N. Holland

Handgeschreven verzoekschrift / brief.

Het document is een formeel zakelijk verzoek van C. Esveld Jr. aan de directie van de Centrale Markthallen in Amsterdam. De schrijver verzoekt om de huur van een bedrijfsruimte (pakhuis of open standplaats) op het terrein van de markthallen. Om zijn geschiktheid als huurder aan te tonen, voert Esveld drie bewijspunten aan: 1. Hij beschikt over een officiële erkenning van de beroepsorganisatie (de Nederlandse Groenten- en Fruitcentrale). 2. Hij verklaart over voldoende kapitaal te beschikken om de exploitatie te waarborgen. 3. Hij heeft reeds een toewijzing/relatie met de veilingen in Kwadijk (Noord-Holland), wat duidt op een actieve handel in agrarische producten. Het handschrift is een verzorgd, lopend cursiefschrift dat kenmerkend is voor de eerste helft van de 20e eeuw. De taal is formeel en hoffelijk ("WelEd. Heer", "UEd. beleefd").

Handgeschreven ambtelijke notitie / telefoonnotitie.

De notitie betreft een administratieve verslaglegging van een telefoongesprek dat plaatsvond op 8 januari 1941. De schrijver van de notitie heeft contact gehad met een zekere Mr. van 't Riet. In de tekst wordt verwezen naar een eerdere aantekening van de dag ervoor (7 januari), wat duidt op een lopend dossier of een dagjournaal. De kern van het gesprek is de regulering van de groentetoevoer in Noord-Holland, specifiek de "koolstreek" (waarschijnlijk de regio rondom Langedijk). Van 't Riet rapporteert dat hij op dat moment in overleg is met de besturen van de lokale veilingen. Het doel van dit overleg is het treffen van "maatregelen" met betrekking tot de aanvoer van producten naar de veilingen. Er is een vervolgafspraak gemaakt voor de volgende dag (9 januari) om de resultaten van dit overleg te bespreken. Het handschrift is een zakelijk cursief uit het midden van de 20e eeuw, goed leesbaar, met de kenmerkende afkortingen en snelheid van een kantoornotitie.

Ambtelijke notitie/bijblad (Alg. Zaken Model No. 14).

De tekst is een korte ambtelijke notitie betreffende de logistiek van de aardappelvoorziening. De kern van het bericht is dat een zekere heer Kooistra verantwoordelijk is voor de kwaliteitscontrole van aardappelen die naar Arnhem worden getransporteerd. De schrijver pleit ervoor dat deze keuring direct bij de bron (de boeren in Noord-Holland) plaatsvindt. De logica hierachter is kostenbesparing en efficiëntie: als aardappelen pas in Arnhem worden afgekeurd, zijn er onnodige transportkosten gemaakt en ontstaat er logistieke rompslomp. Om deze controle bij de bron mogelijk te maken, adviseert de schrijver ("m.i." - mijns inziens) om een vergunning voor persoonsvervoer aan Kooistra te verlenen, zodat hij langs de boeren kan reizen. Aan de linkerzijde is een latere aantekening toegevoegd die vermeldt dat dit advies reeds telefonisch is doorgegeven, ondertekend met onduidelijke initialen (mogelijk 'Vs').

Handgeschreven notitie op gelinieerd papier.

De schrijver van deze notitie trekt de juistheid van officiële cijfers of geruchten over de voedselvoorziening in twijfel. Aan de hand van een gemiddelde prijs van 6 cent per kilo reconstrueert de auteur de totale aanvoer vanuit de veiling in Purmerend op specifieke dagen in juni 1942. De kern van het betoog is dat de genoemde totalen uit Purmerend nog verminderd moeten worden met de opeisingen door de Duitse bezetter (het 'Weermachtsgedeelte') en leveringen aan ziekenhuizen. Wat overblijft is bestemd voor de reguliere handel in de hele provincie Noord-Holland. De schrijver concludeert dat een bewering dat Amsterdam op één dag 32.000 kg zou hebben ontvangen onmogelijk kan kloppen, omdat dit cijfer de totale regionale aanvoer ver overstijgt. De laatste vraag ("Van wien zou deze mededeeling afkomstig zijn?") duidt op een vermoeden van desinformatie of illegale handel.

Proces-verbaal (officieel verslag van een opsporingsambtenaar).

Dit proces-verbaal documenteert een typische handhavingsactie van de **Centrale Controle Dienst (CCD)** tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kern van de zaak is de verdenking van illegale handel (zwarte handel). De controleur merkt op dat de spinazie "versch geplukt" is en nog vochtig van de dauw, wat haaks staat op de verklaring van de handelaar dat hij het de dag ervoor op de centrale markt had gekocht. Dit wijst erop dat de producten direct van een kweker uit de buurt (waarschijnlijk Sloten, destijds een tuinbouwgebied) zijn gekocht, buiten het verplichte veiling- en distributiesysteem om. Door producten buiten de officiële kanalen om te verhandelen, konden handelaren hogere prijzen vragen dan de vastgestelde maximumprijzen, maar onttrokken zij ook voedsel aan het distributiesysteem. De nauwkeurige opsomming van gewichten en eenheden (kisten, kilogrammen en bossen) was cruciaal voor de bewijsvoering in economische strafzaken onder het bezettingsrecht.

Ambtelijke notitie / Handgeschreven correspondentie.

Het document is een administratieve vastlegging van een financiële afwikkeling tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de tekst betreft de overdracht van gelden naar de Provinciale Voedselcommissaris (PVC) in Noord-Holland. Deze betaling is gekoppeld aan specifieke machtigingsnummers en een adviesbrief. Verder wordt melding gemaakt van een telefonisch contact met een zekere heer A. v. Tiel. Deze persoon heeft een machtiging tot terugbetaling ontvangen van de Officier van Justitie. De schrijver van de notitie instrueert dat deze vordering direct bij de Voedselcommissaris in Alkmaar moet worden ingediend. In de conclusie (onderaan) wordt gesteld dat de zaak van Van Tiel losstaat van een eerder gedane "aanbieding" (waarschijnlijk een aanbod van goederen of een eerdere schikking), en dat de betrokkenen zich voor verdere afhandeling rechtstreeks tot de "V.C." (Voedselcommissaris) moeten wenden.

Handgeschreven administratieve notitie op een stuk karton of stevig papier.

Het document fungeert als een register van logistiek personeel. Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee groepen: 1. **Geleiders:** Cornelis van Lanten en Theodorus Otto worden met uitgebreide details vermeld (geboortedatum, plaats en woonadres in Amsterdam). 2. **Chauffeurs vrachtauto's:** W. Laan, H. Blok en W. Bol worden enkel met hun naam en identificatienummer vermeld. De code **"A 35"** die voorafgaat aan de nummers duidt op de regio van uitgifte van het Persoonsbewijs (PB). In de administratie van de bezettingstijd stond de 'A' vaak voor Amsterdam. De adressen (Van Hogendorpstraat in West en Wagenaarstraat in Oost) bevestigen dat het hier om Amsterdammers gaat. De superscripten (I en III) bij de huisnummers duiden op de verdiepingen van de woningen.

Boekhoudkundig overzicht / Financieel rapport.

Het document fungeert als een wekelijks financieel overzicht van bedrijfsresultaten voor de maand december 1943. De getypte basis bevat een tabel waarin bedragen per week (van eind november tot eind december) zijn gespecificeerd, met een totaal van f. 625,92. Ook worden posten als "provisie" en "saldo" genoemd. De rode handgeschreven cijfers betreffen interne controleberekeningen. Opmerkelijk is hoe bedragen uit de getypte lijst (zoals het gecorrigeerde saldo van *721.39*) worden overgenomen in de handgeschreven kolommen bovenaan om tot nieuwe balanstotalen te komen. Het gebruik van rode inkt en de doorgehaalde getallen wijzen op een actieve revisie door een administrateur of accountant die probeert de debet- en creditzijden met elkaar in overeenstemming te brengen.

Document

In deze brief reageert B. Waagenaar op de opheffing van zijn marktstaanplaats. Hij schrijft vanuit "Barakkenkamp A" in 't Zand, waar hij op dat moment verblijft voor "werkverstaffing" (dwangarbeid). Hij verzoekt de autoriteiten om zijn recht op een staanplaats te behouden voor het moment dat hij weer vrijkomt. De ambtelijke notitie onderaan de brief is onthullend: er wordt expliciet vermeld dat "Waagenaar is Jood". Hierdoor was zijn staanplaats in de Amsterdamse Joubertstraat feitelijk al in maart 1944 ingetrokken, conform de anti-Joodse maatregelen van de bezetter. De brief illustreert de tragische poging van een vervolgde burger om via officiële weg zijn maatschappelijke positie te behouden, terwijl de bureaucratie hem reeds op basis van zijn afkomst had uitgesloten.

# TRANSCRIPTIE | Hal | Naam | | :--- | :--- | | Nis | | | 2 | N.de Rooy | | 3 | N.V.v.h. Gebr. Docter | | | | | Veilingen | N.V. Nederlandsche Veiling van Land- | | | en Tuinbouwproducten "Amsterdam". |

# TRANSCRIPTIE <u>Haarlemmermeer</u> A. v.d. Assem Ruigehoek 26 Nieuw Vennep

# TRANSCRIPTIE [Bovenaan, in grafietpotlood:] nijnhuis [Turflijst, in grafietpotlood:] <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> I [Midden, schuin omhoog in grafietpotlood:] doss controle delta [met onderstreping] [Onderaan, in grafietpotlood:] opl A [of een driehoekig symbool]

# TRANSCRIPTIE [Stempel rechtsboven:] N.V. NEDERLANDSCHE VEILING VAN LAND- & TUINBOUW- PRODUCTEN „AMSTERDAM” Centrale Markthallen AMSTERDAM-W. [Midden:] PERSONEELLIJST IV Koelhuisexploitatie. ------------------------- Naam. Geb.datum. Loon 1/12'43. ---------------------------------------------------------- C. P. Schul. 30-12-89 f. 45.00 J. A. B...

# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk