing. * Handgeschreven toevoegingen onderaan kolommen (*C. Biesenbeek ter Voort*, *J.J. Huisman*) wijzen op late inschrijvingen. * De toevoeging "in steun" bij *M.M. Gerber-Fransen* kan duiden op een sociale context of een specifieke regeling. * **Identificatie:** Namen als *Goudsketting* en *Elsas* zijn historisch vaak geassocieerd met de Joodse gemeenschap in Nederland. Vermeldingen van "P.C. Hooftstr." en "Middenweg" wijzen sterk in de richting van Amsterdam als locatie.

Getypte distributielijst met uitgebreide handgeschreven aantekeningen en berekeningen.

Dit document is een werklijst voor de distributie van aal (paling) en zoetwatervis. De vele handgeschreven correcties maken duidelijk dat dit een dynamisch document was: * **Controle:** De vinkjes (✓) duiden vermoedelijk op de daadwerkelijke ontvangst of uitgifte. * **Mutaties:** De term "afvoeren" en het doorhalen van namen wijzen op personen die van de lijst zijn geschrapt. * **Identificatie:** Bij veel voorkomende namen (zoals Van As of Gooyer) zijn adressen, bijnamen ("Fikkie") of patroniemen (Hzn., Tzn.) toegevoegd ter onderscheid. * **Notaties:** "m/r" lijkt te staan voor een correctie in de hoeveelheid (bijv. "moet recht" of een afkorting voor een herberekening). De opmerking "steun?" bij M.M. Gerber-Fransen suggereert een link met sociale steun of de Armenzorg. * **Lokaliteit:** De vermelding "Marken" en de namen van de families (veelal typisch Nederlands en Joods) plaatsen dit document in de regio Noord-Holland/Amsterdam.

Doorslag van een officiële brief / administratieve correspondentie.

De brief is een korte, zakelijke afwijzing van een niet nader gespecificeerd verzoek van de heer Goosen. Uit de tekst valt op te maken dat het verzoek betrekking had op de "vischverdeeling op Zondagen". De directeur stelt dat dit verzoek niet gehonoreerd hoeft te worden omdat de bewuste regeling (de zondagse distributie) op 10 oktober 1943 afloopt. De toon is formeel en bureaucratisch, typerend voor overheidscommunicatie uit die periode. De tekst bevat de destijds gangbare spelling, zoals "vischverdeeling" en "October". Het adres "Achter Om" is een bekende straat in het centrum van Hilversum.

Handgeschreven ambtelijke notitie / besluitlijst.

Het document bevat korte verslagen of besluiten betreffende verzoeken van vishandelaren aan een commissie of distributie-instantie. Er kunnen drie à vier afzonderlijke zaken worden onderscheiden: 1. **Onbekende verzoeker (doorgestreept):** Een verzoek betreffende rookcapaciteit dat wordt aangehouden tot na de oorlog omdat er thans geen behoefte aan is. 2. **N. Posthumus:** Een verzoek om een winkel te openen. De commissie ("Com.") adviseert negatief ("niet aan meedoen"). Men vermoedt dat de verzoeker enkel de regelgeving of prijscontrole wil ontduiken. Er wordt verwezen naar jurisprudentie in soortgelijke zaken (G. Goosen). 3. **H.F. Reitsma Jr.:** Verzoekt om vis die buiten het puntensysteem (distributie) valt. De notitie geeft aan dat hij een grote groothandel heeft en dat de zaak in behandeling moet blijven. 4. **G. Weser:** Betreft de handel in "fijne vis" (luxe soorten zoals tong en tarbot). Er is sprake van een volume van 1500 kg, waarbij akkoord ("Acc.") wordt gegaan met het opvoeren van een quotum van een halve ton.

Document

Dit document is een ambtelijke tussenkomst namens een burger (de heer Goosen) die vastloopt in de bureaucratische processen van de bezettingstijd. * **Problematiek:** Goosen is wegens ziekte van zijn vrouw verhuisd van Amsterdam naar Hilversum. Hoewel hij in Hilversum een pand heeft verkregen via de A.N.B.O. (Algemeene Nederlandsche Bond van Onroerend-goed-eigenaren), krijgt hij zijn Amsterdamse handelsvergunning (marktstandplaats) niet overgeplaatst naar zijn nieuwe woonplaats. * **Financiële details:** Er wordt expliciet vermeld dat hij reeds tweemaal leges (fl 5.-) heeft betaald aan diverse instanties voor de uitvoering van de "vestigingswet kleinbedrijf", wat duidt op de frustratie over het uitblijven van resultaat ondanks het volgen van de regels. * **Bestuurlijke structuur:** De brief toont de gelaagdheid van het toenmalige bestuur, waarbij verschillende instanties (Landbouw en Visscherij, Visscherij Centrale, Handel en Nijverheid) betrokken zijn bij een relatief eenvoudige vergunningsaanvraag.

# TRANSCRIPTIE № 90/59/1 M. 1940 $^{26}/_{7}$ Amsterdam 24/7 - 40 *in map* De Ondergeteekende G.J. Goosen marktplaatshouder in versche- gerookte visch op de Zaterdagsmarkt op 't Mosplein (Noord) verzoekt gaarne voor een Assistent kaart voor A. Meulemans wonende Dotterbloem str 7 h Noord tevens visch rooker op Noord voor 't schoonmaken van visch en helper van den klanten en in pakker G.J. Goose...

# TRANSCRIPTIE HG. *extra* [handgeschreven] 90/59/2 M. 10 Augustus 1940. den Heer G.J. Goosen, Kromme Waal 11 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> wijk 1. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 24 Juli jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Mosplein te laten bystaan - niet vervangen - door A. Meulemans. Deze assi- stentie mag slechts bestaan uit het schoon...

# TRANSCRIPTIE DEPARTEMENT VOOR BIJZONDERE ECONOMISCHE ZAKEN AFDEELING: Visscherij AMSTERDAM, 5 Mei 1944 No. C. 3576 Keizersgracht 666 Gelieve bij het antwoord afdeeling, datum en nummer dezer te vermelden Onderwerp: G.J. Goosen, Hilversum, Achterom 46 [Paarse stempel:] Nº 466/69/1 M. 1944 [Handgeschreven annotaties, o.a.:] nu dist. / mp / opl Aan de Amsterdamsche Vischverdeelingscommissi...

# TRANSCRIPTIE [Typemachine tekst, rechtsboven:] Sb/HB. [Typemachine tekst, rechts:] den Heer J.A.Goossen, p/a Nationale Jeugd Storm, Willemsparkweg 186, Amsterdam-Zuid. Wijk 13. [Typemachine tekst, links:] 66/27/3 M. [Typemachine tekst, rechts:] 28 Augustus 1942. [Hoofdtekst, getypt:] In verband met Uw schrijven d.d. 24 dezer inzake zang- repetitie op 2 September a.s. verzoek ik U a.s. Zater...

# TRANSCRIPTIE *extra* vP/EG. den Heer J.Gosler, Valkenburgerstraat 83 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 2. 25/142/8 M. 9 Augustus 1940. Naar aanleiding van Uw briefkaart ingekomen op 29 Juli jl. verleen ik U hierbij alsnog gedurende twee maanden na dato dezes uitstel van Uw verplichting om regelmatig een plaats op de markt Albert Cuypstraat te bezetten. De Directeur,