M. Root

Handgeschreven conceptbrief of interne notitie met correcties.

De tekst is een zakelijke mededeling betreffende de toewijzing van werkruimte in Amsterdam. De kernpunten zijn: * **Bestemming:** Kantoorlokalen bij "de C.M." (mogelijk Centraal Magazijn) zijn omgebouwd tot werklokalen voor sigarenmakers. * **Capaciteit:** Er is ruimte voor 25 leden van de organisatie van de heer Van Kleef. * **Uitsluiting:** Twee ruimtes gaan naar individuele fabrikanten (J.P. Donker en M. Root) die expliciet niet bij de genoemde organisatie horen. * **Status:** Het document is een werkversie; doorhalingen zoals "resterende" naar "overblijvende" duiden op een zorgvuldige formulering voor de uiteindelijke verzending.

Getypte brief (doorslag of archiefkopie).

De brief is een formeel antwoord op een verzoek van de heer M. Root, een sigarenfabrikant. De afzender biedt Root een bedrijfsruimte aan op de Centrale Markt in Amsterdam. Een opvallend punt in de overeenkomst is dat de huurprijs gelijk zal blijven aan de prijs die Root op dat moment betaalt voor zijn ruimte op de Marinewerf. De toon is zeer zakelijk en de afzender dringt aan op een snelle reactie ("per omgaande"). Het taalgebruik is kenmerkend voor de vroege 20e eeuw, met archaïsche naamvalsbuigingen zoals "denzelfden prijs" en "dien U thans". De afkortingen in de linkerbovenhoek verwijzen waarschijnlijk naar de opsteller en de typist (vP/HG) en het dossiernummer (66/15/14 M).

Getypte zakelijke brief.

Deze brief is een formeel aanbod voor de verhuur van bedrijfsruimte. De directeur van (waarschijnlijk) de Centrale Markt in Amsterdam reageert op een verzoek van de heer M. Root, een sigarenfabrikant die op dat moment gevestigd is op de Marinewerf. Root krijgt het aanbod om een werkruimte op de Centrale Markt te huren tegen dezelfde huurprijs die hij momenteel betaalt. Er wordt aangedrongen op een snelle reactie ("per omgaande"). De handgeschreven aantekeningen bovenin geven aan dat er kopieën van deze correspondentie naar andere functionarissen (Brouwer en Müller) zijn gestuurd voor de administratie.

Handgeschreven conceptbrief of interne notitie op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** Het betreft een formeel aanbod voor de huur van een werkruimte op de "C.M." (waarschijnlijk de Centrale Markt in Amsterdam). De schrijver refereert aan een eerder verzoek van de geadresseerden. De huurprijs zal gelijk zijn aan wat zij op dat moment betalen op hun huidige locatie aan de Marinierswerf. * **Schrijfstijl:** De brief is zakelijk en bondig, kenmerkend voor ambtelijke of zakelijke correspondentie uit die periode. Het gebruik van doorhalingen wijst erop dat dit een concept is voor een definitieve brief. * **Afkortingen:** "Naar aanl. v." (Naar aanleiding van), "A'dam" (Amsterdam), "C.M." (Centrale Markt). * **Namen:** J.P. Donker en M. Root worden vermeld als de exploitanten van een sigarenfabriek.

Administratieve lijst, waarschijnlijk een huisvestings- of kastentoewijzingslijst.

* **Structuur:** Het document is een register waarin personen zijn gekoppeld aan specifieke codes (H 123 t/m H 127 en H 138 t/m H 141). De letters A, B en C lijken kamers of bedden aan te duiden binnen die eenheden. * **Toewijzing:** De getallen in de uiterste kolommen (onder de koppen BH3 en BH4) verwijzen naar kastnummers. Bij J. Stammen en W. Bertelsman staat de notitie "geen kast", wat de functie van deze nummers bevestigt. * **Correcties:** Er zijn diverse handschriftelijke wijzigingen zichtbaar (vraagtekens bij nummers, doorgehaalde getallen zoals bij M. Root). De onderste rechter sectie is volledig doorgehaald met de opmerking dat BH10 nog niet in gebruik is. * **Handschrift:** Het betreft een duidelijk administratief handschrift uit het midden van de 20e eeuw, geschreven met vulpen/inkt.

Document

De titel "GEZONDEN AAN:" geeft aan dat dit een distributielijst is, mogelijk voor post, pakketten of officiële mededelingen. De lijst bevat namen van personen, gevolgd door codes die bestaan uit de letter 'H', een getal en een kleine letter (bijv. H 141 c). De namen op de lijst zijn overwegend Joods-Nederlandse achternamen (zoals Beugeltas, Verdoner, Nordheim, Salomons, Flesschedrager en Stodel). De codes verwijzen zeer waarschijnlijk naar baraknummers in een kampomgeving, waarbij de 'H' staat voor 'Hout' of 'Hütte' (barak) en de kleine letter naar een specifieke afdeling of kamer binnen die barak. De lijst is systematisch geordend van barak 141 teruglopend naar barak 123.

Ambtsbericht of inspectierapport (onderdeel van een dossier over markthandel).

Het document is een gedetailleerde inventarisatie van sigarenverkopers op diverse Amsterdamse markten (Uilenburg, Lindengracht, Amstelveld, Dapperstraat, Ten Katestraat en de Albert Cuypmarkt). Voor elke handelaar worden de volgende gegevens genoteerd: 1. **Personalia:** Naam, adres en in één geval de geboortedatum. 2. **Locatie:** De specifieke markt en de marktdag. 3. **Product:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen "fabriekssigaren" en "handwerksigaren". 4. **Financiën:** De geschatte omzet of dagopbrengst in guldens of in aantallen sigaren. Opvallend is de vermelding bij M. Visjager dat hij tijdens het onderzoek zijn plaats niet heeft ingenomen, wat duidt op een controle of observatie door een inspecteur of de marktpolitie.

Getypte lijst op papier met handgeschreven kantekeningen in potlood.

* **Doel van de lijst:** Dit lijkt een administratieve controlelijst te zijn van werknemers in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De lijst koppelt woonadressen aan werklocaties (fabrieken en werkplaatsen). * **Demografie:** Veel namen op de lijst (zoals Izaaks, Vieijra, Visjager, Vigevano, Stodel, van Praag, Salomons) zijn herkenbaar als Joodse namen. De woonadressen (o.a. Transvaalbuurt, Jodenbuurt) bevestigen dit beeld. * **Handgeschreven annotaties:** * De termen "Lindenman", "Lindenman eigen werk" en "Lin aanw" (waarschijnlijk 'Lindenman aanwezig') verwijzen vermoedelijk naar een controleur of een specifieke administratieve onderverdeling genaamd 'Lindenman'. * De onderste aantekening "laatste week niet gezien" is veelzeggend en onheilspellend in de context van de Jodenvervolging; het suggereert dat de betreffende personen (mogelijk de gehele groep bij de Marinewerf) niet meer op hun werk zijn verschenen, wat vaak duidde op onderduik of deportatie. * **Werkgevers:** De adressen variëren van kleine straatwerkplaatsen tot de grote "Centrale Werkplaats Marinewerf".

Getypte lijst met handgeschreven annotaties.

Het document is een administratieve lijst van personen, waarschijnlijk werklieden of ambachtslieden, ingedeeld op basis van hun woon- en werklocaties in Amsterdam. De lijst is getypt, maar bevat significante handgeschreven toevoegingen die duiden op een controleproces of status-update. Opvallende elementen zijn: 1. **De Marinewerf:** Een grote groep onderaan is gezamenlijk gekoppeld aan de "Centrale Werkplaats Marinewerf". Dit was een belangrijke werklocatie in Amsterdam (Oostenburg). 2. **Annotaties:** De afkorting "H." komt vaak voor, wat mogelijk staat voor 'Huis' (thuis aangetroffen) of een paraaf van een controleur. Woorden als "uit" wijzen erop dat personen niet langer op het adres aanwezig waren. 3. **Samenstelling:** De namenlijst bevat een groot aantal Joodse namen (o.a. Izaaks, Lisser, Pach, Visjager, Vigevano, Stodel, van Praag, Salomons). De combinatie van deze namen met de specifieke adressen en de aard van de administratie suggereert een oorlogsgerelateerde context.

Administratieve lijst/register (waarschijnlijk uit de Tweede Wereldoorlog).

* **Structuur:** Een tabeloverzicht waarbij de rijen individuen vertegenwoordigen en de kolommen diverse statuskenmerken of verblijfplaatsen lijken te zijn. * **Kolomkoppen:** Veel koppen zijn afgekort. "W.str" staat waarschijnlijk voor Westerbork, "A. Camp" mogelijk voor Auschwitz of een ander 'Arbeitslager'. "W.pl." zou woonplaats kunnen betekenen. * **Markeringen:** De schuine streepjes (/) geven aan op wie een bepaalde kolom van toepassing is. * **Codering:** De kolom "Nom." (Nummer) bevat een doorlopende nummering (136-166), met uitzondering van personen die een "A" codering hebben (waarschijnlijk een andere categorie of transport). * **Annotaties:** De "X"-nummers in blauw en de omcirkelde rode getallen (16 t/m 20) zijn later toegevoegd, mogelijk voor kruisverwijzingen naar andere registers of dossiers.

Handgeschreven register/lijst.

* **Structuur:** Het document is een inventarisatie van zelfstandige sigarenmakers ("Patroons") en hun werknemers ("Personeel"). De indeling per kamernummer (123 t/m 139) suggereert dat deze mensen werkzaam waren in een specifiek gebouw of ateliercomplex, mogelijk een verzamelwerkplaats ingericht door de Joodse Raad. * **Namen en Nummers:** De viercijferige nummers achter de namen (bijv. 0488, 0477) verwijzen hoogstwaarschijnlijk naar de registratienummers van de Joodsche Raad. De namen zijn overwegend Sefardisch en Asjkenazisch Joods (Stodel, Kinschraper, Ephraim, Flessekrager, Nordheim). * **Bijzonderheden:** * Er wordt onderscheid gemaakt tussen de "Patroon" (de eigenaar/meester-sigarenmaker) en het personeel dat bij hem hoort. De accolades geven aan welke personeelsleden bij welke patroon horen. * De opmerking "geen kaart" bij J. v Beem Sr. duidt op het ontbreken van een officiële registratie- of stamkaart op dat moment. * Het adres bij M. Root ("Rietstraat 36 F") is een zeldzame toevoeging van een woonlocatie op deze lijst. * De uitroeptekens bij A.J. Rodermond suggereren een onregelmatigheid of een aandachtspunt voor de administrateur.

Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).

Het document is een administratieve lijst van de Amsterdamse marktdienst. Het bevat de namen van 67 kooplieden die worden afgevoerd van hun standplaatsen op diverse Amsterdamse markten (waaronder de Joubertstraat, Gaaspstraat en het Waterlooplein). Per persoon zijn de geboortedatum, het woonadres, de marktlocatie en de handelswaar genoteerd. De lijst getuigt van een strikte bureaucratische vastlegging van vergunningmutaties. Opvallend is het gebruik van aanhalingstekens (") om herhaling van marktlocaties en artikelen aan te duiden.

Register/Lijst van personen met adressen (handgeschreven).

De lijst vertoont kenmerken van een administratieve index van personen. Opvallend is de concentratie van namen die historisch geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Nikkelsberg, Pach, Sarfatij, Pinto, Polak, Sjouwerman). De adressen bevinden zich grotendeels in de toenmalige Joodse buurt (Uilenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Krugerplein). De kolommen "S." en "№" verwijzen hoogstwaarschijnlijk naar dossier- of kaartnummers in een centraal archief. De doorhalingen suggereren mutaties, zoals verhuizingen of administratieve correcties.

Document

* **Economische Toestand:** De pagina toont een economie in een overgangsfase tijdens de oorlog. Bedrijven zoals Heineken rapporteren nog steeds winsten, maar maken expliciet melding van het vormen van reserves voor verliezen in "Aziatische deelnemingen". Dit wijst op de onzekerheid over bezittingen in Nederlands-Indië na de Japanse inval. * **Japanse Bezetting:** Het bericht uit Tokio is een voorbeeld van de toenmalige economische propaganda. Er wordt gesproken over een "Nieuwe Orde" in Oost-Azië, waarbij de Japanse staat de regie overneemt, maar "loyale" private banken (waarschijnlijk bedoeld als collaborerende instanties) nog een rol mogen spelen. * **Taalgebruik:** Het Nederlands is formeel en hanteert de spelling-Marchant (zoals "hoogere", "zooals", "kapitaal-verhooging"). De toon van de beursberichten is zakelijk, maar de context van de oorlog is tussen de regels door overal aanwezig (bijv. de blokkering van dividenden en de invloed van de bezetter op de effectenhandel). * **Sociale Gegevens:** De lijst van de Burgerlijke Stand is zeer uitgebreid, wat typerend was voor die tijd om familieberichten centraal te communiceren bij gebrek aan andere snelle media. ---

- 3 -

# TRANSCRIPTIE Mijnheer R.

87 | | " 8 | P.Redert Wzn., Havenhoofd 344 | " 131 | J.Slotemaker, Jan in 't Veltstraat 123 | | | | " 135 | K.Kramer, Vijzelstr.187 | | | | " 139 | Wed.A.de Boer-Koorn, Vijzelstr.10 | 17793 - '39

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, in rood:] 96/3/2 [Daaronder, in donkere inkt:] 1/V r [Rechtsboven, adresregels:] De heer J.M. Roos hoofdthesaurier Keizersgracht 611. [Kerntekst:] In antw. Uw brief d.d. 7 April j.l. doe ik U in bijlage dezes de ontvangstbewijzen voor wijk E met de daarbij behorende lijsten toekomen.

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...