F. Felthuis

Rapport van de Amsterdamse Marktpolitie/Controleur.

Dit rapport documenteert een onderzoek naar **koppelverkoop** (het verplicht bijverkopen van een minder gewild product bij een schaars product). Twee huisvrouwen klaagden dat zij geen rode kool konden kopen zonder ook komkommers af te nemen. De verdachte, Coenraad Esveld, bekent de feiten maar voert een verdediging aan die tekenend is voor de oorlogseconomie: hij krijgt zijn voorraad toegewezen (distributiesysteem) en wordt gedwongen ook producten af te nemen die hij niet direct kwijt kan. Om zelf niet met verliezen en onverkoopbare voorraad te blijven zitten, dwingt hij de consument tot hetzelfde. Opvallend is de juridische/administratieve discussie in de kantlijn: Esveld claimt een erkenning als groothandelaar te hebben, maar de controleur of een latere lezer noteert in de marge "kleinhandelaar dus", omdat hij op straat (Sumatrastraat) verkoopt in plaats van op de Centrale Markt.

Getypt ambtelijk rapport met handgeschreven kanttekeningen en stempels.

* **Inhoud:** Het rapport onderzoekt de beroepsachtergrond van de 24-jarige J.A. Geisterfer. Hoewel hij beweert al tien jaar in het vak te zitten, blijkt uit onderzoek dat zijn ventvergunning na 1936 niet meer voor groenten en fruit was, maar voor zaken als chocolade en mosselen. Een eerdere aanvraag in 1938 werd afgewezen vanwege gebrek aan de juiste vakdiploma's/opleiding. De controleur stelt vast dat de aanvrager ook in de "werkverschaffing" (werkloosheidsprojecten) heeft gezeten. * **Beoordeling:** De toon van de controleur is feitelijk en enigszins sceptisch wat betreft de continuïteit van Geisterfers ervaring in de groentehandel, hoewel hij wel bevestigt dat de aanvrager het formulier naar waarheid heeft ingevuld. * **Fysieke kenmerken:** Het document vertoont de typische kenmerken van vroege oorlogs-bureaucratie: hergebruik van eerdere procedures (zoals de verwijzing naar de Groenten en Fruitcentrale uit 1938) en een strakke hiërarchische afhandeling.

Ambtsbericht / Rapport van een controleur.

In dit rapport onderzoekt controleur Felthuis de geloofwaardigheid van een aanvraag voor een erkenning als groenten- en fruithandelaar door de heer Ch. van Ieperen. * **De claim:** Van Ieperen beweert dat hij al drie jaar als zelfstandig venter in groenten en fruit werkt. * **De bevindingen:** Na navraag bij de afdeling Sociale Zaken blijkt dit niet te kloppen. Van Ieperen werkte als hulpbesteller bij de PTT en ontving daarnaast een uitkering ("onderstand") omdat zijn inkomsten te laag waren. De controleur concludeert dat hij dus helemaal geen tijd of middelen had om een eigen handel te drijven. * **Vergunningsverleden:** Uit het archief blijkt dat hij vroeger een vergunning had voor "mottendooders" (mottenballen/bestrijdingsmiddelen) en pas zeer recent (augustus 1941) deze heeft laten omzetten naar bloemen. * **Conclusie:** De aanvrager heeft gelogen op zijn formulier om toegang te krijgen tot de Centrale Markt en de officiële status van kleinhandelaar.

Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en stempels.

Dit rapport documenteert een verzoek om een bedrijfsvergunning ("erkenning") voor een minderjarige in de ambulante handel. * **De kern van de zaak:** Een grootvader wil zijn groentewijk in Zaandam overdragen aan zijn 17-jarige kleinzoon. Omdat de jongen minderjarig is en zijn wettelijke voogd (vader) onvindbaar is in Duitsland, ontstaat er een juridisch probleem wat betreft de wettelijke vertegenwoordiging. * **Sociaal-economisch:** De familie woont op de Bickersgracht (Westelijke Eilanden) in Amsterdam. De kleinzoon werkt al sinds zijn 14e (1939) mee in de zaak en heeft toegang tot de Centrale Markt (nu het Food Center Amsterdam). * **Juridisch:** De controleur heeft onderzoek gedaan bij de politie in Zaandam en de Kinderpolitie in Amsterdam om de gezinssituatie en de integriteit van de aanvraag te verifiëren. De Kinderpolitie bevestigt dat de grootvader feitelijk de zorg draagt. * **Besluitvorming:** De lokale controleur staat positief tegenover de aanvraag, maar de hiërarchie (de Bedrijfschef van het Marktwezen) eist dat het dossier wordt gecompleteerd en ter goedkeuring naar Den Haag wordt gestuurd. ---

Officieel rapport (getypt met handgeschreven correcties en handtekening).

* **Kern van de zaak:** Dit rapport betreft de illegale handel in aardappelbonnen en prijsopdrijving tijdens de Duitse bezetting. Een partij van 25 hectoliter (H.L.) zandaardappelen werd verhandeld via een keten van tussenpersonen. * **Betrokkenen:** 1. **A.H.J. van Mourik:** De oorspronkelijke eigenaar van de bon, die deze verkocht omdat de kwaliteit van de aardappelen slecht zou zijn. 2. **J.F. Jansen:** Kocht de bon van Van Mourik en verkocht deze door aan Karseboom. 3. **Jan Karseboom:** Expediteur die de bon kocht voor f 14,50 per H.L. en doorverkocht aan Groot. 4. **P. Groot:** De uiteindelijke koper/winkelier die de bon kocht om zijn geslonken voorraad aan te vullen voor zijn klanten. 5. **H.J. ter Beek:** De expediteur die de aardappelen bezorgde en de betaling inde, maar die volgens het rapport "te goeder trouw" handelde. * **Financiële gegevens:** De officiële prijs voor een H.L. Drentsche zandaardappelen was **f 3,75**. De zwarte marktprijs in dit rapport liep op tot **f 15,00** per H.L., wat een overschrijding is van 400%. * **Sancties:** De toegangskaarten voor de Centrale Markt van de hoofdverdachten zijn ingenomen en er is proces-verbaal opgemaakt voor "handel in distributiebescheiden" en "prijsoverschrijding".

Getypt rapport met handgeschreven aantekeningen en een stempel.

Dit rapport betreft de aanvraag van H. Stakelbeek om officieel erkend te worden als kleinhandelaar in groenten en fruit op de Centrale Markt in Amsterdam. De controleur stelt vast dat Stakelbeek, hoewel jong (22 jaar), al aanzienlijke ervaring heeft en recentelijk een bestaande zaak heeft overgenomen voor een bedrag van 2.000 gulden. Er wordt specifiek verwezen naar een koopovereenkomst en een erkenning door de stichting "Centraal Belang". Een belangrijk administratief punt in het rapport is de status van de toegangskaart van Stakelbeek. Hij gebruikt nog een personeelskaart van zijn vorige werkgever, terwijl hij sinds de overname van de zaak in augustus 1942 over een eigen 'kooperskaart' had moeten beschikken. Hieruit volgt de conclusie dat hij nog achterstallig entreegeld moet betalen. De handgeschreven notities onderaan zijn administratieve instructies voor de verdere verwerking van het dossier.

59954. Hij verklaarde, dat hij om zijn [doorgehaald] bedrijf uit te oefenen een plaats wilde bezetten op de Centrale Markt, doch dat deze hem tot nu toe was geweigerd, reden waarom hij zijn zaken buiten de Centrale Markt moest verrichten. Amsterdam 9 September 1942 Controleur, [Signatuur: *F. Felthuis*] Den Heer Bedrijfschef van het Marktwezen. [Grote handgeschreven paraaf/handtekening door de ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Dienstverslag / Rapport. * **Kenmerk:** Nº 37/89/M.1941. * **Datum:** 10 september 1941. * **Locatie:** Amsterdam, Centrale Markt. * **Betrokkenen:** Een niet nader genoemde controleur (opsteller), Controleur Felthuis, en de 25-jarige koper W. Zwart (wonende Oostenburgermiddenstraat 24). * **Fysieke kenmerken:** Getypte tekst met handgeschreven kan...

Meulen de vragen van z zijn invulformulier naar waarheid beantwoord. Den Heer Bedrijfschef v/h Marktwezen, Amsterdam 18 November 1940 Controleur, [Handtekening links: F. Felthuis] [Handgeschreven tekst midden-rechts:] *Verklaring stempelen &* *doorkruisen van de lijst* [Handtekening: F. Felthuis] *Acc. 20-11-40* [Initialen] [Handgeschreven tekst linksonder:] *Doorgezonden 22/11 1940* [Initialen]

# DOCUMENT INFO * **Documenttype:** Intern rapport (Rapport van de Controleur). * **Referentienummer:** № 77 / 11 / 2 M. 1940 7/5. * **Datum:** 29 april 1940. * **Afzender:** Controleur Felthuis. * **Ontvanger:** De Bedrijfschef van het Marktwezen. * **Onderwerp:** Ongeoorloofd gebruik van een personenauto door H. v. Bezooien.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte pagina uit een proces-verbaal (pagina 3). * **Datum:** 13 juni 1942. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrokken personen:** B. Felthuis (Ambtenaar bij het Marktwezen), Corn. de Mooij (vermoedelijk de aangever/verklaringhouder), Barend van Dijk (houder van een kistencentrale). * **Kenmerken:** Bevat handgeschreven handtekeningen en twee ponsgaten ...