AI-Synthese 34

W. Botter was een vischhandelaar actief op de Vischmarkt. In 1941 werden er openbare ordeverstoringen gerapporteerd tijdens het verdelen van zoetwatervisch door hem en zijn vrouw, wat leidde tot arrestatie. In 1944 werd hij opgeroepen voor een gesprek over de levering van aal.

Lotgevallen

1941 ordeverstoring/arrestatie Gerapporteerd over ordeverstoringen bij verdelen van zoetwatervisch; vrouw gearresteerd op Vischmarkt
1944 oproeping Formele oproep voor gesprek over levering/administratie van aal

Relaties

Maria Botter-Jansen (echtgenote)

Handel

zoetwatervischaal Vischmarkt
vischordeverstoringaalVischmarkt
Gebaseerd op 7 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-361 | Pagina 195 | 1941

Administratief bijblad / dossiernotitie.

* **Inhoud:** Het document betreft een administratieve instructie met betrekking tot een persoon genaamd W. Buter. Er is sprake van een "verloren brief" en een nader onderzoek. De kern van de instructie is financieel: indien de betreffende brief eind 1941 nog niet retour is, moet er een aanvraag voor restitutie (terugbetaling) worden ingediend voor een teveel betaald bedrag. * **Handschrift:** Het schrift is een typisch Nederlands ambtelijk handschrift uit de vroege 20e eeuw, gekenmerkt door snelle, verbonden letters. * **Procesgang:** De verschillende data (5/7, 7/7, 8/7, 11/7 en tot slot 11/2/1942) laten zien dat het dossier gedurende ruim een half jaar in behandeling is geweest en door verschillende ambtenaren is geparafeerd.

Archief 745 | 745-358 | Pagina 213 | 1941

Getypte lijst op papier, waarschijnlijk een bankafschrift, grootboekpagina of een administratieve namenlijst.

* **Structuur:** Het document is een gesorteerde lijst, waarschijnlijk op basis van de numerieke waarde in de tweede kolom (aflopend van 1.089,18 naar 623,47). De horizontale lijnen en de cijfers in de uiterst rechtse kolom suggereren een indeling in categorieën of schalen. * **Namen:** De lijst bevat veel typisch Nederlandse achternamen (Zwaan, Zeeman, De Gooyer). Een significant aantal namen (Groenteman, Wijnschenk, Polak, Roozelaar) komt veel voor binnen de Joodse gemeenschap in Nederland, wat relevant kan zijn voor de historische context. * **Watermerk:** Het watermerk "AMSTERDAMSCHE BANK" dateert het document vóór 1964, het jaar waarin deze bank fuseerde tot de AMRO Bank. Gezien de schrijfmachine en de opmaak stamt het waarschijnlijk uit de periode 1940-1960. * **Getallen:** De bedragen zijn genoteerd met een komma voor decimalen en een punt voor duizendtallen, wat destijds de standaard was voor Nederlandse guldens. De breuken (¼, 2¼, etc.) zouden rentepercentages of specifieke administratieve codes kunnen zijn.

Archief 745 | 745-359 | Pagina 245 | 1941

Handgeschreven rapport/verslag van een incident.

Het document is een ooggetuigenverslag van een ordeverstoring tijdens de visdistributie in de Tweede Wereldoorlog. De kern van het conflict draait om de verdeling van "zoetwatervisch". In 1941 was de voedselvoorziening in Nederland reeds strak gereguleerd door de bezetter en de Nederlandse autoriteiten via distributiestelsels. De visboer W. Botter en zijn vrouw M. Botter-Jansen uitten hun onvrede over de gehanteerde verdeelsleutel van de *Nederlandsche Visscherij Centrale* (NVC). Hun protest was luidruchtig en riep op tot een boycot ("houdt op met koopen"), wat door de marktmeester werd opgevat als een ernstige verstoring van de openbare orde. De escalatie leidde tot de inzet van de Marechaussee en de ontruiming van de vismarkt. Opvallend is de formele, bijna ambtelijke toon van de marktmeester, die de acties van het echtpaar Botter kadert als een belemmering van een "goedgekeurde" procedure. De toevoeging (gemarkeerd met 'T') lijkt later of als extra bewijslast tussen de tekst te zijn gevoegd om de ernst van de "opstokerij" te benadrukken.

Archief 745 | 745-359 | Pagina 247 | 1941

Verklaring / Proces-verbaal van bevindingen.

Dit document is een ambtelijke verklaring van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen. Het beschrijft een incident van openbare ordeverstoring tijdens de visafslag. De kern van het conflict ligt bij de rantsoenering of de toewijzingsregels van vis (stockvis versus andere soorten). Opvallend is de getuigenis van de Marechaussee waarin de verdachte, mevrouw Botter-Jansen, expliciet toegeeft dat het rumoer een bewuste tactiek was ("een relletje") om een betere toewijzing af te dwingen. Dit duidt op de grote spanningen en de schaarste die destijds heersten, waarbij kooplieden zich genoodzaakt voelden tot verzet om hun handel veilig te stellen. De tussenkomst van zowel de reguliere politie als de Marechaussee onderstreept de ernst waarmee dergelijke opstootjes door de autoriteiten werden behandeld.

Archief 745 | 745-380 | Pagina 207 | 1942

Getypte doorslag (carbonkopie) van een lijst met ondertekenaars en sympathisanten ("adhaesie betuigers").

Dit document fungeert als een bewijsstuk van collectieve steun voor een niet nader genoemd schrijven van A.J.L. Schindeler. * **Demografie:** De lijst bevat 72 namen (personen en firma's). Opvallend is de enorme concentratie van achternamen die specifiek zijn voor Volendam en Edam (Schilder, Mooyer, Veerman, Koning, Botter, Vrees). Hoewel de afzender in Amsterdam woont, lijkt het verzoek namens een grote groep uit de vissersgemeenschap of een daarmee verbonden kring te zijn ingediend. * **Administratief proces:** Het stempel van maart 1942 geeft de ontvangst aan door een officiële instantie. De handgeschreven notitie "opbergen" van november 1942 suggereert dat de kwestie waarover geschreven werd maandenlang heeft gelopen alvorens het dossier werd gesloten.

Archief 745 | 745-407 | Pagina 476 | 1943

Handgeschreven administratieve notitie op gelinieerd papier.

* **Structuur:** Het document is een werknotitie of een uittreksel uit een groter register. De bovenste lijst bevat enkel namen, terwijl de onderste lijst meer details verschaft over adressen en administratieve statussen. * **Administratieve termen:** * **"vervoerlijsten":** Wijst op de logistieke planning van personen of goederen. * **"Z.W.":** De gebruikelijke afkorting voor de Ziektewet. * **"garn":** Mogelijk een afkorting voor 'garnizoen' of 'garnituur', maar in deze context waarschijnlijk een administratieve categorie of een verwijzing naar werkzaamheden/rantsoenen. * **"id.":** Afkorting voor 'idem' (hetzelfde), verwijzend naar het adres of de status erboven. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, zakelijk handschrift uit de midden-20e eeuw, waarschijnlijk van een administratief medewerker.

Archief 745 | 745-431 | Pagina 506 | 1944

Getypte officiële brief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een formele oproep aan de heer W. Botter voor een gesprek op het kantoor van de directeur. De handgeschreven notitie verduidelijkt dat de zaak betrekking heeft op een kwestie rondom de levering of administratie van "aal en fijne zeevisch" (hoogwaardige vissoorten zoals paling). * **Terminologie:** De term "hersteld" in de kanttekening suggereert een administratieve correctie, mogelijk met betrekking tot toewijzingen (quota) of vergunningen die eerder waren ingetrokken of onjuist waren verwerkt. * **Functionaris:** De naam "v. Beeren" (vermoedelijk J. van Beeren) verwijst naar een ambtenaar of bewindvoerder die belast was met het toezicht op de visserijsector binnen de bureaucratie van de bezettingstijd. * **Locatie:** Het adres Jan van Galenstraat 14 was tijdens de bezettingsjaren de zetel van de *Nederlandsche Visscherij Centrale* (N.V.C.) en het *Bureau Visscherij* van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening.

Koopliedenlijsten

Bron: 745-358.md | 1941

Onbekend

Relevante Archieffragmenten

Antw. op No.489 P.W. dd. 7 Juli 1939. Den Heer Wethouder P.W.

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-355 | Pagina 169 | 1941

# TRANSCRIPTIE Ewald Bakke & B... Boter linkre (1 kan.) ^ v. Wemant

Relevantie: 81% en een goederenhoeveelheid.

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.

Relevantie: 81%

Div. bylagen (w.o. teek).

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-280 | Pagina 152 | 1939

van mijn broer dat er met een beetje overleg en serieus werke, in gebakken nog een ~~k~~leine boterham is te verdienen zou ik daarmee gered zijn. Hopende, dat ik een goedgunstig antwoord van U zal mogen ontvangen teeken ik beleefd. Hoogachtend, III w.g.B.Olson.Dapperplein 15 Oost.

Relevantie: 80% ** b. olson, dapperplein 15, amsterdam-oost.