M. Proost

Handgeschreven verzoekschrift (brief).

* **Inhoud:** Marinus Proost, een visverkoper die met een kar langs de deuren gaat ("ventende"), vraagt de autoriteiten om een toewijzing van diverse soorten viswaren (vers, gerookt, gestoomd, garnalen en mosselen). * **Persoon:** De afzender is een kleine zelfstandige die over een officiële vergunning beschikt (No 39, Serie 139). Hij is gevestigd in de Utrechtsedwarsstraat in Amsterdam. * **Toon:** De brief is geschreven in de formele, onderdanige stijl die gebruikelijk was voor verzoekschriften aan de overheid ("beleefd doch dringend", "Mijne Heeren"). * **Administratieve afhandeling:** De toevoeging "afw" rechtsboven duidt er zeer waarschijnlijk op dat het verzoek is **afgewezen**. De stempels en het nummer in rood potlood wijzen op een strakke bureaucratische registratie tijdens de bezettingsjaren.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om een toewijzing van zoetwatervis. De heer M. Proost had blijkbaar een aanvraag ingediend, die door een speciale commissie van de Visscherijcentrale is getoetst en afgewezen. * **Vorm:** Het document is een typisch voorbeeld van ambtelijke correspondentie uit de bezettingstijd. Het is een doorslag op dun, blauwgrijs papier, wat gebruikelijk was voor het archiefexemplaar. De handgeschreven aantekening "Verzonden 24/4" duidt op de administratieve verwerking. * **Toon:** De toon is afstandelijk, bureaucratisch en direct ("kort en zakelijk"), zonder opgaaf van specifieke redenen voor de afwijzing, anders dan dat men niet "in aanmerking komt".

Handgeschreven verzoekschrift (brief).

* **Taal en Stijl:** De brief is geschreven in een formeel, onderdanig Nederlands dat typerend was voor verzoekschriften aan instanties in die tijd ("Wel Edele Heer", "u dienaar"). Opvallend is de herhaling van de zinsnede "mijn bestaan" in de laatste regels van de hoofdtekst, wat duidt op de emotionele urgentie van de schrijver. * **Handschrift:** Een goed leesbaar, verzorgd lopend schrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. De ambtelijke notities zijn in een sneller, zakelijker handschrift geschreven. * **Bureaucratie:** Het document illustreert de rigide toewijzingspolitiek tijdens de bezettingsjaren. Ondanks de persoonlijke noodkreet van de visventer, die benadrukt dat dit zijn enige bron van inkomsten is, wordt het verzoek kortaf afgewezen met de enkele vermelding "Afwijzen".

Getypte brief (doorslag of kopie).

Deze brief is een formeel antwoord van een ambtelijke instantie aan een burger. De toon is zakelijk en kortaf. In de brief wordt een verzoek van de heer M. Proost afgewezen. Het verzoek, dat op 29 september 1942 werd ingediend, is behandeld door een commissie binnen de "Visscherijcentrale". De directeur laat weten dat de commissie geen reden ziet om aan het verzoek te voldoen. De brief bevat een administratieve aantekening "Verzonden" in de linkerbovenhoek, wat aangeeft dat dit document waarschijnlijk een kopie voor het archief is. De ondertekening geschiedt met "w.g." (welgetekend), gevolgd door de naam Sieburgh.

Doorslag van een officiële zakelijke brief (mogelijk een afschrift voor het archief).

* **Inhoud:** Het document is een korte, formele afwijzing. De heer M. Proost had op 3 juni 1942 een verzoek ingediend bij de Visscherijcentrale. Een speciaal ingestelde commissie heeft dit verzoek beoordeeld en geoordeeld dat er "geen aanleiding bestaat" om eraan te voldoen. De aard van het verzoek wordt niet gespecificeerd, maar gezien de instantie betrof het waarschijnlijk zaken als vergunningen, toewijzingen of distributiekwesties gerelateerd aan de visserijsector. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is typisch voor de ambtelijke correspondentie van die tijd: formeel en afstandelijk ("deel ik U mede", "aan Uw verzoek te voldoen"). De spelling is deels verouderd (bijv. "Utrechtschedwarsstraat" met 'sch' en "Visscherij"). * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden 22/6" geeft aan dat de brief twee dagen na het opstellen daadwerkelijk is verstuurd. De afkorting "HB." rechtsboven staat mogelijk voor 'Hoofdbureau' of een specifieke afdeling binnen de organisatie.

Doorslag van een verzonden brief (correspondentie).

Deze brief legt een ambtelijk conflict bloot tussen een lokale Amsterdamse instantie en de landelijke Nederlandsche Visscherij-centrale in Den Haag. De kern van het probleem is dat de centrale organisatie een 'voorlopige erkenning' heeft afgegeven aan een visboer (de heer M. Proost), terwijl de lokale Verdeelingscommissie zijn aanvragen telkens heeft afgewezen. De schrijver (de Directeur) uit zijn bezorgdheid over deze gang van zaken. Hij wijst erop dat een dergelijk document de suggestie wekt dat de houder recht heeft op visvoorraden, wat problemen geeft bij de feitelijke distributie als de persoon niet op de officiële verdeellijsten staat. De brief is een beleefd maar dringend verzoek om betere afstemming: de Amsterdamse dienst wil dat er eerst lokaal advies wordt ingewonnen voordat de centrale organisatie papieren uitgeeft aan Amsterdamse handelaren.

Zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag/kopie voor het archief).

Deze korte, ambtelijke brief dient als een ontvangstbevestiging. De afzender laat de heer Proost weten dat zijn eerdere schrijven van 22 oktober 1942 in behandeling is genomen. Er wordt nog geen inhoudelijke beslissing gecommuniceerd; de brief stelt enkel dat de "verzoeken worden onderzocht" en dat de uitslag later volgt. De tekst is opgesteld in de toen gangbare formele spelling (zoals "mededeeling" en "den uitslag"). De aanwezigheid van het referentienummer en de handgeschreven aantekening "Verzonden 27/10" duidt op een zorgvuldige administratieve verwerking binnen de verzendende instantie.

Getypte distributielijst (doorslag of origineel op kantoorpapier).

Dit document is een administratief overzicht van de visdistributie in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het is verdeeld in twee hoofdcategorieën: 1. **Opvoeringen:** Nieuwe toewijzingen of wijzigingen waarbij handelaren (vaak marktkooplieden op bekende locaties zoals de Albert Cuyp of de Dapperstraat) visquota toegewezen krijgen. Opvallend is de vermelding van "geheel nieuw" bij sommige personen, inclusief hun geboortedata, wat duidt op een streng gecontroleerd vergunningenstelsel. 2. **Afvoeringen:** Intrekkingen van toewijzingen. Een specifiek detail onder "Afvoeringen" is de reden **"In verband met ijsverkoop"**. Dit suggereert dat bepaalde handelaren in de zomermaanden overstapten op de verkoop van consumptie-ijs en daarom hun visquota (tijdelijk) moesten inleveren. De gebruikte termen zoals "x gerookte aal" of "kisten ongepelde garnalen" duiden op een gestandaardiseerde eenheid in het distributiesysteem. De handgeschreven rode kruisen lijken door een ambtenaar gezet te zijn om de verwerking van de mutaties te bevestigen.

Inspectierapport / proces-verbaal van controle op de visverkoop.

Dit document legt een inspectie vast door een ambtenaar van het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De controleur verifieert of de binnengekomen hoeveelheid vis (de 'invoer') exact overeenstemt met de verkoop en het eigen verbruik van de handelaren. * **Rantsoenering:** In 1944 was voedsel schaars en strikt gerantsoeneerd. Elke gram moest worden verantwoord om illegale handel op de zwarte markt te voorkomen. Bij Jac. Keijzer zien we dat 63 personen elk exact 1 kg schar ontvingen. * **Bijzondere leveringen:** Opvallend is de post "klooster Keizersgracht", dat in één keer 10 kg vis ontving. Religieuze instellingen hadden vaak een zorgtaak voor zieken en soms onderduikers, waarvoor zij aparte toewijzingen konden krijgen. * **Administratieve afhandeling:** De rode opmerking onderaan verklaart waarom er geen 'geleidebiljet' (een officieel vervoersbewijs voor goederen) aanwezig is: de inspecteur heeft de gegevens direct aan de 'dagstaat' (het dagelijkse register) toegevoegd ('gehaakt').

# TRANSCRIPTIE [Stempel paars, linksboven:] Nº 46ᵇ/46/1 M. 1944 22/7 [Hoofdtekst:] Amsterdam 10 Juli 1944 Wel Edele Heer Ondergetekende Marinus Proost verzoek bij deze vergunning te mogen hebben dat bij ziekte of on- geval de toewijzingen van visch enz enz te mogen laten ont- vangen door mijne vrouw Maria Antonia Gouweleeuw Met hoogachting M. Proost Urechtsche dwarsstraat 88 ᶻ [Ambtelijke aa...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve stamkaart / Dossierblad betreffende een ventvergunning. * **Persoon:** M. Proost, geboren op 27 januari 1860. * **Adres:** Utrechtschedwarsstraat 88, Amsterdam. * **Datering:** Het document beslaat de periode van september 1934 tot en met februari 1938. * **Onderwerp:** Verloop en status van een vergunning voor het venten van vis (gez...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (bezwaarschrift/klacht). * **Datum:** Gedateerd via verwijzing naar een schrijven van "12 October j.l." en een stempel "M. 1942" (waarschijnlijk 23 oktober 1942). * **Afzender:** C.M. Proost, Utrechtsedwarsstraat 88-2, Amsterdam (Centrum). * **Kenmerken:** Bevat administratieve nummers (№ 467/203/6) en een referentie naar een eerde...

# TRANSCRIPTIE A’dam, 19/8 42. Streefkerk 29/63/3 Naar aanleiding van Uw brief dd 5 dezer, welke mij door den Dir. der C.D.K. ter verdere behandeling werd door- gezonden, deel ik U mede, dat de door U genoemde klein- handelaar Proost met stelligheid ontkent, dat hij te hooge prijzen berekent; ~~hij deelde mede dat hij~~ ~~ook op de markt geen hoogere prijzen~~ ~~wenschte te betalen dan degeen di...

# TRANSCRIPTIE P. Smit } A W Rijnders } prijs ? J Nobbe }