S. Deegen

Ambtelijke correspondentie (brief).

Het document betreft een officiële toestemming van de gemeente Amsterdam aan een markthoudster voor een tijdelijke ontheffing van haar bezettingsplicht. Mevrouw Deegen-De Lange krijgt tot 1 mei 1940 uitstel van de verplichting om fysiek aanwezig te zijn op haar standplaats op de markt in de Westerstraat (Jordaan). De reden voor dit verzoek is haar gezondheidstoestand. De voorwaarde voor dit uitstel is puur financieel: de wekelijkse betaling van het marktgeld moet ononderbroken doorgaan. De administratieve aantekening "zie k. a. kaart" suggereert dat deze informatie is overgenomen op een centrale kaartindex van de betreffende dienst.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De schrijfster, Mevrouw Deegen-de Lange, verzoekt om uitstel van haar verplichtingen op de markt in de Westerstraat. Zij voegt een doktersverklaring (attest) bij als bewijs dat zij wegens ziekte ("nog niet in staat voel") niet aanwezig kan zijn. * **Taal en Toon:** De brief is geschreven in een beleefde, enigszins formele toon ("Wele Heer", "Uw beleefd. om", "die gunst te verleenen"). Er staan enkele kleine spelfouten in die kenmerkend zijn voor de tijd of het opleidingsniveau (bijv. "atest" in plaats van "attest", "u vraag ik Uw"). * **Administratieve verwerking:** Het grote paarse stempel en de handgeschreven codes bovenin duiden erop dat deze brief officieel is ontvangen en geregistreerd door een gemeentelijke instantie, waarschijnlijk de Marktwezen-afdeling van de gemeente Amsterdam.

Document

Het document is een verslag van de ambtelijke afhandeling van een verzoek om uitstel van standplaatsbezetting. Mevrouw Deegen-de Lange, de vergunninghoudster van plaats 204 op de Westerstraatmarkt, heeft herhaaldelijk uitstel gevraagd vanwege haar gezondheid. Uit de aantekeningen blijkt een proces van dossiervorming: 1. Er wordt een chronologisch overzicht gegeven van eerdere verleende uitstellen in 1939 en 1940. 2. Er vindt een interne controle plaats (gericht aan "Br. Wolff") om de daadwerkelijke presentie van de marktkoopvrouw te verifiëren. 3. De uitkomst is negatief voor de verzoekster: omdat zij in bijna een jaar tijd slechts 12 keer aanwezig is geweest, wordt een nieuw verzoek tot uitstel afgewezen. De ambtenaar (de Haas) hanteert hierbij de strikte reglementering: men dient de standplaats minimaal drie van de vier weken te bezetten om de vergunning te behouden.

Getypte doorslag van een officiële brief (ambtelijke correspondentie).

Deze brief is een formele afwijzing van een verzoek dat door mevrouw Deegen-De Lange is ingediend op 27 september 1940. Hoewel de aard van haar verzoek niet expliciet wordt genoemd, blijkt uit de rest van de tekst dat het betrekking heeft op haar staanplaats op de markt in de Westerstraat. De directeur van de marktdienst stelt een harde eis: de staanplaats moet minimaal drie keer per vier weken bezet worden. Als zij hier niet aan voldoet, wordt haar vergunning ingetrokken op basis van het 'Reglement op de Markten'. De toon is strikt administratief en dreigend wat betreft het behoud van de standplaats.

Brief (getypt met handgeschreven kanttekeningen)

* **Taalfouten:** In het document staan enkele opmerkelijke spelfouten en grammaticale onjuistheden die letterlijk zijn overgenomen in de transcriptie: * "Martwezen" in plaats van "Marktwezen". * "Katestraatdaar" (aan elkaar geschreven). * "heeft" in plaats van "heb" (ik ... heeft). * **Inhoud:** De afzender, S. Deegen, verzoekt om vrijstelling voor zijn staanplaats op de Ten Katemarkt. De reden die wordt opgegeven is een gebrek aan goederen ("handelswaar"). De toon is formeel, maar de toevoeging "u zich dat dan ook wel kan indenken" suggereert een beroep op wederzijds begrip voor de moeilijke omstandigheden. * **Administratieve sporen:** De stempels en handgeschreven data (10/8.41) wijzen op de ambtelijke verwerking door de gemeente Amsterdam. Er lijkt een aanzienlijke tijd te zitten tussen de datum van schrijven (8 juli) en de datum van binnenkomst/verwerking (10 of 13 augustus).

Doorslag van een officiële brief (mogelijk van een gemeentelijke marktdienst).

In deze brief verleent de directeur van een Amsterdamse overheidsinstantie (waarschijnlijk de Marktwezen-afdeling) toestemming aan de heer S. Deegen om zijn marktplaats aan de Ten Katestraat gedurende drie maanden onbezet te laten. De toestemming gaat in op de datum van de brief (20 augustus 1941) en is verleend naar aanleiding van een verzoek van Deegen van 8 juli van dat jaar. Aan de toestemming is één belangrijke voorwaarde verbonden: de heer Deegen moet het verschuldigde marktgeld gedurende zijn afwezigheid blijven doorbetalen aan de dienstdoende marktambtenaar. De brief bevat administratieve kenmerken zoals een dossiernummer en de aanduiding "Wyk 2". De handgeschreven notities "Inspecteur" en "Verzonden 20/8" wijzen op de interne verwerking van het document binnen de bureaucratie.

Administratieve lijst/register van verstrekt of bezeten materiaal.

- **Nomenclatuur:** De term "pl.houders" staat waarschijnlijk voor "perceelhouders" of "plaatshouders". De kop "Ten Katestoof" duidt op een specifieke wijk, straat of buurtschap waar de lijst betrekking op heeft. - **Materiaal:** "Verlichtingsmateriaal" in deze tijdspanne (1940-1941) verwijst vrijwel zeker naar verduisteringsmateriaal (voor ramen) of noodverlichtingsmiddelen (zoals carbidlampen of speciale knijpkatten) die door de autoriteiten werden geregistreerd. - **Administratie:** De rode krabbels zijn aftekeningen van een controleur of administrateur. "af. f" betekent waarschijnlijk "afbetaald in guldens (florijnen)" of "afgeleverd", waarbij het bedrag of de status met een kruisje werd bevestigd. De data 25/10 '40 en 10/11 '41 tonen aan dat dit een lopende administratie was over een periode van ruim een jaar. - **Sociaal-demografisch:** De lijst bevat een mix van enkelvoudige en dubbele achternamen (bijv. Penning-Anderson), wat wijst op een diverse sociale samenstelling van de betreffende buurt. De nummers lijken huisnummers te zijn, maar staan niet in strikt numerieke volgorde, wat suggereert dat de lijst is opgesteld op volgorde van uitgifte of aanmelding.

M. de Haan.

Div. bylagen (w.o. teek).

# TRANSCRIPTIE Den heer Inspecteur v/h Marktwezen. alhier. De heer S. Degen heeft per 4/11 - 40 zijn plaats opgezegd. A’dam 1/11 - ’40 [Handtekening, mogelijk: V. Me] Gezien 4-11-’40 [Handtekening, mogelijk: v Elton]

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

# TRANSCRIPTIE Nagewogen in tegenwoordigheid van L. v. d. Stam. J. Robbes. G. Huisman J. Hoek. - 10/6. '42